Khởi động các sản phẩm công nghệ chiến lược trong năm 2026: Bộ Công Thương quyết tâm chuyển từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tiễn bền vững

Chiều ngày 9/10/2026, tại trụ sở Bộ Công Thương, Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số tổ chức Hội nghị khoa học phổ biến và tổ chức triển khai phát triển công nghệ chiến lược ngành Công Thương dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn. Hội nghị tập trung quán triệt hệ thống thể chế, cơ chế quản lý tài chính và phương thức triển khai các sản phẩm công nghệ chiến lược, đồng thời khẳng định quyết tâm thống nhất của toàn ngành trong việc tạo bước đột phá tự chủ công nghệ. 

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn chỉ rõ Bộ Công Thương được giao chủ trì ba bài toán lớn

Phát biểu khai mạc và chỉ đạo hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn đã khái quát bối cảnh chiến lược và tính cấp thiết của việc phát triển các công nghệ lõi đối với ngành Công Thương. Thứ trưởng khẳng định Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, trong đó yêu cầu từng bước tự chủ về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược. 

Trải qua quá trình chuẩn bị và hoàn thiện thể chế, trong năm 2026, chủ trương này đã được thể chế hóa đồng bộ bằng các nghị định, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các thông tư hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ. Đến thời điểm hiện tại, hệ thống thể chế, khung pháp lý xuyên suốt từ công nghệ, giao nhiệm vụ đến cơ chế tài chính đã được hoàn thiện bài bản, tạo tiền đề quan trọng để toàn ngành bước vào giai đoạn thực thi hiệu quả.

Đánh giá về khối lượng công việc được giao, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn chỉ rõ Bộ Công Thương được giao chủ trì ba bài toán lớn. Để triển khai, Bộ đã cụ thể hóa tại Quyết định số 2159/QĐ-BCT với 22 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược, chi tiết thành 76 sản phẩm cụ thể. Riêng trong năm 2026, Bộ phải khởi động 47 sản phẩm, chiếm hơn một nửa tổng số sản phẩm được quy hoạch. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi nỗ lực vượt bậc của toàn ngành.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đặc biệt lưu ý, các nhiệm vụ sản phẩm công nghệ chiến lược phải thực sự được ứng dụng vào thực tiễn, thay vì tình trạng nghiên cứu nhưng không được đưa vào sử dụng

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hội nghị đã tập trung phổ biến kế hoạch của Bộ nhằm tạo sự thống nhất cao về bài toán, sản phẩm, phân công nhiệm vụ và phương thức phối hợp. Cùng với đó, các đơn vị được phổ biến toàn diện khung quy định về nhiệm vụ công nghệ chiến lược sử dụng ngân sách nhà nước, bao phủ trọn vẹn quy trình từ đề xuất, đặt hàng, tuyển chọn, cấp kinh phí theo mốc cho đến xác nhận sản phẩm. Thông qua cơ chế này, Bộ Công Thương hướng tới việc huy động tối đa các tập đoàn, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cùng chung tay triển khai đồng bộ.

Nhấn mạnh sự khác biệt căn bản trong phương thức quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ hiện nay, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đặc biệt lưu ý, Nghị quyết 57 cùng các nghị định hướng dẫn đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương. Khác với cách giao đề tài trước đây, các nhiệm vụ sản phẩm công nghệ chiến lược hiện nay phải thực sự được ứng dụng vào thực tiễn, thay vì tình trạng nghiên cứu nhưng không được đưa vào sử dụng. Do đó, các nhiệm vụ được đặt ra phải mang tính thiết thực cao, bảo đảm thực hiện đầy đủ chủ trương của Đảng, Nhà nước và đóng góp hiệu quả vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số giới thiệu định hướng phát triển công nghệ chiến lược theo Quyết định số 808/QĐ-TTg và Kế hoạch của Bộ Công Thương; khái quát 3 bài toán lớn và 22 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược

Tiếp nối phần phát biểu định hướng của Lãnh đạo Bộ, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số đã báo cáo chi tiết về công tác triển khai kế hoạch, 3 bài toán lớn, 22 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược và các nội dung liên quan đến phân công cơ chế, xác định nhiệm vụ, sản phẩm công nghệ chiến lược của ngành Công Thương. 

Cũng trong khuôn khổ Hội nghị, đại diện các đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ, các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, hiệp hội, viện nghiên cứu và trường đại học đã trình bày nhiều tham luận cùng những ý kiến trao đổi thẳng thắn về thực trạng năng lực nghiên cứu, những vướng mắc trong lập hồ sơ thủ tục, cơ chế tài chính cũng như các kiến nghị về đặt hàng, thử nghiệm có kiểm soát và thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược.

Đại diện các đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ, các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, hiệp hội, viện nghiên cứu và trường đại học đã trình bày nhiều tham luận  tại hội nghị

Tổng kết các ý kiến tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số Nguyễn Thị Lâm Giang cho biết, các bài toán lớn và danh mục 22 nhóm sản phẩm được xây dựng dựa trên khảo sát thực tế năng lực cùng nhu cầu của các đơn vị. Đáng chú ý, ngành Công Thương sẽ không nghiên cứu lại các sản phẩm những tập đoàn lớn như Điện lực, Công nghiệp Năng lượng, Hóa chất đã làm chủ, thay vào đó các đơn vị có thể đăng ký để thụ hưởng cơ chế ưu đãi. Đồng thời, Cục làm rõ cơ chế tiếp nhận đề xuất công nghệ chiến lược được thực hiện linh hoạt và liên tục trong năm.

Về mô hình triển khai, Cục khuyến khích các Cục, Vụ, viện, trường và doanh nghiệp tăng cường kết nối, chủ động liên danh để gộp các đề xuất trùng lặp thành nhiệm vụ lớn nhằm tập trung nguồn lực. Quá trình xây dựng đề bài không có sự cạnh tranh mà hướng tới hoàn thiện phương án chuyên môn và tài chính.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn giao nhiệm vụ cho Lãnh đạo Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số duy trì chế độ giao ban định kỳ hằng tháng với các đơn vị

Phát biểu kết luận và bế mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn ghi nhận nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn đã chủ động nghiên cứu và tạo ra nhiều sản phẩm thiết thực. Trên cơ sở thông tin được cập nhật toàn diện tại Hội nghị, Thứ trưởng yêu cầu Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số khẩn trương rà soát lại toàn bộ các sản phẩm mà các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, hiệp hội đã triển khai để cập nhật vào danh mục chung của Bộ. Đối với những sản phẩm đã làm chủ thành công, Bộ sẽ điều chỉnh danh mục, không bố trí nguồn lực nghiên cứu lại từ đầu, qua đó tập trung tối đa nguồn lực tài chính và con người cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ cốt lõi khác.

Để nâng cao hiệu quả kết nối và tháo gỡ rào cản thông tin giữa đơn vị có nhu cầu với đơn vị có năng lực sản xuất, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn giao nhiệm vụ cho Lãnh đạo Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số duy trì chế độ giao ban định kỳ hằng tháng với các đơn vị. Việc này nhằm liên tục cập nhật tiến độ, tăng cường kết nối để xây dựng các đề bài, đặt hàng phù hợp, bảo đảm sản phẩm đầu ra được ứng dụng thực tế và thương mại hóa thành công.

Đối với các kiến nghị về cơ chế, chính sách nêu tại hội nghị, Thứ trưởng khẳng định Bộ Công Thương sẽ ghi nhận đầy đủ, phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ để rà soát, hoàn thiện và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng khung chính sách hỗ trợ tối đa nhằm đưa nhanh các sản phẩm công nghệ chiến lược ra thị trường; đồng thời có cơ chế thúc đẩy, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các viện, trường và các đơn vị thực hiện nhiệm vụ, góp phần hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.