Khởi nghiệp farmstay từ tình yêu núi rừng

Anh Nguyễn Văn Tuấn hướng dẫn học sinh tham quan, trải nghiệm các hoạt động tại Farmstay Tuấn Nghĩa.

Chúng tôi tìm đến Trang trại Tuấn Nghĩa giữa cơn mưa rừng xối xả. Con đường dẫn vào trang trại uốn lượn quanh triền núi, hai bên là màu xanh của cây cối rộng lớn. Mặc cho thời tiết không thuận lợi, không khí nơi đây vẫn nhộn nhịp bởi nhiệt huyết của người khởi nghiệp từ nông nghiệp sạch và du lịch sinh thái.

Dẫn chúng tôi đi qua những khu vực nuôi hươu sao, ngựa bạch, lợn rừng và vườn cây ăn quả, anh Tuấn chậm rãi kể về hành trình gần 10 năm gắn bó với vùng đất này. Ít ai nghĩ rằng, người đàn ông đang say sưa nói về nông nghiệp hôm nay trước đây từng là giảng viên chuyên ngành Tin học của một trường cao đẳng nghề tại Thanh Hóa.

Trang trại Tuấn Nghĩa phát triển đa dạng vật nuôi như ngựa bạch, hươu sao, gà ri, lợn rừng, tạo điểm nhấn cho mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm.

Năm 2011, anh chuyển ra Hà Nội giảng dạy. Hai năm sau, anh được cử sang châu Phi làm việc. Chính quãng thời gian sống và làm việc tại vùng đất còn nhiều khó khăn ấy đã khiến anh thay đổi suy nghĩ. Khi tiếp xúc với những mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp ở điều kiện khí hậu khắc nghiệt, anh bắt đầu dành nhiều thời gian nghiên cứu về nông nghiệp hiện đại, cách khai thác tiềm năng đất đai và mô hình kinh tế tổng hợp.

Trở về Việt Nam, anh nhận ra quê hương Cẩm Thạch có rất nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Người dân chủ yếu sản xuất nhỏ lẻ, thu nhập bấp bênh, trong khi nhiều diện tích đất bị bỏ hoang. Ý nghĩ phải làm điều gì đó cho quê hương ngày càng thôi thúc anh mạnh mẽ hơn.

Học sinh hào hứng tham gia trải nghiệm các trò chơi dân gian.

Sau nhiều lần khảo sát địa hình, anh nhận thấy vùng Thung Vuốm ở thôn Bùi có địa thế đẹp, khí hậu trong lành, được bao quanh bởi núi đồi rất phù hợp để phát triển mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái. Chính suy nghĩ ấy đã khiến anh quyết định từ bỏ công việc ổn định để trở về quê hương lập nghiệp.

Theo lời anh Tuấn, trước đây nơi này là vùng thung lũng rộng lớn, người dân chủ yếu trồng mía và ngô. Tuy nhiên, do thiếu nước vào mùa khô, lại thường xuyên ngập úng vào mùa mưa nên hiệu quả sản xuất thấp, nhiều hộ bỏ đất hoang hóa suốt nhiều năm.

Không gian xanh mát, trong lành của Trang trại Tuấn Nghĩa mang đến cảm giác yên bình, gần gũi với thiên nhiên.

Năm 2016, những bước đi đầu tiên được bắt đầu. Những đồng vốn tích góp của gia đình cùng toàn bộ tâm huyết đều được dồn vào vùng đất hoang hóa này. Anh thuê máy móc mở đường, san gạt mặt bằng, cải tạo đất, xây dựng chuồng trại và đưa những giống cây ăn quả đầu tiên về trồng thử nghiệm.

Nhớ lại khoảng thời gian ấy, anh Tuấn chia sẻ: "Những ngày đầu làm trang trại rất khó khăn. Khu vực này trước đây là đất hoang, đường đi khó, điện nước thiếu thốn nên gia đình phải đầu tư rất nhiều công sức, tiền bạc để cải tạo. Có những ngày cả gia đình ăn ngủ ngay tại trang trại để kịp tiến độ công việc. Có thời điểm hàng tháng trời công nhân phải ở giữa rừng núi để đào ao, dẫn nước và phát dọn cây cối".

Đến năm 2017, khi gần 3ha cây ăn quả bắt đầu bén rễ, phát triển xanh tốt thì thiên tai bất ngờ ập đến. Những trận mưa lũ lớn liên tiếp xảy ra vào tháng 10/2017, rồi tháng 8/2018 khiến toàn bộ khu vực trang trại chìm trong nước. Cây trồng bị cuốn trôi, vật nuôi chết hàng loạt, hệ thống đường sá và chuồng trại hư hỏng nặng. Bao nhiêu công sức, tiền bạc gần như mất trắng chỉ sau vài ngày mưa lũ. Nhiều người khuyên anh nên dừng lại vì mô hình quá rủi ro. Nhưng với suy nghĩ đã chọn thì phải đi đến cùng, anh Tuấn tiếp tục vay vốn, gây dựng lại từ đầu.

Những chú ngựa bạch tạo được sự hứng thú đối với học sinh khi đến trải nghiệm tại Trang trại Tuấn Nghĩa.

Lần trở lại này, anh thay đổi cách làm theo hướng bền vững hơn. Anh nghiên cứu mô hình nông nghiệp thuận tự nhiên, ưu tiên những loại cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương. Ngoài cây ăn quả, anh lựa chọn phát triển thêm các loại vật nuôi có giá trị kinh tế cao như lợn rừng, gà ri bản địa, hươu sao, ngựa bạch...

Các loại vật nuôi được chăn thả bán tự nhiên trên các triền đồi quanh trang trại nên phát triển khỏe mạnh, chất lượng thịt thơm ngon và được thị trường ưa chuộng. Không chỉ bán con giống và thịt thương phẩm, trang trại còn chế biến nhiều sản phẩm như nhung hươu, cao ngựa bạch phục vụ khách hàng trong và ngoài tỉnh.

Trang trại Tuấn Nghĩa trở thành nơi khám phá không gian sinh thái và văn hóa miền núi của du khách nước ngoài.

Đến nay, Trang trại Tuấn Nghĩa đã có hơn 6ha cây ăn quả, duy trì đàn lợn rừng khoảng 200 con, cùng hàng chục con hươu sao, ngựa bạch và nhiều loại gia cầm bản địa. Không dừng lại ở phát triển kinh tế nông nghiệp, khoảng hai năm trở lại đây, anh Tuấn tiếp tục mở rộng mô hình theo hướng du lịch trải nghiệm sinh thái.

Theo anh Tuấn, phát triển du lịch sinh thái là hướng đi lâu dài nhằm nâng cao giá trị của mô hình trang trại. Bởi hiện nay, nhu cầu tìm về không gian xanh, nghỉ dưỡng gần gũi thiên nhiên ngày càng được nhiều người quan tâm.

"Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục mở rộng đàn vật nuôi, phát triển thêm cây ăn quả và đầu tư hoàn thiện không gian du lịch trải nghiệm sinh thái. Làm nông nghiệp chắc chắn còn nhiều khó khăn, nhưng tôi luôn nghĩ ngã ở đâu thì đứng lên ở đó, cố gắng vượt qua để xứng đáng với niềm tin, kỳ vọng của gia đình và mọi người dành cho mình", anh Tuấn cho biết.