Không để y tế tư nhân phát triển riêng lẻ

Y tế tư nhân - mắt xích quan trọng của hệ thống y tế

TS Nguyễn Khánh Phương - Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế - Bộ Y tế cũng cho biết, theo định hướng chiến lược phát triển kinh tế tư nhân đến năm 2030, tầm nhìn 2050, y tế tư nhân phải chuyển mạnh từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng, năng lực cung ứng và tăng cường liên kết công - tư.

Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế cho hay, theo đánh giá, y tế tư nhân hiện phát triển nhanh nhưng chưa đồng đều và còn phân mảnh. Đến tháng 6/2026, cả nước có khoảng 450 bệnh viện tư nhân, chiếm khoảng 6% tổng số bệnh viện. Con số này vẫn thấp hơn mục tiêu 10% được đặt ra trong quy hoạch.

Y tế tư nhân không chỉ là nguồn lực bổ sung mà là cấu phần quan trọng, không thể tách rời của hệ thống y tế TPHCM. Ảnh: P.Thương.

Khu vực tư nhân hiện cung ứng khoảng 27% lượt khám chữa bệnh ngoại trú (chiếm 7,1% lượt điều trị nội trú). Phần lớn bệnh viện tư nhân có quy mô nhỏ, khoảng 70% có dưới 100 giường bệnh, trong khi số bệnh viện trên 300 giường chỉ khoảng 3%.

Sự phân bố các bệnh viện cũng không đồng đều, chủ yếu tập trung tại các đô thị lớn và địa phương có tốc độ phát triển kinh tế cao. Riêng Hà Nội và TPHCM chiếm khoảng 36% tổng số bệnh viện tư nhân.

Đáng chú ý, hoạt động của khu vực tư nhân vẫn chủ yếu tập trung vào khám bệnh, chữa bệnh, trong khi tiềm năng tham gia vào phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phục hồi chức năng, đào tạo, nghiên cứu, kiểm nghiệm, sức khỏe số và các lĩnh vực khác chưa được khai thác tương xứng. Một thách thức khác là chất lượng giữa các cơ sở chưa đồng đều; cạnh tranh nhân lực giữa khu vực công và tư còn đặt ra nhiều vấn đề.

TS Nguyễn Khánh Phương cho hay, từ thực tế này, định hướng phát triển y tế tư nhân cần đặt trong tổng thể hệ thống y tế quốc gia, không xem đây là một khu vực tách biệt với y tế công lập. Y tế công và tư cần được phân vai, liên kết và phát huy thế mạnh để cùng hướng tới mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Theo định hướng được đề xuất, đến năm 2030, y tế tư nhân cần trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống y tế quốc gia, phát triển theo nhu cầu sức khỏe, nâng cao chất lượng, mở rộng năng lực cung ứng, tăng cường hợp tác công - tư và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đến năm 2050, y tế tư nhân sẽ trở thành lực lượng năng động của hệ thống y tế quốc gia, chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và có chọn lọc; một số cơ sở có thể đạt trình độ quốc tế, đóng góp vào chăm sóc sức khỏe toàn dân, an ninh y tế và phát triển kinh tế.

TS. Nguyễn Khánh Phương

Để đạt mục tiêu này, định hướng chiến lược tập trung vào các trụ cột như quy hoạch y tế tư nhân theo nhu cầu sức khỏe; mở rộng lĩnh vực đầu tư từ khám chữa bệnh sang phòng bệnh, chăm sóc ban đầu, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn; chú trọng chất lượng, an toàn và chuẩn hóa chất lượng; tăng cường liên kết công - tư.

Theo Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, mục tiêu không phải là phát triển y tế tư nhân bằng mọi giá hay chạy theo số lượng, mà là nâng cao năng lực, chất lượng và hiệu quả, để khu vực tư nhân trở thành một bộ phận hữu cơ của hệ thống y tế, cùng khu vực công đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người dân.

TPHCM mở rộng 'đất' cho y tế tư nhân

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, hiện TPHCM có 95 bệnh viện tư nhân, gồm 47 bệnh viện đa khoa và 48 bệnh viện chuyên khoa, với 7.398 giường bệnh, chiếm 15,2% tổng số giường bệnh toàn thành phố.

Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, TPHCM xác định, y tế tư nhân không chỉ là nguồn lực bổ sung mà là cấu phần quan trọng, không thể tách rời của hệ thống y tế thành phố. Với nguồn lực lớn, y tế tư nhân cần được phát huy năng lực, vai trò trong cung ứng dịch vụ của toàn hệ thống, góp phần giảm tải cho khu vực công, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ và thúc đẩy đổi mới, ứng dụng kỹ thuật cao.

Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, trong giai đoạn tới, TPHCM định hướng phát triển hệ thống y tế theo ba trụ cột: Đa tầng, đa cực và đa trung tâm, trong đó y tế tư nhân có dư địa tham gia lớn.

Theo đó, cơ sở tư nhân có thể tham gia từ chăm sóc ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc người cao tuổi... Bệnh viện tư nhân có năng lực chuyên môn, quản trị chất lượng, nghiên cứu khoa học và đào tạo hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm xuất sắc của hệ thống y tế thành phố.

Giám đốc Sở Y tế TPHCM nhận định: "Một hệ thống y tế mạnh không thể chỉ dựa vào khu vực công lập hay tư nhân mà cần huy động và kết nối toàn bộ nguồn lực xã hội".

Thực tế, nhiều bệnh viện công lập và tư nhân tại TPHCM đã triển khai hợp tác chuyên môn trong cấp cứu, đột quỵ, ung bướu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật. Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Y tế, những mô hình này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của hai khu vực. Thành phố định hướng chuyển từ các hợp tác riêng lẻ sang mạng lưới hợp tác công - tư của toàn hệ thống. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống y tế mạnh hơn, trong đó công và tư cùng tham gia, bổ trợ và phát triển vì sức khỏe người dân.