Không để học sinh nghèo bị cắt chế độ đột ngột do phân định lại vùng
Có hơn 16 nghìn trẻ em, học sinh, học viên bị ảnh hưởng bởi quyết định phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Để tháo gỡ vướng mắc, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến thay thế Nghị định số 66/2025/NĐ-CP nhằm mở rộng đối tượng được thụ hưởng chính sách, nâng hỗ trợ tiền ăn dự kiến tăng từ 936.000 đồng/tháng lên 1,17 triệu đồng…
Ảnh minh họa.
Đây là những nội dung được đưa ra tại hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách (thay thế Nghị định số 66/2025/NĐ-CP).
Dự thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì soạn thảo và chuyển sang Bộ Tư pháp để thẩm định.
16.000 TRẺ EM, HỌC SINH, SINH VIÊN CHỊU ẢNH HƯỞNG
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong 8 tháng đầu năm 2026, kinh phí chi thực hiện chính sách theo Nghị định số 66/2025/NĐ-CP là hơn 3.959 tỷ đồng. Sau khi có quyết định phân vùng, kinh phí tại một số tỉnh có xu hướng tăng mạnh như Gia Lai, Cần Thơ, Phú Thọ…
Đến tháng 9/2026, số trẻ em nhà trẻ bán trú là 132.237 trẻ; số học sinh tiểu học, THCS là 409.498 học sinh; số học sinh THPT, học viên giáo dục thường xuyên là 137.521 học sinh, học viên; số học sinh dân tộc nội trú là 84.400 học sinh.
Giai đoạn 2025-2026, hệ thống chính sách giáo dục chịu sự tác động của việc phân định vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 và quá trình quy hoạch, sắp xếp lại đơn vị hành chính, tinh gọn mạng lưới trường lớp.
Báo cáo chỉ ra, thực hiện chủ trương sắp xếp cơ sở giáo dục, đến nay, tổng số cơ sở giáo dục công lập dự kiến giảm từ 37.530 xuống 18.550, giảm 18.980 đầu mối, tương ứng 50,6%.
Sự thay đổi này trực tiếp làm biến động danh sách đối tượng, tư cách thụ hưởng và tạo ra áp lực ngân sách lớn tại địa phương.
“Có nhiều trường hợp học sinh bị cắt chế độ đột ngột khi hoàn cảnh gia đình vẫn rất nghèo”, báo cáo tổng kết nêu rõ. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, báo cáo của các Sở giáo dục và đào tạo cho thấy có hơn 16 nghìn trẻ em, học sinh, học viên bị ảnh hưởng bởi quyết định phân định vùng và không còn được hưởng chính sách.
Về sắp xếp mạng lưới trường, tại An Giang ghi nhận việc sáp nhập 9 trường phổ thông dân tộc nội trú làm phát sinh vướng mắc pháp lý về tư cách phân hiệu, điểm trường thực hiện nhiệm vụ dân tộc nội trú.
Tại Cao Bằng, việc sáp nhập, giải thể các điểm trường lẻ quy mô nhỏ để dồn về trường chính khiến học sinh phải di chuyển xa hơn, gia tăng chi phí và thời gian đi lại.
Tỉnh Gia Lai cũng phản ánh sau phân vùng mới, số thôn, xã đặc biệt khó khăn tăng gấp đôi khiến số đối tượng thụ hưởng tăng vọt. Do đó, dự toán đã lập từ tháng 8/2025 không đủ bù đắp dẫn đến thiếu hụt ngân sách chi trả.
Còn tại Thành phố Hồ Chí Minh phản ánh tình trạng trẻ em mầm non, học sinh dân tộc thiểu số, hộ nghèo/cận nghèo sống tại các khu đông dân cư, khu nhà trọ, khu công nghiệp đô thị dù hoàn cảnh khó khăn nhưng không được hỗ trợ bán trú do không thuộc địa bàn phân vùng dân tộc thiểu số và miền núi hay xã đặc biệt khó khăn.
Đặc biệt, hiện nay mức hỗ trợ tiền ăn (936.000 đồng/tháng) và tiền nhà trọ; định mức cấp đồ dùng cá nhân và học phẩm chịu áp lực trượt giá…
DỰ KIẾN MỞ RỘNG ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG CHÍNH SÁCH
Bộ Giáo dục và Đào tạo dự thảo Nghị định gồm 16 điều, làm rõ định nghĩa về trẻ em nhà trẻ bán trú, học sinh bán trú, học viên bán trú. Làm rõ khái nhiệm “nhà ở xa trường” để thuận lợi cho quá trình thực hiện.
Đồng thời, bổ sung “thôn” vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vào địa điểm đặt trường hoặc nơi thường trú của trẻ em, học sinh, học viên để xét điều kiện hưởng chính sách.
Đặc biệt, dự thảo mở rộng đối tượng hưởng chính sách gồm học sinh THPT, học viên GDTX người dân tộc Kinh mà bản thân và bố mẹ hoặc người giám hộ thường trú tại xã, thôn đặc biệt khó khăn; trẻ em, học sinh, học viên thuộc hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn đa chiều theo quy định của Chính phủ…
Theo dự thảo, mỗi học sinh, học viên được hỗ trợ tiền ăn mỗi tháng là 1,17 triệu đồng, 15 kg gạo và được hưởng không quá 9 tháng/năm học.
Dự thảo cũng điều chỉnh quy định về kinh phí hỗ trợ phục vụ nấu ăn cho học sinh bán trú ăn, ở tại trường với mức 160.000 đồng/1 học sinh/tháng.
Bổ sung trường hợp trường phổ thông có tổ chức ăn trưa cho học sinh bán trú, không tổ chức ở tập trung cho học sinh bán trú được hỗ trợ kinh phí phục vụ bữa trưa tại trường cho học sinh với mức 80.000 đồng/1 học sinh/tháng…
Góp ý dự thảo, Bộ Nội vụ đề nghị nghiên cứu khả năng mở rộng chính sách hỗ trợ ăn trưa đối với học sinh trung học phổ thông thuộc hộ nghèo, cận nghèo và các nhóm yếu thế; nhất là trường hợp học cả ngày nhưng không thuộc diện ở bán trú hoặc trường hợp theo cha mẹ đi làm ăn xa, thường xuyên thay đổi nơi sinh sống, trên cơ sở đánh giá nhu cầu, nguồn lực và chính sách hiện hành.
Ghi nhận ý kiến trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng chính sách tới đối tượng học sinh THPT phù hợp với khả năng ngân sách địa phương.
