Khi văn hóa 'review' trở thành nội dung công cộng

Quay video review món ăn

Chỉ cần một chiếc điện thoại có camera

Trước đây, các bài đánh giá sản phẩm hoặc dịch vụ thường xuất hiện trên báo chí, tạp chí hoặc các trang chuyên môn. Người viết thường là phóng viên, nhà phê bình hoặc những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực đó. Tuy nhiên, khi điện thoại thông minh phát triển, ranh giới này dần thay đổi.

Những nền tảng video ngắn càng khiến nội dung review lan rộng nhanh hơn. Một đoạn clip chỉ vài chục giây nhưng nếu có tiêu đề hấp dẫn và cách thể hiện tự nhiên vẫn có thể thu hút rất nhiều lượt xem.

Một điểm khiến các video review được nhiều người quan tâm là cảm giác gần gũi. Người xem thường thấy những trải nghiệm này mang tính “người thật việc thật”. Trong lĩnh vực ăn uống và du lịch, sức ảnh hưởng của các bài review thể hiện khá rõ. Nhiều quán ăn nhỏ bỗng trở nên đông khách sau khi xuất hiện trong một video trên mạng xã hội.

Chẳng hạn, quán Bún bò Mệ Kéo nằm trên đường Bạch Đằng là địa điểm quen thuộc của nhiều người dân địa phương. Quán không quá lớn, chỉ có vài bộ bàn ghế đơn giản. Tuy vậy, món bún bò ở đây được nhiều khách nhận xét là có nước dùng đậm đà, vị cay nhẹ đặc trưng của Huế.

Sau khi một số bạn trẻ đăng video trải nghiệm ăn bún tại quán lên mạng xã hội, đạt hàng chục ngàn lượt yêu thích, lượng khách tìm đến tăng lên rõ rệt. Hiệu quả thấy rõ nhất là quán không còn chỗ trống vào khung giờ sáng sớm, và đối tượng khách hàng không chỉ là người địa phương mà còn có rất nhiều du khách cầm điện thoại, mở đúng đoạn video đó để gọi món.

Một ví dụ khác là quán Bánh canh Nam Phổ Thúy trên đường Phạm Hồng Thái. Nội dung các bài review tại đây thường nhấn mạnh vào màu cam đặc trưng của gạch tôm và độ sánh của nước dùng. Người review không chỉ ăn mà còn mô tả chi tiết cảm giác bánh canh tan trong miệng, giúp khách hình dung rõ nét về món ăn trước khi đến tận nơi.

Tiếng lành đồn xa, tiếng xấu cũng không kém

Tuy vậy, sự phát triển nhanh của văn hóa review cũng đặt ra không ít vấn đề. Khi bất kỳ ai cũng có thể đánh giá mọi thứ, chất lượng thông tin trở nên khó kiểm soát. Nhiều người review vì quá áp lực chỉ tiêu lượt xem nên đôi khi dùng những từ ngữ phóng đại hoặc cố tình tạo kịch tính để thu hút sự chú ý. Điều này dẫn đến tình trạng khen hoặc chê quá lời, gây thiệt hại trực tiếp cho các hộ kinh doanh nhỏ. Khi những nội dung như vậy lan truyền rộng rãi, người xem có thể hình thành cái nhìn chưa thật sự chính xác về một sản phẩm hoặc dịch vụ.

Ngoài ra, nhiều video review hiện nay có liên quan đến yếu tố quảng cáo. Một số người sáng tạo nội dung nhận tài trợ từ nhãn hàng nhưng lại giới thiệu sản phẩm dưới dạng trải nghiệm cá nhân. Nếu điều này không được nói rõ, người xem dễ cảm thấy mình đang bị dẫn dắt. Về lâu dài, điều đó có thể làm giảm niềm tin đối với các nội dung review trên mạng.

Dù vậy, không thể phủ nhận những lợi ích mà văn hóa review mang lại. Nhờ các chia sẻ từ người dùng, nhiều người có thêm thông tin tham khảo trước khi quyết định mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ. Phan Cẩm Xuyên, sinh viên năm 3 tại Trường Đại học Kinh tế Huế, cho biết, việc xem các review đã trở thành thói quen trước khi thử một địa điểm mới để có thể biết trước phần nào những thông tin về giá cả, không gian hay món nào nên thử.

Văn hóa review đang trở thành một phần quen thuộc của đời sống trên mạng. Nó không chỉ là một công cụ tham khảo mà còn là cầu nối kinh tế hiệu quả giữa người bán và người mua trong thời đại số. Tuy nhiên, hiệu quả bền vững nhất vẫn phải đến từ sự trung thực của người làm nội dung và chất lượng thật sự của sản phẩm. Để văn hóa này phát triển theo hướng tích cực, người chia sẻ cần giữ sự trung thực và cân nhắc khi đưa ra nhận xét. Người xem cũng nên tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin từ mạng xã hội.

Bài, ảnh: Tường Vy