'Khoảng trống' sau giờ tan học của trẻ

Khi giờ tan học không trùng giờ tan làm

Chị Lê Thị Hiền (trú tại Thanh Trì, Hà Nội) có 3 con, trong đó 2 con học tiểu học tan học lúc 17h15p, con nhỏ học mầm non tan học lúc 16h30p. Do bố mẹ chưa thể về ngay sau giờ làm, ông nội đảm nhận việc đón và trông các cháu.

Theo chị Hiền, khoảng thời gian từ khi các con tan học đến lúc mẹ về nhà thường kéo dài 30 phút đến 1 giờ. Khoảng thời gian tưởng ngắn nhưng lại là “bài toán” không đơn giản với những gia đình mà cả bố và mẹ đều làm việc đến cuối giờ.

Giờ tan học của con không trùng giờ tan làm nên chị Hiền phải nhờ ông nội đón và trong 3 cháu.

Với chị Nguyễn Như Quỳnh (Giải Phóng, Hà Nội) cũng vậy, con tan học lúc 16h30p, trong khi khoảng 17h hai vợ chồng mới được nghỉ. Vì vậy, vợ chồng chị phải thay nhau đón con.

“Vợ chồng tôi đều công tác trong ngành y. Khó khăn nhất là có những hôm cả hai đều phải trực. Có những hôm, một trong hai người phải xin về giữa ca để đón con rồi quay lại làm việc tiếp” - chị Quỳnh nói.

Gia đình nào có ông, bà hỗ trợ thì việc chăm con phần nào thuận lợi hơn, nhưng lịch làm việc của bố mẹ cũng thường xuyên bị xáo trộn.

“Nuôi 2 con, riêng các khoản chi phí mỗi tháng của gia đình tôi cũng hơn 15 triệu đồng. Vì vậy, việc cân đối thời gian làm việc và chăm con cũng là áp lực” - chị Quỳnh chia sẻ.

Vợ chồng chị Quỳnh phải thay nhau đón con.

Chắc ai cũng biết, không phải gia đình nào cũng có người thân ở gần. Chị Nguyễn Tình (phường Xuân Phương, Hà Nội) có con học tại một trường tiểu học ở Nam Từ Liêm. Để giải quyết việc đưa đón, gia đình cho con lớn đi xe đưa đón, con nhỏ do bà nội đảm nhận.

Trong khi đó, chị Nguyễn Trang cho biết, việc đưa đón con thuận lợi hơn do nhà gần trường. 2 con lớn có thể tự đi bộ về, còn con nhỏ được mẹ đón. Gia đình cũng cho con tham gia câu lạc bộ sau giờ học, đến hơn 17h mới đón.

Theo chị Trang, điều kiện gia đình thuận lợi nên không gặp “khoảng trống” sau giờ tan học như nhiều phụ huynh khác.

Các con chị Trang học ở trường gần nhà nên việc đưa đón thuận tiên hơn nhiều phụ huynh khác.

Những cách xoay xở này giúp bố, mẹ có thêm thời gian hoàn thành công việc, trẻ cũng có thêm hoạt động sau giờ học. Tuy nhiên, với những gia đình nhà xa trường, bố, mẹ đều làm việc đến muộn, làm việc theo ca hoặc không có người thân hỗ trợ, khoảng thời gian sau giờ tan học vẫn là một “khoảng trống” khó giải quyết.

Điều quan trọng, theo chuyên gia, không chỉ là tìm một nơi để trẻ chờ bố mẹ mà còn phải bảo đảm khoảng thời gian này thực sự phù hợp với nhu cầu và sự phát triển của trẻ.

An toàn, hồi phục, trách nhiệm và kết nối sau giờ tan học

TS Đào Lê Hòa An (Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Tâm lý học Việt Nam) cho rằng, cần phân biệt “ở một mình” với “cảm thấy một mình”. Sau giờ học, trẻ cần thời gian nghỉ ngơi, vui chơi, vận động và chuyển từ môi trường học tập sang gia đình.

Theo TS Hòa An, “khoảng trống” sau giờ tan học là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm.

Một đứa trẻ có thể ở nhà vài giờ nhưng vẫn an tâm nếu biết bố. mẹ đang làm việc, khi nào sẽ gọi điện và lúc nào sẽ trở về. Ngược lại, trẻ vẫn có thể cảm thấy cô đơn khi bố, mẹ ở bên nhưng thiếu sự hiện diện về cảm xúc.

Phụ huynh cần chú ý những thay đổi kéo dài như trẻ ít chia sẻ, thường xuyên cáu gắt, thu mình, mất hứng thú với những hoạt động từng yêu thích hoặc tìm kiếm quá nhiều sự chú ý qua thiết bị số.

TS Hòa An gợi ý 4 yếu tố cho khoảng thời gian sau giờ tan học: An toàn, hồi phục, trách nhiệm và kết nối.

“Đừng vội gắn mọi thay đổi của trẻ với việc bố, mẹ đi làm. Trẻ có thể đang chịu áp lực học tập, xung đột với bạn bè hoặc gặp vấn đề mà người lớn chưa nhìn thấy. Điều quan trọng không phải bố, mẹ có bao nhiêu giờ bên con, mà trong những giờ đó, trẻ có cảm nhận được sự hiện diện thực sự hay không?” - TS Hòa An cho hay.

Theo vị chuyên gia này, với những gia đình mà bố, mẹ thường xuyên về muộn, không nên chỉ tìm cách “lấp đầy” thời gian của trẻ bằng học thêm hay các hoạt động ngoại khóa. Sau một ngày học tập, trẻ cũng cần thời gian nghỉ ngơi và vui chơi tự do.

TS Hòa An gợi ý, khoảng thời gian sau giờ tan học có thể được tổ chức theo 4 yếu tố: An toàn, hồi phục, trách nhiệm và kết nối.

Trước hết, trẻ cần biết mình sẽ ở đâu, với ai, liên lạc với cha mẹ bằng cách nào và phải làm gì khi có tình huống bất thường. Tiếp đó, là thời gian ăn nhẹ, nghỉ ngơi, vận động, chơi hoặc đọc sách. Trẻ cũng có thể được giao một số việc phù hợp với lứa tuổi như sắp xếp bàn học, chuẩn bị quần áo cho ngày hôm sau.

Quan trọng nhất là thời gian kết nối với bố, mẹ. Nếu buổi tối chỉ có 30-60 phút bên con thì bố, mẹ nên biến khoảng thời gian đó thành lúc trò chuyện, lắng nghe thay vì tiếp tục kiểm tra bài vở hay nhắc nhở.

“Điều trẻ cần là một ‘chiếc cầu kết nối’ đủ chắc, biết cha mẹ đang bận nhưng luôn có một nơi để trở về, một người để gọi và một người sẵn sàng lắng nghe. Trẻ không cần bố, mẹ hoàn hảo, mà cần bố, mẹ đủ hiện diện để không phải lớn lên trong cảm giác mình phải tự lớn một mình” - TS Đào Lê Hòa An chia sẻ