Vì sao Nga 'không hài lòng' khi Ấn Độ bán hệ thống phòng không Akash cho Turkmenistan và Tajikistan?

Theo trang Defense Express, Ấn Độ đã tìm được thêm hai khách hàng nữa trong không gian hậu Xô Viết cho hệ thống phòng không Akash của mình, đó là Turkmenistan và Tajikistan.

Thực tế này đã tạo ra dư luận "không hài lòng" tại Nga, khi xuất hiện ý kiến rằng họ đã tự tạo ra một đối thủ cạnh tranh trên thị trường vũ khí ngay tại "sân sau" và hiện đang từng bước đẩy Moskva ra khỏi "vùng ảnh hưởng" trước đây.

Những chi tiết cụ thể về thời điểm ký kết hợp đồng và thực hiện giao hàng, số lượng tổ hợp Akash đặt mua và chi phí của loại vũ khí nói trên chưa được các bên liên quan tiết lộ.

Đáng chú ý là Turkmenistan và Tajikistan đã quyết định mua thêm các hệ thống phòng không do Ấn Độ sản xuất sau khi đã ký hợp đồng mua một bản sao tổ hợp Tor từ Trung Quốc.

Việc hai quốc gia Trung Á lựa chọn Akash được nhận xét là bởi vũ khí này dựa trên SA-6 Gainful, vốn thân thuộc với nhiều quốc gia từng thuộc Liên Xô, ngoài ra giá thành cạnh tranh và thời gian giao hàng nhanh hơn nhiều so với đặt mua các phiên bản Buk từ Nga.

Tuy vậy rõ ràng người Nga đã tạo ra một đối thủ cạnh tranh cho chính mình, bởi New Delhi đã tạo ra nhiều loại vũ khí mới có tính cạnh tranh cao dựa trên việc học hỏi công nghệ quân sự từ chính Moskva, đây là điều gây ra "sự bất mãn" cao độ.

Akash là hệ thống tên lửa phòng không di động tầm trung do tổ chức nghiên cứu và phát triển quốc phòng Ấn Độ (DRDO) "thai nghén" từ đầu thập niên 1980 nhằm thay thế cho các tổ hợp 2K12 Kub (SA-6 Gainful) đã lạc hậu.

Hình dáng của tên lửa đánh chặn thuộc tổ hợp Akash khá tương đồng với đạn 3M9 của SA-6, nó sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng nhiên liệu rắn nhằm tiết giảm chi phí trong khi vẫn cho độ chính xác và linh hoạt cao.

Tên lửa có chiều dài 578 cm, đường kính 35 cm, trọng lượng phóng 720 kg, mang đầu đạn nổ phá mảnh nặng 60 kg; tầm bắn lớn nhất của Akash đạt tới 30 km, trần bay 18 km, vận tốc tối đa Mach 2,5.

Mỗi tổ hợp tên lửa phòng không Akash bao gồm 4 xe mang phóng tự hành (mỗi xe có 3 tên lửa đánh chặn) đi kèm 1 đài radar kiểm soát hỏa lực Rajendra.

Radar Rajendra có tầm hoạt động 60 km, theo dõi được 64 mục tiêu và dẫn hướng cho 8 tên lửa tấn công cùng lúc, đài radar này có khả năng kháng nhiễu cao; ngoài ra tổ hợp Akash còn bao gồm 1 trạm chỉ huy điều khiển.

Thông thường từ 2 đến 4 tổ hợp tên lửa phòng không Akash sẽ được liên kết thành một khẩu đội với phạm vi bảo vệ là một ô vuông cạnh (62 x 62) km, trong cấu hình mảng tuyến tính con số này là (98 x 44) km.

Xác suất tiêu diệt mục tiêu của 1 tên lửa ước tính là 88%, tăng lên tới 98,5% nếu phóng liên tiếp 2 đạn trong vòng 5 giây vào cùng một đối tượng.

Quân đội Ấn Độ đã lên kế hoạch sản xuất 3.000 tên lửa Akash để trang bị cho cả phòng không không quân lẫn phòng không lục quân, đơn giá mỗi đạn dự tính dưới 500.000 USD (chỉ bằng 1/3 sản phẩm phương Tây).

Một tổ hợp Akash bao gồm 4 xe mang phóng, đài radar cùng 24 đạn đánh chặn được chào hàng với giá 30 - 35 triệu USD trên thị trường vũ khí quốc tế.

Bên cạnh phiên bản cũ, Ấn Độ còn đang tích cực thử nghiệm biến thể Akash-NG, được ứng dụng công nghệ học hỏi từ hệ thống phòng không Barak của Israel, mang lại sức mạnh vượt trội so với hiện nay.