Không để trẻ đơn độc trên mạng xã hội

Học sinh Trường THPT Chuyên Thăng Long tìm hiểu tài liệu tuyên truyền về an toàn trên không gian mạng

Rủi ro sau màn hình

Không gian mạng đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống trẻ em, thanh thiếu niên, mở ra cơ hội học tập, tiếp cận tri thức, giao lưu và thể hiện bản thân. Nhưng phía sau những tiện ích ấy là không ít nguy cơ: bắt nạt, lừa đảo, dụ dỗ, xâm hại, phát tán thông tin, hình ảnh riêng tư hoặc thao túng tâm lý. Đáng lưu ý, những nguy cơ này có thể xuất hiện từ các hoạt động trực tuyến quen thuộc hằng ngày.

Vì vậy, bảo vệ trẻ trên môi trường mạng không thể chỉ dừng ở việc nhắc nhở hay ngăn cản các em sử dụng công nghệ. Điều quan trọng hơn là giúp trẻ nhận diện nguy cơ, biết cách ứng phó, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ và có người đủ gần để lắng nghe khi cần thiết. Đây cũng là cách tiếp cận của Chiến dịch “Không Một Mình” năm 2026, với chủ đề “Phòng, chống xâm hại trực tuyến” và thông điệp “Kết nối không tổn thương”.

Tại Lâm Đồng, Công an tỉnh phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Câu lạc bộ Niềm tin số Lâm Đồng khởi động chiến dịch tại 4 điểm trường tiên phong, thu hút gần 5.000 học sinh, sinh viên, phụ huynh, cán bộ, giáo viên, người có ảnh hưởng (KOL), nhà sáng tạo nội dung và đơn vị đồng hành. Các hoạt động tập trung vào tuyên truyền, tập huấn kỹ năng an toàn số, cuộc thi trực tuyến, tìm kiếm “Đại sứ An toàn số học đường” và lan tỏa phong trào “5 phút cùng em”. Từ những hoạt động ban đầu, chiến dịch hướng đến mở rộng mạng lưới hỗ trợ, bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng tại các cơ sở giáo dục trong toàn tỉnh.

Điều cần hướng đến không phải là tách trẻ khỏi công nghệ, mà giúp các em sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm và biết lên tiếng khi gặp điều bất thường. Một nguy cơ được nhận diện sớm, cùng sự hỗ trợ kịp thời, có thể ngăn những tổn thương lớn hơn.

Học sinh Trường THPT Chuyên Thăng Long hưởng ứng thông điệp bảo vệ bản thân, chủ động phòng ngừa những nguy cơ trên không gian mạng

Những điểm tựa cho trẻ

Chiến dịch không chỉ cảnh báo nguy cơ mà còn trang bị kỹ năng tự bảo vệ, giúp trẻ biết tìm kiếm sự hỗ trợ. “Đại sứ An toàn số học đường” hướng đến những học sinh có kiến thức, tinh thần trách nhiệm, biết ứng xử văn minh và lan tỏa hành vi tích cực đến bạn bè. Qua đó, trẻ không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà còn góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn.

Trong gia đình và nhà trường, phong trào “5 phút cùng em” bắt đầu từ việc cha mẹ, thầy cô dành ít phút mỗi ngày hỏi han, trò chuyện, lắng nghe trải nghiệm của trẻ trên mạng. Theo nhà sáng tạo nội dung số Tống Thị Mỹ Phương, 5 phút tuy ngắn nhưng có thể mở đầu cho một cuộc trò chuyện cần thiết. Điều quan trọng là trẻ cảm thấy được chú ý, tôn trọng và có thể chia sẻ mà không sợ bị vội vàng phán xét.

Cùng với gia đình, nhà trường, lực lượng chức năng có trách nhiệm phòng ngừa, tiếp nhận thông tin và hỗ trợ xử lý các tình huống xâm hại trực tuyến. Các cơ quan, đơn vị, đoàn thể phối hợp với lực lượng công an; báo chí, doanh nghiệp công nghệ, người có ảnh hưởng và nhà sáng tạo nội dung cùng lan tỏa kiến thức, giá trị tích cực. Khi cần hỗ trợ, trẻ và người chăm sóc có thể liên hệ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 hoặc đường dây nóng Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh 0693.449.407.

Phát biểu tại lễ khởi động Chiến dịch “Không Một Mình” năm 2026 tại Trường Đại học Yersin Đà Lạt, Đại tá Đậu Xuân Bảo - Phó Giám đốc Công an tỉnh nhấn mạnh, hiệu quả chiến dịch không chỉ được đo bằng số lượng hoạt động hay lượt người tiếp cận, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến trong nhận thức và hành động: trẻ biết nhận diện lời mời kết bạn đáng ngờ, từ chối yêu cầu không an toàn, lên tiếng khi bị đe dọa, xâm hại; phụ huynh biết lắng nghe, thầy cô phát hiện sớm biểu hiện bất thường để kịp thời hỗ trợ. Công an tỉnh mong muốn kết nối các cơ quan, tổ chức, nhà trường, chuyên gia và cộng đồng, hình thành mạng lưới hỗ trợ, bảo vệ trẻ ngay từ cơ sở. Mục tiêu là để mỗi khi gặp vấn đề, trẻ biết mình có nơi để tìm đến; để mỗi kết nối trên mạng được xây dựng bằng sự tôn trọng, sẻ chia, thay vì tạo thêm tổn thương.