Không gian hoành tráng, đầy cảm hứng bên trong ĐH Bách khoa TP.HCM

Giữa những tòa cao ốc hiện đại của trung tâm phường Diên Hồng, khuôn viên rộng hơn 14 ha của Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) hiện lên như một khoảng lặng đầy kiêu hãnh. Trong tâm trí đa số, Đại học Bách khoa là nơi đào tạo tài năng trẻ thành những mắt xích quan trọng nhất của nền kinh tế kỹ thuật.

Trường Đại học Bách khoa TP.HCM tiền thân là Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật được thành lập năm 1957, hiện là một trong những cơ sở đào tạo kỹ thuật - công nghệ hàng đầu khu vực miền Nam nói riêng và cả nước nói chung. Tính đến năm 2026, trường có 11 khoa chuyên môn, đào tạo 27 ngành tiến sĩ, 30 ngành thạc sĩ và 44 ngành đại học, với quy mô khoảng 28.000 học viên, sinh viên. Đội ngũ nhân sự gồm 667 giảng viên trong tổng số 1.061 viên chức, người lao động, cùng với đó là 16 giáo sư, 128 phó giáo sư và 284 tiến sĩ.

Cơ sở 1 của Đại học Bách khoa TP.HCM đặt tại 268 Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng) có diện tích khoảng 14,08 ha với phần lớn công trình được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước. Cơ sở này là trung tâm hành chính và học thuật quan trọng, nơi đặt bộ máy quản lý cùng văn phòng của các phòng, ban, trung tâm. Đây cũng là địa điểm chủ yếu phục vụ đào tạo nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên chương trình dạy và học bằng tiếng Anh và các chương trình liên kết quốc tế, với quy mô khoảng 7.000 người học. Phần lớn sự kiện đối ngoại, hội thảo khoa học, chương trình giao lưu học thuật và hoạt động hợp tác quốc tế của nhà trường cũng được tổ chức tại đây.

Đây không chỉ là một quỹ đất giá trị bậc nhất thành phố, mà còn là không gian lưu giữ những tòa nhà nhuốm màu thời gian, nơi những hàng cổ thụ đã chứng kiến sự trưởng thành của hàng chục thế hệ kỹ sư tinh hoa. Do quỹ đất hạn chế, công tác quy hoạch tại cơ sở 1 chủ yếu tập trung vào chỉnh trang, cải tạo và nâng cấp hạ tầng thay vì xây dựng mới.

Giữa lòng thành phố náo nhiệt, khuôn viên Bách khoa hiện lên như một ốc đảo xanh với những hàng cổ thụ rợp bóng. Những chòi nghỉ chân hiện đại được đặt xen kẽ dưới tán cây, tạo nên không gian học tập ngoài trời lý tưởng. Gần đây, trường đã nâng cấp nhiều không gian học tập cho sinh viên và học viên các chương trình liên kết quốc tế với Đại học Công nghệ Sydney (Australia) và Đại học Logistics Kühne (Đức), cùng các công trình như phòng học thông minh, hội trường, căn tin, sân thể dục thể thao và tiện ích sinh hoạt trong các không gian xanh ngoài trời.

Không chỉ là một phòng thực hành thông thường, xưởng cơ khí tại cơ sở 1 Đại học Bách khoa TP.HCM giống như một công xưởng thu nhỏ với quy mô bề thế và dàn máy móc hiện đại. Tại đây, những lý thuyết khô khan trên giảng đường được cụ thể hóa bằng tiếng máy vận hành. Sinh viên Bách khoa cũng được trực tiếp làm chủ các thiết bị công nghiệp hiện đại từ nguồn đầu tư của nhà trường và đối tác, doanh nghiệp.

Mảnh đất vàng 14 ha này không chỉ có máy móc hay những con số, khuôn viên nơi đây là mảnh đất lưu giữ ký ức thanh xuân của biết bao thế hệ. Tâm điểm là hồ nước hình chìa khóa nằm lặng lẽ trên trục đường chính, nối liền cổng trường với thư viện như một biểu tượng thiêng liêng về tri thức. Biểu tượng này gửi gắm niềm tin về sức mạnh của giáo dục - chiếc chìa khóa khai mở tiềm năng con người, giúp những người trẻ tự tin bước ra thế giới với tâm thế của những nhà lãnh đạo tương lai.

Cách cơ sở 1 khoảng 25 km là cơ sở 2 của trường, nằm trong khu đô thị đại học thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, hiện đặt tại phường Đông Hòa với diện tích khoảng 25,3 ha. Đây là nơi đào tạo chính dành cho sinh viên chương trình tiêu chuẩn và tập trung phần lớn các phòng thí nghiệm, xưởng thực hành phục vụ giảng dạy - nghiên cứu.

Nằm trên khuôn viên hơn 25 ha nhưng tỷ lệ diện tích xây dựng so với quy hoạch chi tiết 1/500 của cơ sở này mới đạt khoảng 30%, cho thấy dư địa phát triển cơ sở vật chất vẫn còn lớn trong thời gian tới. Nếu tính cả hai cơ sở, trường Đại học Bách khoa TP.HCM hiện có hơn 166 phòng thí nghiệm và xưởng thực hành, cùng 5 phòng thí nghiệm trọng điểm cấp Đại học Quốc gia TP.HCM, 2 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, 7 trung tâm nghiên cứu và 3 viện nghiên cứu. Thư viện tại cơ sở 2 có quy mô hơn 800 chỗ ngồi, phục vụ nhu cầu học tập và nghiên cứu của sinh viên.

Quỳnh Danh - Thái An