Khoảng 1.000 tàu mắc kẹt tại eo biển Hormuz, hồi hộp chờ được mở đường di chuyển

Tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng đang diễn ra tại eo biển Hormuz, khi khoảng 1.000 tàu các loại phải neo đậu chờ tín hiệu an toàn để có thể di chuyển qua khu vực.

Đây là tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, nơi vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu.

Theo các dữ liệu theo dõi hàng hải, số lượng lớn tàu bị mắc kẹt chủ yếu tập trung ở khu vực gần cửa eo biển, trong bối cảnh rủi ro an ninh gia tăng nhanh chóng.

Các tàu này bao gồm tàu chở dầu thô, tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng và tàu container, với tải trọng phổ biến từ 50.000 tấn đến hơn 300.000 tấn.

Diễn biến này xuất hiện sau khi căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn hoặc phong tỏa tuyến đường huyết mạch.

Nhiều hãng vận tải biển và công ty bảo hiểm đã phát đi cảnh báo rủi ro cao khi đi qua khu vực, buộc các tàu phải tạm dừng hoặc trì hoãn hành trình.

Eo biển Hormuz có chiều rộng khoảng 33 km tại điểm hẹp nhất, nhưng lại đóng vai trò đặc biệt quan trọng khi đảm nhận vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều nhanh chóng tác động đến thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế.

Tính đến hôm 7/4, việc đi lại qua eo biển này vẫn đang được đàm phán trên cơ sở từng trường hợp cụ thể, tuy nhiên vẫn chưa rõ liệu hệ thống đó có được sửa đổi hay không trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần.

Các thương nhân và chủ tàu đang theo dõi sát sao từng con tàu bắt đầu di chuyển qua eo biển theo cả hai hướng, đặc biệt là những tàu thường không được Iran bảo hộ. Tính đến sáng 8/4, một số lương rất lớn tàu đang chờ ở cả hai phía, tập trung quanh Dubai và Khor Fakkan.

Tuy nhiên hầu hết đều cảnh báo rằng cần có thêm sự rõ ràng để tàu thuyền có thể di chuyển, và ngay cả trong trường hợp tốt nhất, việc vận chuyển hàng hóa trở lại bình thường cũng cần thời gian.

Trước chiến sự, khoảng 135 tàu thuyền di chuyển mỗi ngày, nhưng con số này hiện nay đã giảm mạnh. Iran chỉ cho phép tàu của một số "quốc gia thân thiện" đi qua eo biển này.

“Tôi nghĩ hầu hết các chủ tàu sẽ kiềm chế và chờ đợi một cơ sở vững chắc hơn để đưa ra quyết định, bao gồm cả những quy định rõ ràng về hợp tác hải quân và hướng dẫn cho ngành vận tải biển”, ông Jakob Larsen, Giám đốc phụ trách an toàn và an ninh của Hiệp hội Vận tải biển quốc tế (BIMCO), cho biết.

Theo ông Larsen, bất kỳ nỗ lực nào nhằm rời đi trước khi một thỏa thuận vận chuyển quá cảnh được hoàn thiện sẽ làm tăng rủi ro cho thủy thủ đoàn, tàu và hàng hóa.

“Tuy nhiên, không thể loại trừ khả năng một số người sẽ chấp nhận rủi ro gia tăng, nhưng đó không phải là hướng hành động mà tôi khuyến nghị”, ông nói.

"Không thể khôi phục lại hoạt động vận tải biển toàn cầu trong vòng 24 giờ", bà Jennifer Parker, Giáo sư thỉnh giảng tại Viện Quốc phòng và An ninh thuộc Đại học Tây Australia nhận định và cho biết thêm, "các chủ tàu chở dầu, công ty bảo hiểm và thủy thủ đoàn cần tin rằng rủi ro thực sự đã giảm, chứ không chỉ tạm dừng".

Dữ liệu từ công ty theo dõi dữ liệu tàu biển Kpler cho thấy, các tàu vận chuyển năng lượng chiếm phần lớn trong số tàu bị mắc kẹt ở vùng Vịnh.

Hiện có 426 tàu chở dầu thô và nhiên liệu sạch, cùng với 34 tàu chở khí hóa lỏng và 19 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng. Số còn lại đang chở các mặt hàng khô, như nông sản hoặc kim loại, hoặc container.

Theo thống kê của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) vào cuối tháng 3, khoảng 20.000 thủy thủ dân sự đang bị mắc kẹt tại đây.

Cơ quan Liên hợp quốc cảnh báo các thành viên thủy thủ đoàn này đang phải đối mặt với tình trạng thiếu thốn nguồn cung cấp, mệt mỏi và căng thẳng tâm lý.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ bắt đầu vào ngày 10/4 tại Islamabad (Pakistan) để thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh.