Không gian dày đặc vệ tinh, chuyên gia cảnh báo sao?

Gần đây, SpaceX được Ủy ban Viễn thông liên bang Mỹ (FCC) chấp thuận cho phép mở rộng mạng lưới vệ tinh Starlink. Theo đó, SpaceX sẽ có 7.500 vệ tinh thế hệ mới được phóng lên quỹ đạo, nâng tổng số vệ tinh Starlink hoạt động ngoài không gian vào năm 2031 lên con số 15.000. Ảnh: NASA/Daniel Rutter.

Nhà vật lý thiên văn Jonathan McDowell (Trung tâm Harvard - Smithsonian) nhận định Ủy ban Viễn thông liên bang Mỹ đã có quyết định thận trọng khi chỉ cho phép phóng 1/2 số vệ tinh SpaceX đề xuất nhưng vẫn lo ngại về tác động tiềm tàng. Ảnh: SpaceX.

“Đây là khởi đầu mà thôi. SpaceX có thể yêu cầu thêm vệ tinh", nhà vật lý thiên văn McDowell cho biết. Ông cũng cảnh báo một số quốc gia, công ty khác trên thế giới cũng có thể phóng rất nhiều vệ tinh trong tương lai và sẽ sớm vượt mốc 100.000 vệ tinh. Ảnh: NASA.

Hiện nay, khoảng 40.000 vật thể không gian được NASA hay Cơ quan Vũ trụ châu Âu theo dõi. Ngoài ra, các chuyên gia cho hay vẫn còn vô số vật thể nằm ngoài tầm kiểm soát. Số lượng vật thể tiềm ẩn rủi ro gây ra thiệt hại lớn lên tới hơn 1,2 triệu. Ảnh: yucelyilmaz via Getty Images.

Chia sẻ về vấn đề này, giáo sư khoa học hành tinh Vishnu Reddy (Đại học Arizona) cho hay: “Thách thức không nằm ở vật thể lớn chúng ta đang theo dõi, mà nằm ở vật thể nhỏ hơn 10 cm không được theo dõi”. Ảnh: ULA.

Vệ tinh ngày càng nhiều thì nguy cơ xảy ra kịch bản tận thế có tên "Hội chứng Kessler" càng cao. Khi một vật thể không gian va chạm vật thể khác, tạo ra nhiều mảnh vỡ làm quỹ đạo của Trái đất bị tắc nghẽn bởi rác vũ trụ, đến mức khiến các vệ tinh không hoạt động được nữa. Ảnh: AlinStock/Shutterstock.

Nhằm đảm bảo vệ tinh Starlink không va chạm với rác vũ trụ, SpaceX yêu cầu chúng phải điều chỉnh quỹ đạo bất cứ khi nào xác suất va chạm là 3/10.000.000. Đây là tiêu chuẩn mới mà SpaceX đệ trình lên FCC vào tháng 7/2025 trong khi tiêu chuẩn trước đó là 1/1.000.000. Ảnh: space.com.

Trên thực tế, vệ tinh Starlink từ tháng 12/2024 - 5/2025 đã thực hiện 144.404 lần điều chỉnh quỹ đạo để giảm thiểu rủi ro, tức tăng khoảng 20% so với khoảng thời gian 6 tháng trước đó. Ảnh: Getty Images.

Ngoài Starlink, trong không gian hiện có khoảng 5.000 vệ tinh của các nước và công ty khác đang hoạt động. Số vệ tinh này cũng nhiều lần điều chỉnh quỹ đạo để tránh va chạm. Ảnh: Blue Canyon Technologies/NASA.

Thêm nữa, các cơn bão mặt trời có thể ảnh hưởng tới vệ tinh quỹ đạo thấp, bao gồm việc suy giảm hiệu suất mạng đến đẩy vệ tinh chệch quỹ đạo rất nguy hiểm. Ảnh: Yuichiro Chino/Getty Images.

Mời độc giả xem video: Đằng sau thành công của các nhà khoa học. Nguồn: VTV24.

Tâm Anh (TH)