Không phải nhóm máu O, đây mới là lý do khiến bạn dễ bị muỗi đốt

Nhiều người bị muỗi đốt nhiều hơn người khác. Ảnh: Magnific.

Khi thời tiết nóng lên và mưa nhiều hơn, muỗi sinh sôi mạnh, kéo theo nguy cơ lây truyền các bệnh như sốt xuất huyết hay chikungunya. Vậy tại sao trong cùng một môi trường, có người liên tục bị muỗi đốt trong khi người khác gần như "miễn nhiễm"?

Theo quan niệm phổ biến, những người mang nhóm máu O thường dễ bị muỗi đốt hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay cho thấy không thể đơn giản quy kết nhóm máu là yếu tố quyết định việc muỗi có "ưu ái" một người hay không.

Muỗi tìm người bằng một "hệ thống định vị" tinh vi

Theo People Daily, muỗi không lựa chọn mục tiêu ngẫu nhiên. Chúng sử dụng đồng thời nhiều giác quan để xác định nơi có nguồn máu thích hợp.

Muỗi có thể phát hiện khí carbon dioxide (CO2) do con người thở ra từ khoảng cách khá xa. Vì vậy, những người có quá trình trao đổi chất mạnh và lượng khí CO2 thải ra cao hơn thường dễ thu hút muỗi hơn, chẳng hạn:

Phụ nữ mang thai
Người vừa tập thể dục xong
Người có thân hình lớn
Người thở mạnh hoặc có dung tích phổi lớn

Axit lactic, amoniac và nhiều hợp chất khác trong mồ hôi cũng có thể thu hút muỗi. Người đổ nhiều mồ hôi hoặc có nhiệt độ cơ thể cao sẽ phát ra nhiều tín hiệu hóa học và nhiệt hơn, khiến muỗi dễ nhận biết.

Bên cạnh đó, mỗi người sở hữu hệ vi khuẩn trên da khác nhau. Khi các vi sinh vật này phân hủy chất tiết tự nhiên trên da, chúng tạo ra các hợp chất bay hơi với mùi đặc trưng. Đó là lý do có người dù không đổ mồ hôi vẫn thường xuyên trở thành "mồi ngon" của muỗi.

Ngoài khứu giác, muỗi còn sử dụng thị giác để tìm vật chủ. Những bộ quần áo có màu đậm hoặc độ tương phản cao như đen, xanh dương đậm, đỏ thường thu hút muỗi nhiều hơn các màu sáng.

Mùi, nhiệt độ cơ thể và carbon dioxide có thể khiến muỗi đốt bạn nhiều hơn. Ảnh: Shutterstock.

Cách chống muỗi hiệu quả

Các chuyên gia khuyến nghị áp dụng chiến lược "phòng ngừa vật lý là chính, hóa học là hỗ trợ".

Trong nhà: Diệt nơi sinh sản của muỗi là quan trọng nhất

Muỗi cần nước để phát triển từ trứng thành ấu trùng, do đó thường xuyên đổ bỏ nước đọng trong nhà là cần thiết:

Đặc biệt chú ý đến việc vệ sinh khay chậu hoa, khay hứng nước điều hòa.
Dọn sạch xô, chậu, lốp xe cũ và các vật chứa nước không sử dụng.
Thay nước cây thủy sinh mỗi tuần.
Đậy kín các dụng cụ chứa nước cần thiết.

Xây dựng "hàng rào" chống muỗi bằng biện pháp vật lý

Lắp đặt kịp thời và thường xuyên kiểm tra cửa lưới, cửa sổ lưới chống muỗi; nếu phát hiện chỗ rách hoặc hư hỏng cần sửa chữa ngay. Khi ngủ nên sử dụng màn có độ kín tốt để ngăn muỗi xâm nhập. Ngoài ra, có thể dùng vợt muỗi điện để tiêu diệt muỗi trưởng thành trong nhà.

Sử dụng hợp lý các sản phẩm diệt muỗi bằng hóa chất

Có thể lựa chọn các sản phẩm chính hãng như máy xông tinh dầu đuổi muỗi hoặc miếng xông muỗi chứa hoạt chất nhóm pyrethroid (cúc tổng hợp), đồng thời phải sử dụng đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Đối với nhang muỗi dạng đốt (muỗi hương vòng), quá trình cháy sẽ tạo ra khói và các hạt bụi mịn, vì vậy không nên sử dụng trong không gian kín trong thời gian dài.

Các sản phẩm như bình xịt diệt muỗi hoặc thuốc xông khói diệt muỗi có khả năng tiêu diệt muỗi trưởng thành nhanh chóng. Tuy nhiên, khi sử dụng, người và vật nuôi cần rời khỏi phòng; sau khi xử lý phải mở cửa thông gió đầy đủ trước khi quay trở lại để đảm bảo an toàn.

Điều chỉnh nhiệt độ phòng

Muỗi hoạt động mạnh trong môi trường ấm áp. Việc hạ nhiệt độ phòng có thể làm giảm khả năng hoạt động cũng như nhu cầu hút máu của chúng.

Cách chống muỗi khi ra ngoài

Nên lựa chọn các loại thuốc chống muỗi chứa một trong những hoạt chất đã được chứng minh hiệu quả: DEET (Diethyltoluamide), Picaridin, IR3535, PMD (chiết xuất từ dầu bạch đàn chanh).

Thuốc chống muỗi chỉ nên thoa lên vùng da hở hoặc bề mặt quần áo. Tránh xịt vào mắt, miệng, vết thương hở hoặc vùng da bị viêm. Rửa sạch vùng da đã xịt thuốc bằng nước sạch ngay sau khi về nhà.

Ngoài ra, ưu tiên mặc quần áo màu sáng như trắng hoặc vàng nhạt, hạn chế để lộ nhiều vùng da. Tránh đến những nơi có nhiều muỗi như bụi cỏ, rừng cây hoặc ven sông vào thời điểm muỗi hoạt động mạnh.

Muỗi vằn - loài truyền bệnh sốt xuất huyết - thường hoạt động mạnh vào ban ngày, đặc biệt là buổi sáng và chiều tối. Trong khi đó, nhiều loài muỗi khác thường đốt người từ lúc hoàng hôn đến rạng sáng.

Cách giảm ngứa nhanh khi bị muỗi đốt

Sau khi đốt, muỗi sẽ đưa nước bọt chứa protein vào da. Chính các protein này kích hoạt phản ứng dị ứng khiến vùng da bị đỏ, sưng và ngứa. Cách xử lý đúng:

Chườm lạnh bằng túi đá hoặc khăn lạnh trong 5-10 phút.
Thoa hồ nước (calamine lotion), dầu gió tinh dầu bạc hà hoặc khuynh diệp.
Nếu ngứa nhiều, có thể dùng thuốc mỡ corticosteroid nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Vỗ nhẹ lên vùng da bị đốt thay vì gãi. Việc gãi liên tục có thể làm tổn thương da, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và để lại sẹo.

Bạn cần đến gặp bác sĩ nếu vết đốt sưng đỏ nghiêm trọng, đau hoặc có mủ, sốt hoặc nổi hạch, nổi mề đay toàn thân, khó thở, chóng mặt, buồn nôn hoặc tim đập nhanh.

Đặc biệt, nếu trong vòng 1-2 tuần sau khi bị muỗi đốt xuất hiện các triệu chứng như sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ, phát ban, đau khớp hoặc rét run, nhất là sau khi đi từ vùng có dịch về, cần nghĩ đến khả năng mắc các bệnh lây truyền qua muỗi như sốt xuất huyết hoặc chikungunya và đi khám sớm.