Thủ tướng Lê Minh Hưng: Định giá đất phải bảo đảm nguyên tắc trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, phù hợp với mục tiêu phát triển

Thủ tướng nêu rõ, việc sửa đổi các luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản không chỉ nhằm thể chế hóa đầy đủ các định hướng mới của Trung ương mà còn phải giải quyết được những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, quy định về phân loại đất tại dự thảo Luật Đất đai có thay đổi đáng kể, không quy định quá chi tiết các loại đất mà phân loại thành ba nhóm chính: Đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất dự trữ phát triển.

Phân loại như vậy là để không chỉ phục vụ cho mục đích quy hoạch mà còn phục vụ cho các nội dung quản lý nhà nước về đất đai như thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Thủ tướng cho biết, đối với công tác quy hoạch, Chính phủ cũng đang chỉ đạo khẩn trương sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn để tiến tới chỉ xây dựng một quy hoạch thống nhất trong phạm vi một đơn vị hành chính.

Trong lĩnh vực đất đai chỉ còn quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh. Đối với cấp tỉnh, tới đây không lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất độc lập mà sẽ thể hiện nội dung sử dụng đất là một nội dung của quy hoạch tỉnh. Đối với cấp xã, kế hoạch sử dụng đất được lập theo hướng đơn giản, số hóa và lồng ghép vào các quy hoạch.

Liên quan đến chính sách quản lý đất trồng lúa, dự thảo luật chuyển từ quy định cứng về diện tích đất tối thiểu sang cho phép chuyển đổi diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả nhưng vẫn phải bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và quản lý chặt chẽ việc chuyển đổi đất trồng lúa.

Về thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh, việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội, vì lợi ích quốc gia, công cộng, dự thảo luật quy định phải bảo đảm tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan cũng như các nghị quyết khác liên quan, bảo đảm chặt chẽ và không lạm dụng việc thu hồi đất cũng như không tạo ra những khó khăn cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.

Về bồi thường hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng cho biết, một trong những quan điểm mới trong Nghị quyết 21 là chuyển từ tư duy bồi thường tài sản bị thu hồi sang tư duy tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo đó, dự thảo luật quy định người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với mục đích thu hồi, đất khác, nhà ở hoặc bồi thường bằng tiền. Thứ hai là được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ đối với các dự án đô thị. Thứ ba là được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi. Trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại thì cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét quyết định. Khu tái định cư phải được bố trí nhiều cấp nhà, mức diện tích phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả, bảo đảm đầy đủ điều kiện hạ tầng, an sinh xã hội.

Về giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo luật quy định rõ các trường hợp phải đấu giá, đấu thầu và các trường hợp không phải đấu giá, đấu thầu để các địa phương có cơ sở pháp lý chặt chẽ khi triển khai. Về tài chính đất đai và giá đất, dự thảo luật tiếp tục quy định Nhà nước quyết định giá đất nhưng giá đất được xác định theo bảng giá và hệ số điều chỉnh giá đất. Việc định giá phải bảo đảm nguyên tắc trung thực, khách quan, công khai, minh bạch và phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ, tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất, dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Quang cảnh phiên thảo luận tại tổ. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Đối với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng nêu rõ, nhu cầu nhà ở của người dân rất lớn. Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân còn nhiều bất cập. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là người dân có chỗ ở, gắn với an sinh xã hội.

Hiện nay, cơ cấu nhà ở còn thiên về sở hữu, các loại hình nhà ở chưa được phân định rõ nên chính sách hỗ trợ chưa trúng, chưa đúng vào đối tượng cần ưu tiên là nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Đối với nhà ở thương mại theo cơ chế thị trường, điều tiết của thị trường, ai có điều kiện thu nhập cao thì tiếp cận với phân khúc nhà ở cao cấp. Mục tiêu của Nhà nước là quản lý nhà ở cho thuê, nhà công vụ, nhà chính sách. Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn.

Đối với nhà ở công vụ, dự thảo luật bổ sung chính sách về miễn tiền thuê cho cán bộ, công chức, viên chức được điều động, luân chuyển, biệt phái đến công tác tại các xã đặc biệt khó khăn ở biên giới, hải đảo.

Thủ tướng nhấn mạnh, cần tập trung ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đây là chính sách mới và được xác định là mục tiêu ưu tiên, trụ cột chiến lược để bảo đảm an sinh xã hội, góp phần kiềm chế đầu cơ bất động sản.

Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng nhắc lại yêu cầu đặt ra là phải phát triển thị trường bất động sản minh bạch, lành mạnh, ổn định, kiểm soát chặt chẽ tình trạng đầu cơ và xây dựng dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống. Dự thảo luật hoàn thiện quy trình giao dịch bất động sản thống nhất và mã định danh điện tử, bổ sung nguyên tắc và khung quy trình giao dịch bất động sản, bảo vệ người mua nhà ở. Cùng với đó, nhiều nội dung trong dự thảo luật rất cần thiết phải hoàn thiện để bảo đảm luật đi vào thực tiễn và giải quyết những vấn đề bất cập đối với kinh doanh bất động sản.