Không bắt buộc khai báo hải quan 100% thành phần hóa chất khi nhập khẩu

Thời gian qua, Cục Hải quan nhận được phản ánh của một số hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan báo chí liên quan đến yêu cầu khai báo thành phần hóa chất khi làm thủ tục nhập khẩu. Trên cơ sở đó, Cục Hải quan đã có thông tin chính thức nhằm làm rõ và thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện.

Theo Cục Hải quan, hiện không có văn bản nào bắt buộc phải khai báo chi tiết 100% thành phần hóa chất trong mọi trường hợp.

Thủ tục hải quan đối với mặt hàng hóa chất xuất nhập khẩu hiện được thực hiện đồng bộ trên cơ sở pháp luật về hải quan và pháp luật về hóa chất. Khung pháp lý này quy định cụ thể tại Luật Hải quan 2014, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP, cùng với Luật Hóa chất 2025 và các Nghị định hướng dẫn liên quan, là Nghị định số 24/2026/NĐ-CP, Nghị định số 26/2026/NĐ-CP.

Kể từ khi các văn bản mới này có hiệu lực thi hành, cơ quan Hải quan không ban hành thêm bất kỳ văn bản hướng dẫn riêng biệt nào làm phát sinh thủ tục. Toàn bộ hoạt động kiểm tra, giám sát chuyên ngành đều được vận hành xuyên suốt theo nguyên tắc quản lý rủi ro, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật.

Về nghĩa vụ khai báo và cung cấp chứng từ, người khai hải quan thực hiện theo quy định chung và không phải nộp thêm chứng từ ngoài bộ hồ sơ hải quan chuẩn hóa.

Ảnh minh họa. Ảnh: HQ

Tuy nhiên, căn cứ chỉ tiêu thông tin tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC, doanh nghiệp có trách nhiệm mô tả rõ tên hàng, thành phần, hàm lượng và tính chất lý hóa trên tờ khai để làm cơ sở xác định mã số thuế, cũng như áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành.

Đối với các tờ khai thuộc “luồng vàng” và “luồng đỏ”, khi kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế mà thông tin không chính xác, đầy đủ hoặc không phù hợp, cơ quan hải quan có quyền yêu cầu người khai cung cấp bổ sung tài liệu kỹ thuật theo quy định tại Luật Hải quan.

Biện pháp yêu cầu làm rõ thành phần và hàm lượng được áp dụng cho các trường hợp hồ sơ không thể hiện rõ cấu tạo, không đủ cơ sở đối chiếu với danh mục hóa chất cấm, hóa chất có điều kiện hoặc cần kiểm soát đặc biệt.

Do đặc thù hóa chất là mặt hàng chuyên môn sâu, việc xác định rõ nồng độ là bắt buộc, bởi đây là cơ sở để để cơ quan Hải quan có căn cứ áp dụng các ngưỡng miễn trừ cấp giấy phép hoặc giấy chứng nhận theo quy định chuyên ngành.

Trong trường hợp các tài liệu bổ sung từ doanh nghiệp vẫn chưa đủ cơ sở pháp lý để định danh chính xác bản chất hàng hóa, cơ quan Hải quan mới thực hiện các bước phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định để có căn cứ ra quyết định thông quan.

Để hạn chế chậm trễ, cơ quan Hải quan đề nghị các hiệp hội phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích các doanh nghiệp chủ động khai báo đầy đủ các chỉ tiêu kỹ thuật ngay từ đầu.