Khi tiện ích số hiện diện ở không gian công cộng

Không chỉ tạo thêm điểm tiếp cận thông tin, các tiện ích này còn đang đi vào những nhu cầu cụ thể của người dân, du khách trong sinh hoạt, giao dịch và trải nghiệm dịch vụ.

Lần đầu đến Sa Pa, anh Mai Văn Nguyên, du khách đến từ Hải Phòng, không mất nhiều thời gian để tìm kiếm thông tin cần thiết cho chuyến đi. Ngay tại khu vực trung tâm, anh có thể kết nối wifi miễn phí và sử dụng ki-ốt số để tra cứu địa điểm ăn uống, lưu trú, vui chơi, điểm đến.

Trước đây, trong chuyến du lịch, phần lớn thông tin anh tìm kiếm thông qua điện thoại và các công cụ trực tuyến. Vì vậy, việc có thêm một điểm tra cứu ngay tại không gian công cộng mang đến cho anh một lựa chọn khác, nhất là với những du khách lần đầu đến địa phương.

Không gian ki-ốt số tại khu vực nhà thờ đá phường Sa Pa.

“Vừa đến Sa Pa, tôi có thể vào đây tra cứu địa điểm nhà nghỉ mình đã đặt, rồi tìm thêm thông tin về chợ đêm, xem tối nay có những món gì, có gì đáng trải nghiệm. Những thông tin cần cho chuyến đi đều có thể tìm khá nhanh, lại có wifi miễn phí. Tôi rất ấn tượng với sự tiện lợi này!” - anh Nguyên chia sẻ.

Khách du lịch đến Sa Pa sử dụng ki -ốt số để tra cứu địa điểm ăn uống, lưu trú, vui chơi.

Tại ki-ốt số, người dân và du khách có thể tra cứu thông tin du lịch, bản đồ số, điểm đến, thông tin chính quyền, thủ tục hành chính và các tiện ích số thiết yếu. Thay vì chỉ tồn tại trên các cổng thông tin hoặc ứng dụng trực tuyến, một phần thông tin số được đưa trực tiếp ra những khu vực có đông người qua lại.

Sau gần 1 tháng đưa vào vận hành, các ki-ốt số tại phường Sa Pa đã ghi nhận 1.000 phiên sử dụng thiết bị; hệ thống wifi công cộng miễn phí có trên 3.000 phiên truy cập. Theo kế hoạch, năm 2026 địa phương thực hiện 7 ki-ốt số/điểm tra cứu thông tin, trong đó 5 ki-ốt tại các khu vực công cộng được tích hợp wifi miễn phí và 2 thiết bị đặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Các điểm công cộng được lựa chọn tại những nơi tập trung đông người dân và du khách như Sân Quần, bờ hồ Mắt Ngọc, khu vực chợ Sa Pa và một số khu vực trung tâm.

Gần 1 tháng đưa vào hoạt động đã có khoảng 4.000 phiên sử dụng và truy cập tiện ích số tại Sa Pa.

Ông Đặng Việt Dũng - Phó Chủ tịch UBND phường Sa Pa cho biết: Địa phương xác định ki-ốt số phục vụ cả khách du lịch và người dân. Trong đó, giúp khách du lịch tiếp cận các thông tin cần thiết về địa phương và dịch vụ trên địa bàn; hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin, tra cứu và thực hiện dịch vụ hành chính phù hợp.

Qua thời gian đầu vận hành, địa phương cũng nhận thấy nội dung trên ki-ốt cần tiếp tục được bổ sung, mở rộng để đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng thực tế.

Điểm đáng chú ý là hệ thống được xây dựng trên nền tảng quản trị tập trung bằng điện toán đám mây. Giai đoạn 2027 - 2030, địa phương dự kiến mở rộng từ 7 thiết bị lên 27 thiết bị mà không phải tái cấu trúc toàn bộ hệ thống.

Tuy nhiên, việc mở rộng không chỉ được tính bằng số lượng thiết bị. Kế hoạch của địa phương yêu cầu theo dõi lượt sử dụng, mức độ khai thác wifi, nội dung được quan tâm, tình trạng thiết bị và các vấn đề phát sinh, làm cơ sở hoàn thiện mô hình trước khi tiếp tục nhân rộng.

Chợ Bến đò (chợ 4.0) phủ sóng wifi công cộng miễn phí cho người dân.

Nếu tại Sa Pa, tiện ích số công cộng gắn nhiều với nhu cầu của du khách và tra cứu thông tin, thì ở những không gian sinh hoạt thường ngày, nhu cầu ấy lại gần gũi hơn.

Tại chợ Bến Đò, phường Âu Lâu, wifi miễn phí trở thành tiện ích hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động mua bán của tiểu thương. Bà Phạm Thị Thu Hà, tiểu thương tại chợ cho biết, kết nối wifi giúp người bán thuận tiện hơn trong quá trình kinh doanh tại chợ.

"Bây giờ, khách đi chợ chủ yếu là chuyển khoản. Với người bán hàng, có mạng ổn định rất quan trọng. Khi khách thanh toán, mình kiểm tra được giao dịch ngay, không phải chờ lâu; lúc cần cũng có thể liên lạc, cập nhật thông tin phục vụ việc bán hàng. Wifi miễn phí ở chợ đã gắn với công việc buôn bán hằng ngày của tiểu thương” - bà Hà chia sẻ.

Người dân sử dụng wifi công cộng thể thanh toán trực tuyến khi mua hàng tại chợ Bến đò.

Từ thực tế tại các địa bàn cho thấy, chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong hệ thống quản lý, điều hành mà hiện diện rõ qua những tiện ích mà người dân trực tiếp sử dụng trong đời sống hằng ngày.

Năm 2026, Lào Cai xác định tiếp tục phát triển hạ tầng số, thúc đẩy kinh tế số, xã hội số, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt và các mô hình chuyển đổi số trong những lĩnh vực thiết thực như du lịch, sản xuất, kinh doanh; qua đó cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Việc đưa các tiện ích số vào những không gian công cộng mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ, hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống. Đây là một trong những nền tảng để Lào Cai thúc đẩy phát triển xã hội số theo hướng thiết thực, lấy nhu cầu của người dân làm điểm xuất phát.