Khơi dậy nội lực phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS

Khơi dậy nội lực phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS

Chính sách mở đường, nguồn lực tạo đà, nhưng nội lực của người dân mới là yếu tố quyết định sức bật vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS và MN) ở Lâm Đồng. Khơi dậy tinh thần chủ động vươn lên chính là chìa khóa để những hỗ trợ hôm nay tạo nên chuyển biến bền vững.

Lâm Đồng khơi dậy tinh thần chủ động vươn lên để phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS

Hoàn thiện chính sách, khơi thông nguồn lực

Chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi đến đúng đối tượng, đáp ứng nhu cầu thực tế và tạo điều kiện để người dân chủ động vươn lên. Từ yêu cầu đó, Lâm Đồng đang từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách, gắn hỗ trợ với phát huy nội lực cộng đồng.

Ngày 12/5/2026, Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân tộc giai đoạn 2026 - 2030. Tiếp đó, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 3087/QĐ-UBND ngày 25/6/2026 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết.

Đồng bào Chăm ở Lâm Đồng tích cực chăm lo lao động, sản xuất, vươn lên trong cuộc sống

Cùng với triển khai Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh hoàn thành phân định vùng đồng bào DTTS và MN, thôn đặc biệt khó khăn, xã khu vực I, II, III giai đoạn 2026 - 2030. Đây là cơ sở xác định địa bàn ưu tiên, đối tượng thụ hưởng và phân bổ nguồn lực phù hợp.

Tỉnh cũng đang hoàn thiện 3 dự thảo nghị quyết về: hỗ trợ lãi suất đối với hộ gia đình DTTS, hỗ trợ học sinh, sinh viên DTTS và hỗ trợ đầu tư phát triển sản xuất vùng đồng bào DTTS và MN, nhằm mở rộng cơ hội học tập, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập.

Lâm Đồng đang từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách, gắn hỗ trợ với phát huy nội lực cộng đồng

Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Thị Thu Hường, bên cạnh triển khai chính sách của Trung ương, tỉnh chú trọng cụ thể hóa các giải pháp phù hợp thực tế, tạo động lực để đồng bào chủ động phát triển kinh tế, cải thiện đời sống.

Năm 2026, tỉnh triển khai chính sách đối với 883 người có uy tín trong đồng bào DTTS; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, cấp phát báo chí và xây dựng kế hoạch tham quan, học tập kinh nghiệm.

Ông Kră Jăn Ha BLăk, người uy tín ở Đam Rông 2 góp phần tuyên truyền chính sách, phổ biến pháp luật và vận động bà con vùng đồng bào DTTS cùng phát triển

Am hiểu phong tục, tập quán và có tiếng nói trong cộng đồng, người có uy tín là cầu nối giữa chính quyền với Nhân dân, góp phần tuyên truyền chính sách, phổ biến pháp luật và vận động bà con cùng phát triển.

Đưa hỗ trợ thành động lực phát triển

Các chương trình mục tiêu quốc gia tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sản xuất và cải thiện đời sống vùng đồng bào DTTS và MN. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai và khả năng chuyển nguồn lực thành sinh kế thiết thực.

Cơ sở hạ tầng vùng đồng bào DTTS tỉnh Lâm Đồng được đầu tư đồng bộ

Tổng vốn chuyển tiếp từ giai đoạn trước sang năm 2026 được kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân là hơn 338,5 tỷ đồng. Theo số liệu đến ngày 14/7, toàn tỉnh giải ngân hơn 81,2 tỷ đồng, đạt 24,01%. Trong đó, vốn đầu tư gần 61 tỷ đồng, đạt 29,8%; vốn sự nghiệp hơn 20,2 tỷ đồng, đạt 16,84%.

Sau sắp xếp, hợp nhất nguồn vốn của 3 địa phương trước đây, một số nơi còn lúng túng trong thống nhất số liệu, cơ cấu vốn và hoàn thiện thủ tục.

Phụ nữ Dao giữ gìn văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Cán bộ làm công tác dân tộc ở cơ sở còn mỏng, nhiều người kiêm nhiệm, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện. Việc tháo gỡ vướng mắc, nâng cao năng lực cán bộ là yêu cầu cần thiết để nguồn lực đến đúng địa bàn, đúng nhu cầu.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Đắk Mil Trương Văn Bình, địa phương đang bám sát điều kiện sản xuất, đời sống của từng hộ để lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp.

Bộ mặt xã biên giới Đắk Wil, tỉnh Lâm Đồng có nhiều khởi sắc, trong đó có phần góp sức của đồng bào DTTS tại địa phương

Cùng với triển khai chính sách, xã chú trọng vận động người dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, sử dụng hiệu quả nguồn lực, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.

Tại khu vực Tánh Linh, việc chuyển đổi cây trồng, ứng dụng khoa học kỹ thuật và mở rộng mô hình sản xuất đang mở ra thêm hướng phát triển cho người dân. Những cách làm hiệu quả cần được chia sẻ, nhân rộng để các hộ có thêm kinh nghiệm lựa chọn phương thức canh tác phù hợp.

Xã Tánh Linh - nơi có 13 dân tộc thiểu số cùng sinh sống

Kết quả hỗ trợ sản xuất tại khu vực Bình Thuận trước đây cho thấy nguồn lực nhà nước đã góp phần giúp người dân duy trì canh tác. Giai đoạn 2021 - 2025, Trung tâm Dịch vụ miền núi hỗ trợ 3.800 lượt hộ trồng bắp lai trên diện tích 7.800 ha và 970 lượt hộ trồng lúa nước trên 730 ha, với tổng kinh phí hơn 63,1 tỷ đồng.

Đồng bào dân tộc thiểu số xã Lạc Dương phát triển cây atiso, mang lại hiệu quả kinh tế cao

Nguồn hỗ trợ gồm giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chi phí làm đất và lương thực trong thời gian sản xuất. Để hiệu quả được duy trì lâu dài, hỗ trợ cần gắn với hướng dẫn kỹ thuật, lựa chọn cây trồng phù hợp và tìm đầu ra ổn định cho nông sản.

Giáo dục cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Toàn tỉnh đã hỗ trợ hơn 32.700 lượt học sinh, sinh viên DTTS với tổng kinh phí hơn 74,6 tỷ đồng.

Chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên DTTS góp phần giảm khó khăn, tạo điều kiện để học sinh tiếp tục đến trường

Riêng năm học 2025 - 2026, có 1.789 học sinh, sinh viên được hỗ trợ gần 5,9 tỷ đồng. Chính sách góp phần giảm khó khăn cho gia đình, tạo điều kiện để học sinh tiếp tục đến trường và tiếp cận tri thức.

Để người dân chủ động vươn lên

Nguồn lực hỗ trợ tạo điều kiện ban đầu, nhưng phát triển bền vững đòi hỏi người dân chủ động học hỏi, lựa chọn hướng sản xuất phù hợp và tận dụng hiệu quả những lợi thế sẵn có.

Các địa phương Lâm Đồng lựa chọn hướng sản xuất phù hợp và tận dụng hiệu quả những lợi thế sẵn có vùng đồng bào DTTS

Tại xã Tuy Đức, ông Điểu El, người có uy tín ở bon Bu Prăng 2A, góp phần kết nối chính quyền với người dân, vận động bà con chấp hành chủ trương, chính sách và cùng nhau phát triển kinh tế.

Theo ông, hỗ trợ cần đi đôi với việc thay đổi cách nghĩ, cách làm; khuyến khích người dân học hỏi kinh nghiệm, áp dụng mô hình phù hợp và chia sẻ cách làm hiệu quả. Người có uy tín tiếp tục giữ vai trò cầu nối, giúp chính sách đến gần hơn với từng gia đình.

Từ thực tiễn cơ sở, các chương trình phát triển sinh kế cần gắn với thế mạnh từng địa bàn, nhu cầu thị trường và khả năng tổ chức sản xuất của cộng đồng. Việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp, áp dụng kỹ thuật mới, liên kết sản xuất và tìm đầu ra ổn định sẽ giúp người dân nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm dần sự phụ thuộc vào hỗ trợ.

Ông Điểu El, người có uy tín ở bon Bu Prăng 2A (ở giữa) là người góp phần kết nối chính quyền với người dân

Lâm Đồng còn có lợi thế từ sự đa dạng văn hóa của các dân tộc. Gìn giữ tiếng nói, chữ viết, lễ hội và nghề truyền thống không chỉ bảo tồn bản sắc mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng, dịch vụ và sản phẩm đặc trưng. Khi người dân trực tiếp tham gia gìn giữ, giới thiệu những giá trị văn hóa, đây có thể trở thành nguồn lực tạo sinh kế tại chỗ.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền cần gần dân, dễ hiểu, sát nhu cầu; chú trọng phổ biến pháp luật, giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, nhân rộng các mô hình hiệu quả.

Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số cũng giúp người dân tiếp cận thông tin chính sách và kiến thức sản xuất thuận lợi hơn. Đội ngũ cán bộ cơ sở cần được nâng cao năng lực quản lý, tổ chức thực hiện và đồng hành cùng người dân phát triển sinh kế.

Thời gian tới, ngành tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn, thủ tục; phát huy vai trò người có uy tín và hướng các chính sách vào mục tiêu cải thiện đời sống, sinh kế của đồng bào.

Bà Nguyễn Thị Thu Hường

Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo

Từ hoàn thiện chính sách đến hỗ trợ sản xuất, mở rộng cơ hội học tập, Lâm Đồng đang tạo nền tảng để vùng đồng bào DTTS và MN phát triển. Khi nguồn lực được sử dụng hiệu quả, người dân chủ động nắm bắt cơ hội và phát huy thế mạnh cộng đồng, nội lực sẽ trở thành động lực quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển, xây dựng cuộc sống ổn định, bền vững.

Lâm Đồng còn có lợi thế từ sự đa dạng văn hóa của các dân tộc

Nội dung, ảnh: Bảo Anh - Ngô Đồng
Trình bày: Hoàng Anh
(Bài viết sử dụng một số hình ảnh tư liệu)