Không chỉ là con số kỳ vọng

Ảnh minh họa.

Bước chuyển mình này không chỉ cân đo bằng những con số tăng trưởng thông thường, mà đòi hỏi một tầm nhìn chiến lược, thay đổi tận gốc rễ phương thức sản xuất truyền thống để định hình lại vị thế trên trường quốc tế.

Hiện nay, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản nước ta đã cán mốc ấn tượng với hơn 70 tỷ USD. Từ bệ phóng vững chãi này, mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu chạm ngưỡng 100 tỷ USD trước năm 2030, thậm chí bứt tốc đạt vào cuối năm 2027, là một lời hiệu triệu mạnh mẽ. Tuy nhiên, dù nông sản nước ta đã hiện diện khắp các châu lục và sở hữu nhiều mặt hàng đứng đầu thế giới về sản lượng, nhưng thực tế khách quan đòi hỏi chúng ta không thể "ngủ quên trên chiến thắng" với tư duy cũ. Tại các diễn đàn hiến kế cho mục tiêu phát triển kinh tế, giới chuyên gia đều chung nhận định rằng, mô hình tăng trưởng dựa vào bề rộng và số lượng thuần túy đã chạm trần.

Đại diện các hiệp hội ngành hàng lớn từ rau quả đến thủy sản xuất khẩu đều thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn cố hữu về rào cản kỹ thuật, kiểm dịch và tiêu chuẩn chất lượng. Nếu vẫn duy trì quán tính cũ với những bước đi đều đều, ngành nông nghiệp sẽ rất khó tạo nên một "cú nhảy chuẩn xác" trên bản đồ thương mại quốc tế. Thách thức lớn nhất hiện nay không còn là việc làm sao để sản xuất thật nhiều để lấp đầy kho bãi, mà là làm thế nào để nâng cao hàm lượng giá trị trên từng sản phẩm.

Có một thực tế là thị trường quốc tế đang thay đổi với tốc độ chóng mặt. Thời kỳ cạnh tranh bằng giá rẻ đã lùi xa, nhường chỗ cho cuộc đua về uy tín, công nghệ và trách nhiệm đối với môi trường toàn cầu. Vì vậy, việc chuyển dịch sang một chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, đồng bộ từ khâu canh tác, thu hoạch, chế biến, bảo quản đến logistics và xuất khẩu đã trở thành mệnh lệnh sống còn. Mỗi khâu trong chuỗi cung ứng phải như một mắt xích hoàn hảo, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa chi phí, tăng tính minh bạch và chuẩn hóa theo luật chơi toàn cầu.

Trong cuộc đại tái cấu trúc này, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số chính là hai cánh chim nâng tầm giá trị nông sản. Người tiêu dùng thông minh ngày nay không chỉ mua một sản phẩm sạch, mà họ đang mua phương thức sản xuất ra sản phẩm đó, một quy trình sản xuất không tổn hại đến thiên nhiên và hệ sinh thái. Song song đó, công nghệ số, dữ liệu lớn và các giải pháp mã số vùng trồng sẽ là chiếc "thẻ căn cước" giúp nông sản minh bạch thông tin, vượt qua các hàng rào kiểm dịch nghiêm ngặt để tạo dựng niềm tin vững chắc tại các thị trường khó tính bậc nhất.

Để hiện thực hóa giấc mơ này, cần một bản hòa âm nhịp nhàng giữa ba chủ thể gồm Nhà nước, doanh nghiệp và nhà nông. Sự chỉ đạo quyết liệt từ các cấp quản lý chính là ngọn hải đăng mở đường, tháo gỡ các nút thắt về cơ chế chính sách, kiểm nghiệm và kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng. Trong khi đó, các doanh nghiệp phải là lực lượng tiên phong, không chỉ thụ hưởng chính sách, mà còn chủ động đồng hành trong việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp mô hình mới. Và cuối cùng, người nông dân cần được tiếp sức để rũ bỏ phương thức sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chuyển sang tư duy làm kinh tế nông nghiệp chuyên nghiệp, bài bản.

Rõ ràng, để vượt qua những cơn gió ngược từ thị trường quốc tế, chúng ta cần một tinh thần đổi mới mang tính đột phá. Mục tiêu 100 tỷ USD không chỉ là cột mốc về mặt kim ngạch, mà thực chất là thước đo cho năng lực tự làm mới mình của nền nông nghiệp là chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu, từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ và sự phát triển bền vững. Khi chuỗi giá trị được vận hành hiệu quả, nông sản Việt không chỉ đạt được con số kỳ vọng, mà còn khẳng định vị thế hiện đại, kiêu hãnh cất cánh trên trường quốc tế.