Đìu hiu làng nghề đóng tàu truyền thống ở Hà Tĩnh

Từng là nghề “ăn nên làm ra”, thu hút cả trăm lao động, nhưng giờ đây, nghề đóng tàu ở thôn Đông Hà 1, Đông Hà 2 (xã Thạch Hà) đang đứng trước nguy cơ bị mai một. Các cơ sở đóng, sửa chữa tàu tại đây không còn rộn ràng như xưa.

Khoảng hơn 10 năm trước là thời kỳ hưng thịnh của nghề đóng tàu khi cả 2 thôn có gần 15 xưởng lớn nhỏ, tạo công ăn việc làm cho cả trăm lao động. Hiện tại, chỉ còn 5 cơ sở đóng và nhận sửa chữa.

Là cơ sở hiếm hoi tại thôn Đông Hà 2 còn duy trì được đơn hàng đóng mới, song quy mô xưởng của ông Nguyễn Trung Đông giờ cũng đã thu hẹp đáng kể. Nhớ về thời kỳ hưng thịnh, ông Đông ngậm ngùi: "Tôi theo nghề đóng tàu đã gần 30 năm nay. Trước đây, xưởng luôn duy trì từ 8-10 thợ lành nghề, đều đặn mỗi tháng xuất xưởng 1-2 con tàu công suất từ 90 - 350 CV. Hiện tại ở xưởng chỉ còn 2 nhân công duy trì công việc".

Lý giải về nguyên nhân nghề đóng tàu ngày càng trầm lắng, ông Đông chia sẻ: “Khoảng 4 năm trở lại đây, ngư dân đi biển bằng tàu gỗ đã ít đi mà thay vào đó là tàu vỏ thép nên lượng đơn đặt hàng đóng mới giảm hẳn. Các xưởng ở đây chủ yếu chỉ còn nhận sửa chữa nhỏ lẻ, cạo sơn, vá vỏ hoặc hoán cải công năng để duy trì hoạt động”.

Cơ sở đóng tàu của ông Đông hiện chỉ có một đơn hàng đóng tàu mới, công nhân đang nỗ lực hoàn thiện để bàn giao cho khách.

Những người thợ đóng tàu miệt mài, tỉ mẩn trong từng công đoạn.

Không có đơn đặt hàng đóng tàu như xưởng của ông Đông, cơ sở của ông Nguyễn Công Tín chuyển sang nhận cải hoán, sửa chữa, sơn sửa định kỳ các tàu cá.

Ông Tín chia sẻ: "Bây giờ ngư dân không còn mặn mà với việc đóng mới tàu gỗ nữa. Để duy trì xưởng và có thu nhập cho anh em, chúng tôi phải chuyển sang làm dịch vụ sửa chữa, hoán cải. Công việc này tuy nhỏ lẻ, thu nhập không bằng đóng mới nhưng có việc để làm chúng tôi cũng đỡ vất vả hơn".

Mỗi năm, cơ sở của ông Tín nhận sửa chữa cho gần 50 lượt tàu, chủ yếu là các lỗi nhỏ với tiền công từ 2 - 10 triệu đồng/tàu. Nhờ vậy mà cơ sở vẫn duy trì được công việc quanh năm, không phải đóng cửa tạm thời như các xưởng khác.

Ông Tín trao đổi với ngư dân Trần Văn Dũng (xã Lộc Hà - bên trái) về các hư hỏng cần sửa chữa, cải tạo, đảm bảo những chuyến vươn khơi được an toàn.

Được biết, nghề đóng tàu ở xã Thạch Hà đã có từ những năm 60 của thế kỷ trước và phát triển mạnh nhất trong những năm 2010-2017, nhất là ở thôn Đông Hà 1 và Đông Hà 2.

Nói về nguyên nhân khiến nghề đóng tàu dần mai một, các cơ sở ở đây cho biết, ngư dân dần chuyển qua tàu vỏ thép nên các cơ sở không có nhiều đơn hàng mới. Ngoài ra, gỗ để đóng tàu chủ yếu là gỗ táu và săng lẻ ngày càng cạn kiệt khiến giá gỗ trở nên đắt đỏ, kéo theo giá tàu cũng tăng theo. Dù không còn thời hoàng kim đóng mới, các xưởng tàu trong thôn vẫn hi vọng có thể đều tay với công việc sửa chữa, cải hoán, tiếp tục là điểm tựa tin cậy, đồng hành cùng bà con ngư dân trong mỗi chuyến vươn khơi.

Ông Nguyễn Anh Tùng - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Thạch Hà cho biết: "Làng nghề đóng tàu truyền thống tại địa phương đang đứng trước nguy cơ mai một do khan hiếm đơn hàng đóng mới và thiếu hụt lực lượng lao động trẻ kế cận. Địa phương thường xuyên động viên các cơ sở chủ động tìm kiếm, mở rộng thị trường sang các tỉnh lân cận nhằm tìm kiếm đơn hàng. Song song với đó, định hướng, khuyến khích người lao động linh hoạt chuyển đổi, kiêm nhiệm thêm các ngành nghề khác để ổn định thu nhập trong những giai đoạn thấp điểm của làng nghề."