Khoảng cách tài sản giữa người siêu giàu và người giàu ở Mỹ gia tăng mạnh

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty/CNBC.

Nhờ sự bùng nổ của thị trường chứng khoán giúp làm tăng thêm hàng nghìn tỷ USD trong giá trị tài sản ròng của họ, những người siêu giàu ở nước này thậm chí còn đang bỏ xa cả những người Mỹ khác thuộc giới giàu.

Theo dữ liệu mới từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed), tổng tài sản của nhóm 0,1% người Mỹ giàu nhất đã tăng hơn gấp đôi kể từ cuối năm 2019. Một phân tích của tờ báo Wall Street Journal dựa trên dữ liệu của Fed cho thấy năm đại dịch bùng phát cũng chính là thời điểm giới siêu giàu bắt đầu tách biệt rõ rệt khỏi các nhóm giàu khác.

Xét về giá trị tiền tệ, nhóm người Mỹ giàu nhất đã chứng kiến tổng tài sản thêm 14,5 nghìn tỷ USD trong giai đoạn này. Phần lớn trong lượng tài sản tăng thêm đó, khoảng 10 nghìn tỷ USD, đến từ lợi nhuận đầu tư cổ phiếu và quỹ tương hỗ - theo dữ liệu của Fed tính đến cuối tháng 6 năm nay.

Hiện nay, nhóm 0,1% này nắm giữ khoảng 28 nghìn tỷ USD tài sản tương đương khoảng 15% tổng tài sản quốc gia là gần 186 nghìn tỷ USD). Tài sản trung bình của một hộ gia đình thuộc nhóm này là hơn 200 triệu USD.

Theo dữ liệu chi tiết nhất từ Fed, tính đến năm 2022, mức tài sản tối thiểu để lọt vào nhóm 0,1% này là 45,8 triệu USD. Với việc tài sản của nhóm này đã tăng khoảng 50% kể từ thời điểm đó, ngưỡng tài sản này hiện đã cao hơn nhiều.

Những người thuộc nhóm này thường không phải là người làm công ăn lương theo cách truyền thống. Thay vào đó, họ thường là chủ sở hữu của chuỗi đại lý ô tô hoặc những người thừa kế sống dựa vào thu nhập từ đầu tư.

Lợi nhuận từ thị trường chứng khoán mà giới siêu giàu thu được gần đây thậm chí còn lớn hơn nhiều so với tổng tài sản của 50% người Mỹ có thu nhập thấp nhất. Tổng tài sản của nhóm 50% này chỉ ở mức khoảng 4.000 tỷ USD.

Xét về tỷ lệ phần trăm, nhóm có thu nhập thấp nhất này lại chứng kiến mức tăng trưởng tài sản mạnh mẽ hơn bất kỳ nhóm nào khác. Đó là kết quả từ sự kết hợp giữa giá trị nhà ở tăng cao và các gói hỗ trợ của Chính phủ trong thời kỳ đại dịch, giúp gia tăng số dư tài khoản ngân hàng cũng như hỗ trợ việc trả nợ.

Dù vậy, phần tài sản thuộc về nhóm một nửa dân số có mức tài sản thấp nhất chỉ chiếm 2,3% tổng tài sản quốc gia, với mức bình quân khoảng 63.000 USD mỗi hộ gia đình. Một hộ gia đình điển hình thuộc nhóm 0,1% giàu nhất sở hữu khối tài sản lớn gấp hơn 3.000 lần so với một hộ gia đình thuộc nhóm một nửa dân số có tài sản thấp nhất.

Một phân tích dựa trên dữ liệu từ Fed do hai giáo sư kinh tế học Owen Zidar và Eric Zwick thực hiện cho thấy trong nhóm 0,1% giàu nhất, có 37% kiếm phần lớn thu nhập từ hoạt động kinh doanh và 26% có thu nhập từ đầu tư. Chỉ có 10% trong số này kiếm phần lớn thu nhập từ tiền lương và tiền công.

Yếu tố chính dẫn đến hiện tượng này đơn giản là vì người giàu nắm giữ lượng lớn cổ phiếu. Trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30/6 - khoảng thời gian mà chỉ số S&P 500 của thị trường chứng khoán Mỹ tăng 21% - nhóm 0,1% giàu nhất đã thu về gần 4.000 tỷ USD tài sản mới từ thị trường.

Khoảng 137.000 hộ gia đình thuộc nhóm 0,1% giàu nhất nước Mỹ đã trở nên giàu có hơn so với phần còn lại của xã hội trong những thập kỷ gần đây, nhờ thu nhập cao hơn và mức thuế thấp hơn. Giờ đây, sự bùng nổ của thị trường chứng khoán - được thúc đẩy bởi kết quả kinh doanh khả quan của các doanh nghiệp và đà tăng mạnh của cổ phiếu công nghệ - lại càng làm gia tăng khối tài sản của họ.

Phần còn lại của nhóm 10% người Mỹ giàu nhất đã chứng kiến tài sản tài sản thêm 38,2 nghìn tỷ USD trong cùng khoảng thời gian đó, nhưng lượng tài sản này lại được chia cho số lượng hộ gia đình đông gấp gần 100 lần.

Nhìn chung, người Mỹ đã trở nên giàu có hơn theo thời gian khi mức lương tăng đối với lao động có trình độ đại học, tinh thần khởi nghiệp và thị trường chứng khoán đã giúp nâng cao tài sản cho hàng triệu người. Thị trường nhà ở cũng góp phần gia tăng tài sản cho những người Mỹ sở hữu nhà.

Tuy nhiên, nhiều người khác lại bị gạt ra ngoài lề sự thịnh vượng, và tình trạng lạm phát dai dẳng đang gây áp lực ngay cả lên những người có thu nhập hàng trăm nghìn USD mỗi năm.

Tài sản trong thống kê của Fed được tính bằng tổng giá trị tài sản của hộ gia đình, như cổ phiếu và vốn chủ sở hữu nhà, trừ đi các khoản nợ như nợ thế chấp nhà và nợ thẻ tín dụng.

Một số người giàu vay tiền dựa trên giá trị danh mục đầu tư chứng khoán đang tăng trưởng mạnh của họ để chi tiêu. Ngay cả những nhà đầu tư không rút vốn ra khỏi thị trường cũng thường chi tiêu nhiều hơn khi giá cổ phiếu tăng, bởi họ cảm thấy an tâm hơn về tình hình tài chính cá nhân - một hiện tượng mà các nhà kinh tế gọi là "hiệu ứng tài sản" (wealth effect).