Vành đai 3 TP.HCM: 99% một đoạn, khi nào thông xe toàn tuyến?

 17 km cầu cạn chạy đua với mốc 30.11

Thông tin đoạn cầu cạn phía Đông đạt 99% tiến độ đang tạo kỳ vọng Vành đai 3 TP.HCM sớm có thêm một đoạn tuyến quan trọng được đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, con số này chỉ phản ánh tiến độ của đoạn khoảng 17 km qua khu vực Thủ Đức cũ, từ nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến nút giao Tân Vạn.

Ảnh minh hoạ. Nguồn: Chinhphu.vn

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, đoạn cầu cạn đã hoàn thành toàn bộ kết cấu chính, khối lượng đạt khoảng 99% theo hợp đồng. Các nhà thầu hiện tập trung hoàn thiện mặt cầu, khe co giãn, hệ thống an toàn giao thông, biển báo, chiếu sáng và các hạng mục liên quan để chuẩn bị thông xe.

Mốc được đặt ra là hoàn thành tuyến chính vào ngày 30.11.2026. Tuy nhiên, tiến độ này đang chịu tác động bởi tình trạng thiếu nhựa và đá chất lượng cao phục vụ sản xuất bê tông nhựa. Việc thảm mặt cầu chậm kéo theo các công việc phía sau như lắp khe co giãn, sơn đường, dải phân cách và hoàn thiện hệ thống an toàn giao thông.

Vì vậy, 99% chưa đồng nghĩa với việc người dân có thể đi xe trên đoạn tuyến này ngay. Sau khi hoàn thành xây dựng, công trình còn phải bảo đảm các điều kiện để tổ chức giao thông và đưa vào khai thác.

Đoạn cầu cạn phía Đông có vai trò kết nối khu vực phía Đông TP.HCM với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cầu Nhơn Trạch và các tuyến giao thông liên vùng. Khi được đưa vào sử dụng, đoạn tuyến này sẽ bổ sung một hướng lưu thông quan trọng cho khu vực cửa ngõ phía Đông.

Toàn tuyến còn những đoạn nào?

Vành đai 3 TP.HCM dài khoảng 76,3 km, tổng mức đầu tư hơn 75.300 tỉ đồng, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Dự án được triển khai thành nhiều dự án thành phần, do đó tiến độ giữa các đoạn không giống nhau. Theo cập nhật của TP.HCM, tổng sản lượng thi công toàn dự án hiện khoảng 76%, trong khi mục tiêu là hoàn thành đồng bộ vào cuối năm 2026.

Trên địa bàn TP.HCM, các gói thầu khu vực Thủ Đức cũ có tiến độ cao hơn, khoảng 83%; khu vực Củ Chi, Hóc Môn và Bình Chánh cũ đạt khoảng 68%. Dự án thành phần 5, nằm trên địa bàn Bình Dương cũ, là một trong những phần chậm hơn so với kế hoạch.

Đáng chú ý là đoạn từ nút giao Bình Chuẩn đến cầu Bình Gởi dài khoảng 8,9 km. Ban Giao thông TP.HCM cho biết đoạn này được chia thành 3 gói thầu. Gói nút giao Bình Chuẩn đạt khoảng 77%, phấn đấu hoàn thành ngày 31.12.2026. Gói từ Bình Chuẩn đến cầu Bình Gởi cũng đạt khoảng 77%, nhưng dự kiến phải hoàn thành trước ngày 30.3.2027. Riêng cầu Bình Gởi đạt khoảng 96%, dự kiến hoàn thành ngày 31.12.2026.

Như vậy, ngay trong những đoạn có tiến độ cao, thời điểm hoàn thành cũng chưa đồng nhất. Nếu một hạng mục phải kéo dài sang quý I/2027, khả năng kết nối liên tục toàn tuyến trong năm 2026 sẽ phụ thuộc vào phương án tổ chức khai thác từng đoạn.

Chậm ở đâu, vướng ở đó

Vành đai 3 được triển khai trong điều kiện khối lượng thi công lớn, nhiều đoạn qua nền đất yếu và nhu cầu vật liệu rất cao. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ.

Ngay từ các giai đoạn trước, nguồn cát, đá phục vụ dự án từng là điểm nghẽn. Cập nhật của TP.HCM cho thấy các nhà thầu tiếp tục phải tập trung bảo đảm nguồn vật liệu, đồng thời tăng nhân lực, thiết bị và mũi thi công tại các gói thầu có nguy cơ chậm tiến độ.

Với đoạn 17 km phía Đông, khó khăn hiện nay chuyển sang nhóm vật liệu phục vụ hoàn thiện mặt đường. Thiếu nhựa và đá chất lượng cao đang ảnh hưởng trực tiếp đến công tác thảm bê tông nhựa. Đây là khâu tưởng như không còn lớn về khối lượng nhưng lại quyết định thời điểm hoàn thành tuyến chính.

Ở các đoạn khác, công việc còn phức tạp hơn. Nhiều vị trí phải xử lý nền đất yếu, hoàn thiện cầu, đường đầu cầu, nút giao, đường gom và các hạng mục phụ trợ. Vì vậy, tiến độ của một đoạn không thể suy ra cho toàn tuyến.

Theo kế hoạch của TP.HCM, năm 2026 tập trung hoàn thành khoảng 68,9 km trong tổng số 70,4 km tuyến chính. Toàn dự án còn có hệ thống đường song hành, đường gom dài khoảng 75 km cùng nhiều hạng mục kết nối cần hoàn thiện.

Khi nào người dân có thể đi trên toàn tuyến?

Mục tiêu của dự án là đưa Vành đai 3 vào khai thác cuối năm 2026. TP.HCM đang tập trung hoàn thành các đoạn có khả năng khai thác trước, thay vì chờ toàn bộ công trình cùng đạt một mốc tiến độ.

Trước mắt, đoạn cầu cạn phía Đông là phần có khả năng về đích sớm nhất. Mốc hoàn thành tuyến chính được đặt vào ngày 30.11. Nếu bảo đảm các hạng mục còn lại và điều kiện tổ chức giao thông, đây sẽ là đoạn quan trọng đầu tiên tạo thêm một trục lưu thông mới ở phía Đông TP.HCM.

Tiếp đó là các đoạn Bình Chuẩn - Bình Gởi và những phần tuyến còn lại. Trong số này, có hạng mục được xác định hoàn thành cuối năm 2026, nhưng cũng có đoạn dự kiến kéo dài đến tháng 3.2027. Điều này cho thấy mốc “hoàn thành toàn tuyến trong năm 2026” vẫn là mục tiêu chung, còn thời điểm người dân có thể đi liên tục trên toàn bộ tuyến sẽ phụ thuộc vào tiến độ thực tế của từng gói thầu và việc hoàn tất các điều kiện khai thác.

Vành đai 3 khi hoàn thành sẽ kết nối nhiều tuyến cao tốc quan trọng của khu vực phía Nam, gồm TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, TP.HCM - Trung Lương, TP.HCM - Mộc Bài và TP.HCM - Chơn Thành. Đây là một trong những tuyến vành đai có vai trò phân bổ lại luồng giao thông liên vùng, giảm áp lực cho các tuyến đường xuyên tâm vào khu vực trung tâm TP.HCM.

Cùng với việc hoàn thành giai đoạn một, TP.HCM đang nghiên cứu phương án nâng cấp Vành đai 3 từ 4 lên 8 làn xe theo quy hoạch hoàn chỉnh, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 60.000 tỉ đồng.

Vì thế, con số 99% của đoạn cầu cạn phía Đông là tín hiệu tích cực, nhưng chưa thể xem là dấu mốc cho thấy toàn bộ Vành đai 3 đã sắp thông xe. Từ nay đến cuối năm, tiến độ của những đoạn còn lại, đặc biệt các gói thầu đang chậm và phần việc dự kiến kéo sang năm 2027, mới quyết định khả năng hình thành một tuyến Vành đai 3 liên tục cho người dân và phương tiện.