Khơi thông nguồn lực đất đai, vận hành thị trường bất động sản minh bạch

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tóm tắt Tờ trình của Chính phủ đối với ba dự án luật sửa đổi nêu trên. Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, việc xây dựng và trình Quốc hội xem xét, thông qua ba dự án luật với mục tiêu tổng quát là tăng cường quản lý đất đai chặt chẽ, hiệu quả, khơi thông và huy động tối đa các nguồn lực; chú trọng phát triển nhà ở, tạo bước đột phá về nhà ở cho thuê nhằm bảo đảm an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở; đồng thời bảo đảm thị trường bất động sản vận hành công khai, minh bạch.

Cùng với việc luật hóa các cơ chế thí điểm đã qua kiểm chứng thực tiễn, các dự thảo luật đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cắt giảm và đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn thể chế, tăng cường chuyển đổi số và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục tình trạng lãng phí, thất thoát.

*Mỗi thửa đất được gắn mã định danh duy nhất

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) không quy định quy hoạch sử dụng đất mà chỉ quy định về nội dung sử dụng đất trong quy hoạch tỉnh. Đối với cấp xã, kế hoạch sử dụng đất được lập theo hướng đơn giản, số hóa, tích hợp các nội dung của quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch chi tiết ngành, làm cơ sở thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai. Về giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo quy định rõ các trường hợp giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá, đấu thầu; các trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án; đồng thời cho phép người được Nhà nước cho thuê đất lựa chọn hình thức trả tiền một lần hoặc trả tiền hằng năm. Bên cạnh đó, dự thảo quy định mỗi thửa đất được gắn mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước, phân cấp rõ thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai giữa cấp tỉnh và cấp xã; trình Quốc hội xem xét xin ý kiến hai phương án đối với việc sử dụng đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội thông qua nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất.

Thẩm tra dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban đề nghị rà soát quy định rõ ràng tại Luật đối với thẩm quyền thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để bảo đảm sự ổn định và áp dụng thống nhất trên cả nước, không làm thay đổi nguyên tắc phân quyền trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Ủy ban cũng đề nghị Chính phủ thống nhất một phương án chính sách đối với dự án nhà ở thương mại nhận chuyển quyền sử dụng đất, đồng thời chỉ đạo xây dựng bảng giá đất có tăng, có giảm, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu.

*Luật hóa các chính sách thí điểm về phát triển nhà ở xã hội

Đối với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Tờ trình của Chính phủ nêu rõ dự thảo Luật thể chế hóa chủ trương của Đảng bằng việc phân loại phát triển nhà ở thành 4 nhóm chính gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách để áp dụng chính sách tương ứng. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, quy định cụ thể về đối tượng được thuê, hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước và vốn ngoài nhà nước, thủ tục đầu tư, chính sách ưu đãi chủ đầu tư và nguyên tắc giá cho thuê do chủ đầu tư thỏa thuận nhưng không vượt quá khung giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.

Về nhà ở thương mại, dự thảo chỉnh lý quy định phân lô, bán nền theo hướng giao địa phương quyết định khu vực cho phép chủ đầu tư phân lô, bán nền đối với đô thị loại III và các khu vực còn lại, đồng thời quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại thực hiện nghĩa vụ nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội thông qua dành quỹ đất trong dự án, bố trí vị trí khác hoặc nộp tiền tương đương.

Thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, Ủy ban và các cơ quan tham gia thẩm tra nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật. Về Quỹ nhà ở, Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu làm rõ nguồn vốn, nguyên tắc quản lý, sử dụng vốn và hạch toán tài sản để bảo đảm thống nhất với pháp luật về ngân sách nhà nước. Về nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, Ủy ban đề nghị nghiên cứu cân nhắc kỹ lưỡng nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong việc tham gia phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, đồng thời hoàn thiện quy định về đối tượng được thuê nhà ở từ nguồn vốn nhà nước nhằm giải quyết đúng nhu cầu của các đối tượng thực sự khó khăn.

*Tăng cường minh bạch thị trường bất động sản

Về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Tờ trình của Chính phủ cho biết dự thảo bổ sung nhiều nội dung mới quan trọng nhằm tăng cường minh bạch thị trường, gồm quy trình giao dịch bất động sản, quy định cấp mã định danh điện tử cho từng tổ chức, cá nhân và bất động sản, mở rộng các loại hợp đồng chuyển nhượng, và bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản thông qua tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định có tính nguyên tắc cho phép chủ đầu tư dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho dự án BT đáp ứng điều kiện hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai, hoặc thực hiện biện pháp bảo đảm bằng bảo lãnh được đưa bất động sản vào kinh doanh.

Về phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục, dự thảo phân quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản tại địa phương, đồng thời thực hiện cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính và đơn giản hóa 7 điều kiện đầu tư kinh doanh.

Trong Báo cáo thẩm tra dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật. Đối với điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh trên quỹ đất thanh toán cho dự án BT, Ủy ban đề nghị không nhắc lại quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư mà quy định theo hướng dẫn chiếu chung để tránh cách hiểu khác nhau. Về kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai, Ủy ban đề nghị quy định tại Luật các nguyên tắc quản lý khoản tiền 5% giá trị còn lại trong tài khoản phong tỏa, làm rõ yếu tố tự nguyện khi bên mua tự làm thủ tục cấp giấy chứng nhận, đồng thời phân biệt rõ thỏa thuận đặt cọc với việc huy động vốn thực hiện dự án.

Việt Đức