Khổ sở vì con quá thông minh

Kalil Warren có trí thông minh vượt trội so với bạn bè cùng trang lứa. Ảnh: The Times.

Khi mới 8 tháng tuổi, Kalil Warren (hiện 7 tuổi, sống tại Anh) đã có thể tự cầm điện thoại của mẹ để gọi FaceTime cho bà ngoại Jane, một cựu giáo viên tiểu học.

Không lâu sau đó, gia đình nhận ra cậu bé không chỉ tò mò sớm hơn bạn bè cùng trang lứa mà còn có khả năng tự mày mò công nghệ, nhận diện danh bạ và thao tác thành thạo. Kalil biết ngồi vững khi mới hơn 3 tháng tuổi và bắt đầu bập bẹ nói từ lúc 7 tháng. Khi đó, cha mẹ cậu bé chưa có kinh nghiệm, vẫn nghĩ con mình phát triển bình thường.

Chỉ đến giai đoạn phong tỏa vì dịch Covid-19, sự khác biệt mới bộc lộ rõ. Trong thời gian ở nhà nhiều hơn, bà Kura và chồng là Mark phát hiện những khoản chi lạ trên thẻ tín dụng.

Tìm hiểu kỹ, họ nhận ra con trai chưa đầy 2 tuổi đã tự tìm ứng dụng để thuê các phim tài liệu khoa học và động vật hoang dã. Những câu hỏi Kalil đặt ra sau đó khiến cả hai sững sờ bởi tất cả đều là kiến thức thiên văn cho tới các khái niệm vượt xa độ tuổi mẫu giáo, theo The Times.

Thách thức

Đối với cặp vợ chồng Kura và Mark, việc nuôi dạy một đứa trẻ vượt trội về trí tuệ mang lại niềm vui nhưng cũng nhanh chóng trở thành thách thức.

Trước khi Kalil đi nhà trẻ, bà Kura đã chủ động trao đổi với giáo viên về khả năng đọc, viết sớm của con. Tuy nhiên, môi trường giáo dục mầm non vốn được thiết kế cho số đông khiến sự chênh lệch nhanh chóng lộ rõ.

Vợ chồng Kura và Mark lúng túng vì con trai thông minh vượt trội. Ảnh: The Times.

Một tình huống dở khóc dở cười xảy ra khi Kalil, thay vì làm theo yêu cầu đánh vần chữ đơn giản, lại trả lời bông đùa, khiến giáo viên bối rối và quay sang lo lắng cho phụ huynh nhiều hơn là đứa trẻ.

Ký ức ấy đến nay vẫn được bà Kura và ông Mark nhắc lại như một kỷ niệm vui, nhưng đằng sau là những băn khoăn kéo dài. Dù vượt trước bạn bè cùng tuổi vài năm về khả năng học tập, Kalil lại là một trong những học sinh nhỏ tuổi nhất lớp nhập học. Điều này đồng nghĩa với việc em kém hơn về cảm xúc và kỹ năng vận động.

Cụ thể, em đọc trôi chảy, làm được toán trình độ lớp 6 nhưng lại vụng về khi viết chữ, chạy chậm hơn bạn bè và gặp khó khăn với những thao tác đơn giản như cài khuy quần. Gia đình loay hoay tìm cách hỗ trợ nhưng không có nhiều hướng dẫn cụ thể.

Ở ngôi trường cũ, Kalil được cho học ghép với lớp lớn hơn để học ngữ âm và toán. Tuy nhiên, những nội dung này không đủ hấp dẫn, thậm chí trở nên nhàm chán. Khi bị một số bạn trêu chọc vì sự khác biệt, em dần thu mình, từ chối thể hiện năng lực và không muốn làm thêm bài tập. Việc không muốn nổi bật trở thành lựa chọn tự vệ của một đứa trẻ thông minh nhưng nhạy cảm.

Khi lên 6, Kalil được đánh giá có IQ 132, cao hơn mức trung bình khá nhiều. Gia đình từng cân nhắc cho con theo học trường tư, song cuối cùng quyết định từ bỏ với lý do tài chính và mong muốn con được sống trong môi trường bình thường.

Trẻ thông minh chưa có môi trường phù hợp

Câu chuyện của Kalil không phải cá biệt. Theo Mensa, tổ chức quốc tế dành cho những người thông minh, tại Anh, khoảng 1.400 thành viên là trẻ em từ 3 đến 18 tuổi với IQ trên 130.

Ước tính, trong tổng số 8,2 triệu học sinh, khoảng 160.000 em có tiềm năng học tập vượt trội. Tuy nhiên, hệ thống giáo dục được xây dựng xoay quanh mức IQ trung bình khiến nhóm này thường không được trải nghiệm học tập phù hợp.

Maxwell Peake hoàn thành chương trình ngữ âm dành cho trẻ 4-5 tuổi khi mới 17 tháng. Ảnh: The Times.

Những chuyện tương tự cũng xuất hiện ở gia đình của Beatrice, một bé gái 13 tuổi được đánh giá có IQ 180, hay Maxwell Peake, cậu bé hoàn thành chương trình ngữ âm dành cho trẻ 4-5 tuổi khi mới 17 tháng.

Điểm chung của những đứa trẻ này là sự chênh lệch rõ rệt giữa trí tuệ và cảm xúc. Maxwell có thể giải thích về các hành tinh lùn nhưng lại lo lắng quá mức trước những khái niệm khoa học phức tạp; Beatrice nắm bắt kiến thức nhanh đến mức thấy lớp học buồn tẻ, song lại gặp khó khi hòa nhập với bạn bè.

Với nhiều gia đình, bước ngoặt chỉ đến khi con chuyển sang môi trường học tập khác, thường là các trường tư thục hoặc trường chuyên biệt, nơi việc dạy học linh hoạt hơn theo năng lực. Tuy vậy, ngay cả khi nhu cầu xã hội và cảm xúc được quan tâm, hệ thống thi cử dựa trên độ tuổi thay vì trình độ vẫn tạo ra rào cản.

Thái An