Gắn kết nhà trường - doanh nghiệp: Đào tạo nhân lực từ nhu cầu thực tiễn

Doanh nghiệp tham gia từ đầu vào đào tạo

GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Mai Khôi

Gắn kết giữa cơ sở giáo dục đại học với doanh nghiệp là hướng đi quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế. Khi doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, nhà trường có thêm cơ sở cập nhật chương trình, còn sinh viên được tiếp cận sớm với yêu cầu nghề nghiệp, hạn chế khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và công việc thực tế.

Tuy nhiên, để sự liên kết này đi vào thực chất, hợp tác không thể chỉ dừng ở việc tiếp nhận sinh viên thực tập hoặc tuyển dụng sau tốt nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động cung cấp thông tin về nhu cầu nhân lực, tiêu chuẩn nghề nghiệp và những thay đổi về công nghệ; nhà trường trên cơ sở đó điều chỉnh nội dung đào tạo, tổ chức thực hành và chuẩn bị nguồn nhân lực phù hợp.

Tại hội nghị, GS.TS.NGƯT Nguyễn Thị Lan, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam nhấn mạnh, doanh nghiệp cần trở thành đối tác chiến lược trong đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Hai bên cần phối hợp dự báo nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập và đưa những bài toán thực tế vào giảng dạy.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trần Mạnh Báo, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thái Bình Seed cho rằng, việc kết nối đào tạo cần có kế hoạch cụ thể. Doanh nghiệp phải xác định rõ nhu cầu tuyển dụng về vị trí việc làm, số lượng và yêu cầu chuyên môn để đặt hàng với nhà trường.

Chẳng hạn, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giống cây trồng có thể đặt hàng nhân lực các ngành trồng trọt, kinh tế, quản trị và công nghệ sinh học. Khi có thông tin về nhu cầu sử dụng lao động, nhà trường sẽ chủ động hơn trong việc chuẩn bị chương trình và tổ chức đào tạo; doanh nghiệp cũng có cơ sở xây dựng kế hoạch tiếp nhận nhân sự phù hợp với định hướng phát triển.

Theo ông Trần Mạnh Báo, doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo thông qua việc góp ý xây dựng giáo trình, hướng dẫn thực tập và thực tập tốt nghiệp. Được tiếp xúc với quy trình sản xuất, kỹ thuật chuyên ngành và môi trường làm việc thực tế, sinh viên có điều kiện vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp trước khi ra trường.

Bên cạnh chuyên môn, chất lượng nhân lực còn được thể hiện ở ý thức trách nhiệm và thái độ làm việc. Vì vậy, sự phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp cần hướng tới phát triển đồng thời kiến thức, kỹ năng và tác phong nghề nghiệp cho sinh viên. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp giảm thời gian đào tạo lại, trong khi người học nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu tuyển dụng.

Từ nhu cầu sản xuất đến bài toán công nghệ

Toàn cảnh Hội nghị đối thoại chiến lược giữa Học viện Nông nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp. Ảnh: Mai Khôi.

Không chỉ trong đào tạo và tuyển dụng, hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp còn có ý nghĩa trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và hoàn thiện sản phẩm. Thực tiễn sản xuất đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết, từ nâng cao năng suất, giảm chi phí đến cải tiến quy trình chế biến. Đây là cơ sở để doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu, phát huy năng lực của đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng.

Chia sẻ tại hội nghị, ông Đinh Cao Khuê, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Doveco) cho biết, khoảng 70% trong đội ngũ cán bộ chủ chốt khoảng 100 người của doanh nghiệp được đào tạo, học tập và nghiên cứu tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Đội ngũ này làm việc ở nhiều lĩnh vực, từ cây trồng, chăn nuôi thú y đến kinh tế, kế toán, hóa thực phẩm và tự động hóa.

Thực tế trên cho thấy vai trò của cơ sở đào tạo không chỉ nằm ở việc cung cấp nhân lực đầu vào, mà còn góp phần hình thành đội ngũ chuyên môn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trên nền tảng đó, việc tiếp tục tăng cường hợp tác giữa hai bên có thể giúp đào tạo sát hơn với yêu cầu công việc và giải quyết những vấn đề mới nảy sinh trong quá trình phát triển doanh nghiệp.

Từ thực tiễn hoạt động, ông Đinh Cao Khuê kiến nghị Học viện đẩy mạnh đào tạo về tự động hóa, cơ khí hóa nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giảm chi phí. Doanh nghiệp cũng mong muốn phối hợp nghiên cứu, nhân giống nhanh các loại cây trồng có giá trị như dứa MD2, chuối kháng bệnh Panama, đậu tương rau và rau chân vịt.

Riêng với cây dứa, Doveco đề xuất nghiên cứu, hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất. Đây là hướng hợp tác kết hợp kinh nghiệm thực tiễn của doanh nghiệp với năng lực nghiên cứu của đội ngũ nhà khoa học.

Trong lĩnh vực chế biến, Doveco đã phối hợp với Khoa Hóa thực phẩm của Học viện phát triển nhiều sản phẩm nước quả tự nhiên được thị trường chấp nhận. Kết quả này cho thấy nghiên cứu tại trường đại học có thể tạo ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Theo bà Nguyễn Thị Lan, thước đo cuối cùng của nghiên cứu ứng dụng là hiệu quả thực tiễn và giá trị mang lại cho doanh nghiệp, người sản xuất và xã hội. Vì vậy, hợp tác cần được cụ thể hóa bằng các chương trình đào tạo, thực tập, tuyển dụng và nghiên cứu có mục tiêu rõ ràng.

Tại hội nghị, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cũng trao học bổng cho sinh viên và tri ân các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đồng hành.

Từ đào tạo đến nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, sự gắn kết giữa nhà trường với doanh nghiệp hướng tới mục tiêu đào tạo đúng nhu cầu, chủ động nguồn nhân lực và đưa kết quả khoa học vào sản xuất.