Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng: Thông điệp từ vụ xả thải ở An Giang

Từ một vụ xử phạt đến thông điệp về kỷ cương môi trường

Theo Công an tỉnh An Giang, qua kiểm tra hộ kinh doanh thu mua phế liệu của ông Nguyễn Văn Tân tại xã Bình An, lực lượng chức năng phát hiện cơ sở xả nước thải có thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật ra môi trường và đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 48 triệu đồng.

Hộ kinh doanh thu mua phế liệu của ông Nguyễn Văn Tân tại xã Bình An bị kiểm tra xử phạt. (Ảnh: Công an An Giang)

Ở góc độ pháp lý, đây là một vụ xử lý vi phạm hành chính. Nhưng ở góc độ quản lý nhà nước, vụ việc mang ý nghĩa lớn hơn nhiều khi thể hiện sự chuyển biến trong tư duy quản lý môi trường: từ xử lý khi hậu quả đã xảy ra sang chủ động kiểm tra, phát hiện và phòng ngừa rủi ro.

Thực tế cho thấy, nhiều điểm nóng về ô nhiễm môi trường không bắt nguồn từ các dự án quy mô lớn mà xuất phát từ những cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ chưa đầu tư hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn. Tâm lý cắt giảm chi phí, xem đầu tư cho môi trường là gánh nặng vẫn còn tồn tại ở không ít cơ sở, dẫn đến việc xả thải trực tiếp ra môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, sản xuất nông nghiệp và hệ sinh thái.

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết đối với phát triển kinh tế, môi trường không còn là “chi phí” mà đã trở thành nguồn lực cạnh tranh. Một địa phương có môi trường trong lành sẽ tạo lợi thế thu hút đầu tư, phát triển du lịch, nâng cao chất lượng cuộc sống và mở rộng cơ hội tham gia các chuỗi cung ứng xanh toàn cầu.

Chính vì vậy, việc xử lý nghiêm các hành vi xả thải trái quy định không chỉ nhằm chấn chỉnh một cơ sở vi phạm, mà còn góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, tạo môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch và có trách nhiệm.

Theo quy định hiện hành, tùy theo mức độ vi phạm, hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn có thể bị xử phạt từ vài triệu đồng đến hàng tỷ đồng. Ngoài tiền phạt, cơ sở vi phạm còn có thể bị buộc khắc phục hậu quả, cải tạo hệ thống xử lý nước thải, bồi thường thiệt hại, đình chỉ hoạt động hoặc tước giấy phép môi trường.

Đặc biệt, Điều 235 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định người gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng có thể bị phạt tiền đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 7 năm; pháp nhân thương mại có thể bị phạt tới 20 tỷ đồng, đình chỉ hoạt động hoặc cấm kinh doanh trong một số lĩnh vực. Hệ thống chế tài ngày càng hoàn thiện cho thấy bảo vệ môi trường không còn là khuyến khích, mà là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với mọi tổ chức, cá nhân.

Kỷ cương môi trường – nền tảng cho khát vọng phát triển xanh

An Giang đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững. Năm 2025, GRDP của tỉnh tăng 8,3%, dẫn đầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; quý I/2026 tiếp tục tăng 7,8%, khẳng định vị thế là một trong những cực tăng trưởng của vùng. Tuy nhiên, cùng với mục tiêu phát triển kinh tế, tỉnh cũng xác định bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết để bảo đảm chất lượng tăng trưởng.

Tỉnh An Giang cũng xác định bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết để bảo đảm chất lượng tăng trưởng.

Theo lãnh đạo tỉnh An Giang, những năm gần đây, tỉnh tập trung phát triển kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, đầu tư các khu xử lý chất thải tập trung, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ sạch, tăng cường phân loại rác tại nguồn và kiểm soát chặt các nguồn phát sinh ô nhiễm. Định hướng xuyên suốt của tỉnh là không thu hút đầu tư bằng mọi giá, mà ưu tiên các dự án công nghệ cao, phát thải thấp, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thân thiện với môi trường.

Trong bối cảnh đó, mỗi quyết định xử lý nghiêm hành vi vi phạm môi trường không chỉ nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, nâng cao niềm tin của doanh nghiệp và cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để An Giang hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Vụ xử phạt tại xã Bình An vì thế không chỉ dừng lại ở con số 48 triệu đồng. Điều đáng nói hơn là thông điệp được gửi đi: sẽ không có “vùng cấm” trong xử lý vi phạm môi trường và sẽ không có chỗ cho tư duy đánh đổi môi trường lấy lợi ích trước mắt.

Giữ nghiêm kỷ cương môi trường hôm nay chính là gìn giữ dư địa phát triển cho ngày mai. Khi pháp luật được thực thi nghiêm minh, doanh nghiệp thay đổi tư duy sản xuất, người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và chính quyền kiên quyết với các hành vi vi phạm, tăng trưởng kinh tế mới thực sự bền vững. Đó cũng là con đường mà An Giang đang lựa chọn để hướng tới một nền kinh tế xanh, hiện đại và có sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.