Khỉ Punch được quan tâm nhưng đồng loại không may mắn như vậy
Trong khi khỉ Punch gây 'sốt' mạng xã hội với hình ảnh đáng yêu, hàng nghìn con khỉ đồng loại ở Nhật Bản lại rơi vào cảnh bị săn bắt, tiêu hủy vì phá hoại mùa màng.
Khỉ Punch ngồi cạnh đười ươi nhồi bông tại vườn thú thành phố Ichikawa, tỉnh Chiba, Nhật Bản, ngày 19/2. Ảnh: Reuters.
Khỉ con tên Punch bị mẹ bỏ rơi, thường xuất hiện cùng một con đười ươi nhồi bông, đang trở thành hiện tượng được yêu mến tại Nhật Bản và nhiều nơi trên thế giới. Những hình ảnh dễ thương của Punch nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, tạo nên làn sóng chế ảnh và thu hút sự chú ý của đông đảo người dùng Internet.
Punch thuộc loài khỉ tuyết (Japanese macaque). Đây là loài linh trưởng bản địa của Nhật Bản, nổi tiếng vì khả năng thích nghi với khí hậu lạnh giá. Chúng có lớp lông dày màu nâu xám, khuôn mặt đỏ đặc trưng và thường sinh sống ở các vùng núi phía bắc đảo Honshu.
Trong mùa đông, khi tuyết phủ dày, nhiều đàn khỉ còn được ghi nhận ngâm mình trong các suối nước nóng tự nhiên để giữ ấm, hình ảnh đã trở thành một biểu tượng du lịch đặc trưng của Nhật Bản.
Tuy nhiên, sự trìu mến mà Punch nhận được lại tương phản mạnh với số phận của chính họ hàng của nó ngoài tự nhiên. Tại Nhật Bản, khỉ đuôi dài thường bị coi là loài gây hại vì chúng xâm nhập vào các khu vực trồng trọt, phá hoại mùa màng và gây thiệt hại đáng kể cho nông dân, Reuters đưa tin.
Theo ước tính của Bộ Nông nghiệp Nhật Bản, loài khỉ này đã gây thiệt hại khoảng 770 triệu yên trong năm 2024, tương đương khoảng 4,86 triệu USD. Con số đó đủ lớn để chính quyền cho phép bắt giữ và tiêu hủy hàng nghìn cá thể khỉ mỗi năm nhằm hạn chế thiệt hại kinh tế cho ngành nông nghiệp.
Punch trèo lên lưng một con khỉ khác trong khu vui chơi của chúng tại vườn thú thành phố Ichikawa, tỉnh Chiba, Nhật Bản. Ảnh: Hiro Komae.
Việc đối xử với loài khỉ tuyết vì thế trở thành chủ đề gây tranh cãi. Một bên là nông dân phải bảo vệ sinh kế trước tình trạng mùa màng bị tàn phá, bên kia là các nhà khoa học và những người bảo tồn động vật kêu gọi những giải pháp nhân đạo hơn.
Takayo Soma, nhà nghiên cứu linh trưởng tại Đại học Kyoto, cho rằng việc triển khai các biện pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại là cần thiết, nhưng việc tiêu hủy khỉ với số lượng lớn mà không có cơ sở khoa học rõ ràng là điều đáng lo ngại.
Quan điểm này cũng được Shigeyuki Izumiyama, giáo sư tại Đại học Shinshu, chia sẻ. Theo ông, việc tiêu diệt cả một đàn khỉ thường chỉ tạo ra khoảng trống sinh thái, khiến một đàn khác nhanh chóng di chuyển đến thay thế. Vì vậy, phương pháp này gần như không giải quyết được tận gốc vấn đề.
Thay vào đó, nhiều chuyên gia đề xuất các giải pháp không gây chết chóc như lắp đặt hàng rào điện quanh khu canh tác hoặc huấn luyện những “chó săn khỉ”, các giống chó được đào tạo để xua đuổi động vật hoang dã khỏi khu vực trồng trọt.
Takumi Matsuda, nông dân trồng táo tại tỉnh Nagano, là một trong số ít người làm nông bày tỏ sự yêu thích với loài khỉ tuyết. Ông cho rằng con người cần nhìn nhận lại chính vai trò của mình trong việc tạo ra xung đột với động vật hoang dã, đặc biệt khi môi trường sống tự nhiên của các loài ngày càng bị thu hẹp.
Những bức ảnh và video về khỉ tuyết mà Matsuda đăng tải trên Instagram thu hút một lượng lớn người theo dõi. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận nỗi lo của nhiều nông dân là hoàn toàn có thật.
“Không phải nông dân ghét khỉ. Họ chỉ lo lắng về tác động của chúng đối với sinh kế của mình”, Matsuda nói.
