Khơi thông nguồn lực công, Hà Nội kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Khai thác hiệu quả các nguồn lực công

Hiện nay, Hà Nội là địa phương có quy mô kinh tế lớn của cả nước, với nhiều lợi thế về nguồn lực thuộc khu vực KTNN, như: Đất đai, tài sản công và kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, hệ thống doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và các đơn vị sự nghiệp công lập. Những nguồn lực này góp phần bảo đảm các cân đối lớn của kinh tế Thủ đô, xây dựng hạ tầng ngày càng hiện đại, đồng thời cung cấp các dịch vụ công thiết yếu và bảo đảm an sinh xã hội.

Kinh tế nhà nước được xác định là lực lượng dẫn dắt phát triển. Ảnh minh họa: P.H

Trong bối cảnh đó, việc triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển KTNN được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực cho tăng trưởng.

Hà Nội đã chủ động xây dựng Chương trình hành động số 09-CTr/TU ngày 17/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW; Kế hoạch 183/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội thực hiện Chương trình hành động số 09-CTr/TU với 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gắn với các trụ cột nguồn lực của KTNN.

Thành phố xác định rõ, KTNN giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế; phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Đặc biệt, Hà Nội sẽ tập trung phát triển KTNN ở các lĩnh vực trọng yếu như: Hạ tầng giao thông và hạ tầng đô thị; Tài chính – ngân hàng; Chuyển đổi số và công nghệ cao; Giáo dục, y tế chất lượng cao; Môi trường và xử lý chất thải; Quản lý và khai thác hiệu quả tài sản công.

Hà Nội đặt mục tiêu thu ngân sách từ đất đai và tài nguyên trong giai đoạn 2026-2030 đạt khoảng 800 nghìn tỷ đồng, gấp 2,2 lần giai đoạn trước. Thành phố sẽ số hóa toàn bộ tài sản công, gắn dữ liệu không gian, công khai hiệu quả khai thác. Quỹ nhà chuyên dùng, nhà tái định cư, nhà cũ thuộc tài sản công sẽ được rà soát để khai thác hiệu quả, tạo nguồn thu cho đầu tư phát triển.

Hà Nội đặt mục tiêu tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên khoảng 51,7% tổng chi ngân sách nhằm tạo dư địa lớn hơn cho đầu tư hạ tầng và các lĩnh vực mang tính dẫn dắt tăng trưởng. Từ nay đến năm 2030, Hà Nội sẽ tập trung hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm, quy mô lớn, có tính lan tỏa.

Cùng với đó, thành phố sẽ cơ cấu lại DNNN giai đoạn 2026 -2030; duy trì DNNN đối với lĩnh vực hạ tầng thiết yếu như cấp nước, thoát nước, vận tải công cộng, môi trường đô thị; nâng cao hiệu quả quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Theo mục tiêu đề ra, doanh thu, lợi nhuận và năng suất lao động của doanh nghiệp có vốn nhà nước tăng bình quân từ 12% mỗi năm.

Trong lĩnh vực đơn vị sự nghiệp công lập, Hà Nội sẽ đẩy mạnh tự chủ tài chính, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công trong giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường và an sinh xã hội; khuyến khích xã hội hóa phù hợp để huy động nguồn lực phát triển…

Kiến tạo động lực tăng trưởng mới

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đánh giá, việc xây dựng và triển khai chương trình, kế hoạch hành động của Hà Nội cho thấy những đổi mới tư duy phát triển KTNN. Không chỉ nâng cao hiệu quả, sử dụng nguồn lực nhà nước, giúp khơi thông các nguồn lực, mà còn góp phần để kinh tế nhà nước tiên phong kiến tạo, dẫn dắt mô hình tăng trưởng mới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Thủ đô trong giai đoạn tới.

Hà Nội hướng tới nền quản trị công hiện đại và hiệu quả hơn. Ảnh minh họa: PV

Chẳng hạn, đối với DNNN, được xác định bình đẳng với các khu vực kinh tế khác; trong đó kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng, kinh tế tập thể và khu vực FDI giữ vai trò quan trọng. Sự phân vai này thể hiện tư duy phát triển hài hòa, đồng bộ, không bao cấp, không bao trùm, mà tập trung đúng lĩnh vực cốt lõi.

Gắn kinh tế nhà nước với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, Hà Nội xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Ở vai trò dẫn dắt phát triển hạ tầng, khơi thông nguồn lực đầu tư công để hoàn thiện các dự án giao thông trọng điểm, mạng lưới đô thị thông minh và chuyển đổi xanh.

Đáng chú ý, Hà Nội bổ sung quan điểm riêng: Triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW với tinh thần tiên phong, gắn với mô hình tăng trưởng kinh tế mới và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Điều này thể hiện tầm nhìn dài hạn, chiến lược, không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt mà còn đặt nền móng cho phát triển bền vững.

Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Lê Thanh Tùng chia sẻ, hạ tầng do Nhà nước đầu tư chính là “vốn mồi”, kích hoạt các nguồn lực xã hội. Khi giao thông thuận tiện, chi phí vận chuyển giảm, sản phẩm nông nghiệp có thể tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, từ đó nâng cao giá trị”

Tại Ứng Thiên, xã đang từng bước rà soát, quy hoạch lại quỹ đất. Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Đỗ Năng Bình cho biết: "Chúng tôi đang quy hoạch vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn. Đất công ích được sử dụng minh bạch, đấu giá công khai để tạo nguồn thu đầu tư trở lại cho hạ tầng. Đây chính là cách để kinh tế nhà nước phát huy vai trò dẫn dắt mà không cần có doanh nghiệp lớn”.

Phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm thực hiện hiệu quả

Theo đánh giá của chuyên gia kinh tế, TS Võ Trí Thành, Hà Nội còn nhiều dư địa để phát triển KTNN nếu biết khơi thông điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực và đổi mới phương thức quản trị. Các tồn tại về giao thông, môi trường, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng quản trị là phép thử trực tiếp đối với tổ chức thực thi. Với những cách làm đã có chuyển biến cần tiếp tục được đẩy mạnh, nâng tầm và chuyển hóa thành kết quả cụ thể.

Một trong những yêu cầu được đặt ra theo TS Võ Trí Thành là tăng cường phối hợp giữa TP. Hà Nội với các bộ, ban, ngành Trung ương trong quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả các cơ sở hạ tầng, thiết chế kinh tế - xã hội. Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô 2026 và Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, mở ra một khung thể chế mới cho Hà Nội phát triển.

Luật Thủ đô 2026 với khung thể chế đặc thù, vượt trội để bứt phá, cho phép thành phố chủ động phân cấp, phân quyền và khơi thông mạnh mẽ các nguồn lực công để quản trị và phát triển KTNN một cách toàn diện. Luật Thủ đô cho phép thành phố linh hoạt điều chỉnh quy hoạch, tự chủ về biên chế, tài chính và ngân sách. Có cơ chế cho phép Hà Nội khai thác không gian ngầm, không gian trên không và chuyển hóa các di sản, tài sản công thành nguồn vốn trực tiếp phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm và an sinh xã hội…

Theo Chương trình hành động của Hà Nội, thành phố yêu cầu các xã, phường nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực KTNN trên địa bàn, đặc biệt là đất đai, ngân sách, tài sản công và các đơn vị sự nghiệp công lập, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện với lộ trình thực hiện rõ ràng, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Đồng thời yêu cầu tăng cường định kỳ đánh giá kết quả thực hiện; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để bảo đảm các mục tiêu đề ra được triển khai đồng bộ, hiệu quả.