Không cần học đủ 4 năm, ai có thể tốt nghiệp đại học chỉ sau 2 năm?

Quy chế đào tạo trình độ đại học mới vừa được Bộ GD&ĐT ban hành tại Thông tư số 56/2026/TT-BGDĐT. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 7.7.2026 và áp dụng từ khóa tuyển sinh năm 2026 với nhiều nội dung mới, mở rộng, linh hoạt trong tổ chức đào tạo đại học.

Ảnh minh hoạ: AI

Đáng chú ý, theo quy định mới, trong một số trường hợp, người học có thể rút ngắn thời gian hoàn thành chương trình và tốt nghiệp đại học chỉ sau 2 năm.

Một trong những cơ sở để rút ngắn thời gian đào tạo nằm ở quy định về thời gian tối thiểu hoàn thành chương trình. Theo khoản 3 Điều 3 của Quy chế, thời gian đào tạo tối thiểu để hoàn thành chương trình không được ít hơn 2/3 thời gian đào tạo chuẩn.

Như vậy, với những chương trình có thời gian đào tạo chuẩn 3 năm, sinh viên có thể hoàn thành chương trình trong thời gian tối thiểu 2 năm nếu đáp ứng đầy đủ yêu cầu về khối lượng học tập và tiến độ đào tạo.

Việc rút ngắn thời gian không phải cắt giảm yêu cầu về kiến thức, kỹ năng mà người học vẫn phải bảo đảm hoàn thành đầy đủ chương trình theo quy định.

Đáng chú ý, quy chế mới còn mở ra khả năng để một số học sinh THPT tích lũy tín chỉ đại học trước khi chính thức trở thành sinh viên.

Theo khoản 4 Điều 9, học sinh thuộc diện được miễn thi tốt nghiệp THPT và đã đạt kết quả học tập xếp loại Tốt ở cả lớp 10 và lớp 11 có thể đăng ký học tích lũy trước một số tín chỉ tại cơ sở giáo dục đại học.

Phần kết quả học tập này có thể được cơ sở đào tạo xem xét công nhận, chuyển đổi vào chương trình đào tạo sau khi học sinh trúng tuyển đại học. Nhờ hoàn thành trước một phần khối lượng học tập, những sinh viên đáp ứng điều kiện và có tiến độ học tập phù hợp có thể tiếp tục rút ngắn thời gian học chính thức tại trường.

Một trường hợp khác là người học đã có kết quả học tập hoặc tín chỉ được tích lũy từ trước. Theo Điều 16, kết quả học tập của người học từ một trình độ, ngành hoặc chương trình đào tạo khác, cũng như kết quả học tập tại một cơ sở đào tạo khác ở trong nước hoặc nước ngoài, có thể được xem xét công nhận và chuyển đổi vào chương trình đào tạo.

Việc công nhận được thực hiện trên cơ sở đối sánh với chuẩn đầu ra và các yêu cầu của chương trình. Nếu được miễn trừ một số học phần, người học chỉ phải hoàn thành phần kiến thức còn thiếu.

Vì vậy, tùy vào số tín chỉ được công nhận và kế hoạch học tập, thời gian học thực tế tại chương trình mới có thể được rút ngắn đáng kể, thậm chí còn khoảng 2 năm trong những trường hợp đủ điều kiện.

Đối với người đã tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng và tiếp tục học liên thông lên trình độ đại học, cơ hội rút ngắn thời gian đào tạo cũng được quy định rõ. Theo Điều 23, cơ sở đào tạo sẽ xem xét công nhận, chuyển đổi kết quả học tập và tín chỉ mà người học đã tích lũy ở trình độ trước đó để miễn trừ các học phần tương ứng.

Do đó, người học không phải học lại những nội dung đã hoàn thành và được công nhận, qua đó giảm khối lượng học tập còn lại để lấy bằng đại học.

Thời gian hoàn thành chương trình liên thông phụ thuộc vào chương trình đào tạo, số tín chỉ được công nhận và kế hoạch học tập của từng người, trong đó có trường hợp có thể hoàn thành trong khoảng 2 năm.

Như vậy, quy định mới không cho phép mọi sinh viên tốt nghiệp đại học sau 2 năm. Khả năng này phụ thuộc vào thời gian đào tạo chuẩn của chương trình, số tín chỉ được tích lũy hoặc công nhận, điều kiện đầu vào và tiến độ học tập của từng người.

Việc thiết kế quy chế theo hướng linh hoạt được kỳ vọng tạo thêm cơ hội cho những người học có năng lực, có quá trình tích lũy kiến thức từ trước hoặc lựa chọn hình thức đào tạo phù hợp.

Đồng thời, quy định cũng góp phần thúc đẩy mô hình học tập cá thể hóa và tạo điều kiện để người học chủ động hơn trong việc xây dựng lộ trình hoàn thành chương trình đại học.