Khoảng trống

Trong clip đăng tải trên TikTok gần đây, một cụ bà U90 đang trò chuyện với ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Cụ nói với AI: "Mô Phật, bà thấy cũng thỏa mãn một phần nào tâm lý. Bà cảm ơn con". Ứng dụng liền đáp lại: "Dạ cháu nghe rõ rồi ạ. Bà có góp ý gì cho cháu không?"

Cụ bà khen ngợi: "Con nói chuyện rất là ngoan và tâm lý", rồi chia sẻ nỗi lòng: "Mình thì theo đạo Phật. Trong lòng muôn điều rối rắm không thể giải tỏa được, cứ buồn hoài. Không biết làm sao, thôi giờ ráng cố gắng nghe lời con. Cảm ơn con".

Kết thúc cuộc trò chuyện, AI nói: "Nam mô A di đà Phật, cháu cũng rất vui khi được trò chuyện với bà, giúp bà cảm thấy vui vẻ và bình an hơn". Đoạn clip với chú thích: "Di chúc mai mốt ghi để lại toàn bộ tài sản cho Gemini (ứng dụng AI)" thu hút gần 2 triệu lượt xem với hàng chục nghìn bình luận. Nhiều người không khỏi thấy ngậm ngùi về sự cô độc của người già trong xã hội hiện đại.

Câu chuyện khiến chúng ta liên tưởng đến vụ việc "hợp đồng kỳ nghỉ" đang gây xôn xao dư luận thời gian qua. Trong số những người được mời tham gia các buổi giới thiệu sản phẩm, được săn đón, thuyết phục và cuối cùng ký vào những hợp đồng có giá trị lớn, có rất nhiều người cao tuổi, sống một mình hoặc thiếu sự quan tâm, chia sẻ từ người thân.

Có thể, nhiều người sẽ đặt câu hỏi: Tại sao họ dễ tin đến vậy? Câu trả lời không đơn giản là vì họ thiếu hiểu biết. Người cao tuổi đã từng trải biết bao biến cố của cuộc đời, họ không hề ngây thơ, cả tin. Nhưng khi bước sang tuổi xế chiều, điều họ thiếu đôi khi không phải là kinh nghiệm mà là sự đồng hành.

Trong căn nhà vắng vẻ, một cuộc điện thoại hỏi han hay một lời mời tham gia sự kiện cũng có thể khiến họ cảm thấy mình vẫn được quan tâm, vẫn còn là người quan trọng. Thực tế này cho thấy một khoảng trống trong nhiều gia đình hiện nay. Đó là cuộc sống hiện đại khiến các thế hệ ngày càng ít thời gian dành cho nhau.

Không ít người con vẫn chu cấp đầy đủ vật chất cho cha mẹ nhưng lại hiếm khi dành thời gian trò chuyện, chia sẻ. Người già có thể không thiếu tiền, nhưng lại thiếu người để tâm sự. Những kẻ lừa đảo hiểu rất rõ điều này. Chính khoảng trống ấy đã trở thành cơ hội cho những kẻ xấu lợi dụng.

Đương nhiên, không thể quy trách nhiệm cho gia đình mỗi khi người thân trở thành nạn nhân của lừa đảo. Thủ đoạn của các đối tượng ngày càng chuyên nghiệp, bài bản và khó nhận biết. Tuy nhiên, sự quan tâm của con cháu vẫn là một trong những "lá chắn" hiệu quả nhất.

Vì thế, thông qua những vụ việc như "hợp đồng kỳ nghỉ", điều cần quan tâm không chỉ là truy tìm và xử lý đối tượng vi phạm pháp luật mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm chăm sóc những người thân yêu quanh mình.

Khi những khoảng trống tâm lý được lấp đầy bằng sự quan tâm chân thành, những chiếc bẫy được giăng bằng lời đường mật cũng sẽ khó tìm thấy cơ hội để phát huy tác dụng. Nếu gia đình là nơi người già tìm thấy sự sẻ chia đủ để vơi đi trống vắng trong lòng, thì những lời mời gọi từ người lạ khó có cơ hội chen vào. Nếu người cao tuổi được quan tâm, được tham gia nhiều hoạt động cộng đồng hơn, họ cũng sẽ ít trở thành mục tiêu của những chiêu trò đánh vào tâm lý.

Vụ việc hợp đồng kỳ nghỉ hay rất nhiều chiêu trò khác nhắm vào người cao tuổi thời gian qua như "nằm giường", mua gói massage, thuốc bổ... đã, đang và sẽ được cơ quan chức năng làm rõ. Nhưng câu chuyện để lại không chỉ là bài học về sự cảnh giác trước các chiêu trò lừa đảo, mà còn là lời nhắc nhở về cách chúng ta đang đối xử với những người thân lớn tuổi trong gia đình mình.

Bởi có những khoảng trống tưởng như vô hình, nhưng lại đủ lớn để một cuộc điện thoại từ người lạ hay cuộc trò chuyện với trí tuệ nhân tạo trở thành nguồn an ủi. Vì thế, hãy cố gắng dành thời gian cho người thân, nhất là cha mẹ, ông bà, bất cứ lúc nào có thể.