Khi vai trò giám sát của Mặt trận được phát huy

Phát huy quy chế dân chủ, nâng cao chất lượng giám sát ở cơ sở đang tạo ra những hiệu ứng tích cực trong xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa. Ảnh: Nguyễn Chung.

Phát huy quy chế dân chủ

Nói về hiệu quả của việc phát huy quy chế dân chủ ở cơ sở trong phong trào xây dựng nông thôn mới, ông Mai Văn Ngũ - cử tri xã Nga An (tỉnh Thanh Hóa) cho biết: Năm 2023, khi địa phương có chủ trương mở rộng, bê tông hóa đường giao thông nội thôn và được tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa công trình, việc huy động các nguồn lực từ người dân để đầu tư xây dựng... ngoài ủng hộ 35 triệu đồng tiền mặt, gia đình ông đã gương mẫu đi đầu trong việc tháo dỡ, xây lùi tường rào vào hơn 1,2m với chiều dài 45m để mở rộng đường ngõ xóm lên thành 6m.

Theo ông Ngũ, đối với những công trình công cộng phục vụ quyền, lợi ích chính đáng của người dân, khi có chủ trương thực hiện, cấp ủy, chính quyền trên địa bàn luôn tổ chức quán triệt chủ trương, lấy ý kiến, góp ý của người dân. Trong quá trình xây dựng, người dân được kiểm tra, giám sát việc xây dựng công trình, được công khai các khoản đóng góp, chi tiêu. Khi công trình hoàn thành, người dân được thụ hưởng, sử dụng nhà văn hóa phục vụ sinh hoạt chung. Việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở đã tạo được sự đoàn kết thống nhất trong nhân dân, từ đó đã khơi dậy được sức dân trong thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động ở địa phương.

Cũng nói về vấn đề phát huy tinh thần làm chủ của nhân dân, bà Lê Thị Thủy - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Đông Sơn (tỉnh Thanh Hóa) cho biết: Trong nhiều năm qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường đã chú trọng công tác giám sát, phản biện xã hội và phát huy dân chủ ở cơ sở. Tính từ năm 2024 đến nay, MTTQ phường phối hợp với các đoàn thể đã chủ trì giám sát 34 cuộc và phối hợp với HĐND giám sát 16 cuộc; nội dung tập trung vào những lĩnh vực thiết thực, gắn với quyền lợi chính đáng của người dân. Đồng thời, tổ chức 24 hội nghị phản biện, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân và đoàn viên, hội viên.

Có thể khẳng định, khi vai trò giám sát của Mặt trận được phát huy, quyền làm chủ của nhân dân được mở rộng, cơ chế kiểm soát quyền lực ở cơ sở được tăng cường, hiệu quả phòng ngừa tham nhũng, lãng phí cũng được nâng lên rõ nét. MTTQ các cấp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã bám sát chức năng, nhiệm vụ, triển khai nhiều giải pháp, từng bước đưa công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực gắn chặt với giám sát xã hội, giám sát cộng đồng trở thành nhiệm vụ thường xuyên trong hoạt động Mặt trận, từ đó tạo ra những hiệu ứng rất tích cực.

Nâng cao chất lượng giám sát

Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết về hiệu quả của chương trình giám sát và phản biện xã hội, phát huy quy chế dân chủ tại địa phương trong thời gian qua, ông Nguyễn Văn Thuyết - Trưởng ban Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa cho biết: Có được những kết quả trên, trước hết là nhờ công tác tuyên truyền, vận động, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng được triển khai sâu rộng, hướng mạnh về cơ sở. Nội dung tuyên truyền tập trung vào chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; các quy định về kiểm soát quyền lực, trách nhiệm công vụ, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; đồng thời nâng cao nhận thức để người dân thấy tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng vừa là quyền, vừa là trách nhiệm. Giá trị của những hoạt động này không chỉ ở số lượng, mà ở chuyển biến nhận thức về vai trò giám sát của nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng từ cơ sở.

Cùng với tuyên truyền, giám sát được xác định là khâu trọng tâm. Hoạt động giám sát của Mặt trận những năm gần đây chuyển từ diện rộng sang đi vào vấn đề cụ thể, gắn với các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực.

Ở tuyến cơ sở, vai trò Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tiếp tục được phát huy. Trong 5 năm qua, các Ban Thanh tra nhân dân đã tiến hành giám sát 4.980 vụ việc, kiến nghị xử lý 4.568 vụ việc. Các Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng giám sát 5.096 công trình, dự án; kiến nghị xử lý 1.555 vụ việc liên quan lợi ích cộng đồng. Những con số đó phản ánh rõ hiệu quả của giám sát từ cơ sở: không chỉ phát hiện bất cập, mà còn góp phần ngăn ngừa nguy cơ thất thoát, tiêu cực ngay từ đầu. Thực tiễn cho thấy, kiểm soát quyền lực không chỉ nằm ở thanh tra, kiểm tra, xử lý sai phạm, mà bắt đầu từ xây dựng cơ chế để quyền lực không bị lạm dụng. Ở phương diện đó, phản biện xã hội chính là một phần quan trọng của phòng ngừa từ gốc.

“Để phát huy hiệu quả hơn nữa, trong thời gian tới cần tiếp tục kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng để thực sự trở thành lực lượng giám sát gần dân, sát dân, góp phần ngăn ngừa tiêu cực từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh” - ông Thuyết nói.