Khơi thông sông Tả Trạch: Bài toán cấp bách để giảm nhẹ thiên tai ở Khe Tre

Lãnh đạo thành phố trong một chuyến thị sát tình hình sạt lở sông Tả Trạch qua xã Khe Tre

Nguy cơ hiện hữu

Những ngày cuối tháng 3, trở lại Khe Tre, dấu tích của trận lũ lớn kéo dài từ cuối tháng 10 đến đầu tháng 11/2025 vẫn còn in hằn dọc hai bên bờ sông Tả Trạch. Nhiều đoạn bờ sông bị khoét sâu, đất đá sạt lở nham nhở, có nơi ăn sâu vào đất liền từ 20 - 40m. Không ít vị trí chỉ còn cách nhà dân vài mét, tiềm ẩn nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào nếu mưa lũ tái diễn.

Theo thống kê của UBND xã Khe Tre, thiên tai đã làm sập hoàn toàn 3 căn nhà, 3 căn khác hư hỏng nặng từ 30 - 40%, nhiều công trình phụ, hàng rào bị cuốn trôi. Đáng chú ý, hệ thống giao thông và cầu cống cũng chịu thiệt hại nặng nề khi các cầu huyết mạch Lê Nô, Đa Phú, Phú Mậu bị cuốn trôi mố, gây chia cắt cục bộ nhiều khu vực.

Không chỉ gây thiệt hại trực tiếp, mưa lũ còn làm thay đổi đáng kể dòng chảy của sông Tả Trạch đoạn từ thác Trượt đến thượng lưu cầu Hương Hòa. Dòng nước chuyển hướng áp sát vào một bên bờ, gây xói lở mạnh, trong khi phía đối diện lại bị bồi lấp bởi lượng lớn cát, sỏi. Tình trạng này khiến lòng sông bị thu hẹp, khả năng tiêu thoát lũ giảm đáng kể.

Ông Dương Thanh Phước, Chủ tịch UBND xã Khe Tre nhận định: “Điều đáng lo nhất hiện nay là khối lượng bồi lấp rất lớn đã làm thay đổi dòng chảy tự nhiên. Nếu không có giải pháp kịp thời, mùa mưa bão sắp tới nguy cơ ngập úng và sạt lở sẽ còn nghiêm trọng hơn, đe dọa trực tiếp đến đời sống của người dân”.

Qua khảo sát thực tế, địa phương xác định có hàng loạt điểm bồi lấp cần xử lý, với tổng khối lượng cát, sỏi dự kiến nạo vét lên đến khoảng 93.700m³. Các khu vực trọng điểm tập trung tại thượng lưu cầu Hương Hòa, khu vực cầu Lê Nô, ngã ba sông hạ lưu cầu Đa Phú, khu vực cầu Hà An, cầu Cây Xoài và hạ lưu thác Trượt.

Sạt lở dòng Tả Trạch gây thiệt hại nhiều về nhà cửa, đất sản suất của người dân

Nỗi lo của người dân vùng sạt lở

Gia đình ông Hồ Văn Viến trú tại một khu vực ven sông, là một trong những hộ chịu thiệt hại nặng nề nhất khi căn nhà bị cuốn trôi hoàn toàn trong các đợt lũ cuối năm 2025. Đứng trước nền đất cũ, nơi từng là căn nhà của mình, ông Viến vẫn chưa hết bàng hoàng: “Hôm đó nước lên rất nhanh, đất phía sau nhà bắt đầu sạt xuống, rồi chỉ trong chốc lát, cả căn nhà bị cuốn đi. Gia đình tôi không kịp trở tay, giờ phải đi ở nhờ”.

Câu chuyện của ông Hồ Văn Viến cũng là nỗi lo chung của nhiều hộ dân sống dọc sông Tả Trạch. Không ít hộ đã phải chủ động di dời tài sản, gia cố tạm bợ nhà cửa hoặc tìm nơi ở an toàn hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, nếu dòng chảy không được khơi thông, nguy cơ sạt lở tiếp tục xảy ra là điều khó tránh khỏi.

Trước thực trạng trên, UBND xã Khe Tre đã tính đến phương án khơi thông, nạo vét sông Tả Trạch nhằm tăng khả năng thoát lũ, đồng thời tận thu hợp lý cát, sỏi phục vụ xây dựng. Phương án không chỉ xử lý tình trạng bồi lấp trước mắt mà còn hướng đến ổn định dòng chảy lâu dài, hạn chế sạt lở, bảo vệ đất sản xuất, khu dân cư và hạ tầng ven sông.

Theo ông Dương Thanh Phước, đây là yêu cầu cấp thiết, vừa phòng chống thiên tai, vừa góp phần phát triển kinh tế - xã hội, tận dụng nguồn vật liệu tại chỗ, giảm chi phí đầu tư. Tuy nhiên, địa phương đang gặp khó khăn về kinh phí và thủ tục pháp lý, cần sự hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

UBND xã Khe Tre cũng đã kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế hỗ trợ thủ tục và đề xuất UBND thành phố bố trí kinh phí để sớm triển khai. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan gia tăng, việc chủ động khơi thông dòng chảy sông Tả Trạch không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn góp phần ổn định đời sống của người dân và giúp địa phương phát triển bền vững.

Bài, ảnh: THÁI BÌNH