Không tố giác tội phạm, khi nào thì bị xử lý hình sự?

Từ vụ án tổ chức sử dụng ma túy ở Hải Phòng mới đây, nhiều người bất ngờ khi biết rằng việc biết rõ tội phạm nhưng im lặng, không tố giác trong một số trường hợp cũng có thể bị xử lý hình sự.

Theo thông tin từ Công an TP Hải Phòng, ngày 10-5, lực lượng chức năng kiểm tra một cơ sở lưu trú tại khu vực bãi tắm Tùng Thu (đặc khu Cát Hải) và phát hiện 6 người dương tính với ma túy. 3 người bị khởi tố ngay sau đó.

Sau quá trình mở rộng điều tra, đến ngày 16-5, Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng đã ra quyết định khởi tố bị can với 3 người nữa. Trong đó, Trần Minh Trang bị khởi tố vì có hành vi không tố giác tội phạm.

Từ đây, nhiều bạn đọc thắc mắc: Có phải mọi trường hợp không tố giác tội phạm sẽ bị xử lý hình sự?

 Các bị can đã bị khởi tố trong vụ án. Ảnh: CAHP

Các bị can đã bị khởi tố trong vụ án. Ảnh: CAHP

Trao đổi với PV, luật sư Vũ Duy Nam, Đoàn Luật sư TP.HCM cho biết, theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025), người biết rõ một số tội phạm đang được chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã thực hiện nhưng cố tình không tố giác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm theo Điều 390 Bộ luật Hình sự.

Theo đó, người phạm tội có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp biết mà không tố giác đều bị xử lý hình sự. Pháp luật chỉ xử lý khi người đó biết rõ các tội phạm thuộc trường hợp được quy định trong bộ luật hình sự, như: Các tội xâm phạm an ninh quốc gia, giết người, cướp tài sản, bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, các tội đặc biệt nghiêm trọng về ma túy, tham nhũng, khủng bố… (theo Điều 14 và Điều 389 Bộ luật Hình sự).

Đặc biệt, nếu người không tố giác đã có hành động can ngăn người phạm tội, hoặc hạn chế tác hại của tội phạm, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt.

Ngoài ra, pháp luật cũng quy định một số trường hợp được không phải chịu trách nhiệm hình sự theo khoản 2, Điều 19 Bộ luật Hình sự, gồm có ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội, trừ trường hợp không tố giác tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng. Người bào chữa cho bị can, bị cáo cũng được miễn trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp theo khoản 3 Điều 19 Bộ luật Hình sự.

KHƯƠNG HUỲNH

Nguồn PLO: https://plo.vn/khong-to-giac-toi-pham-khi-nao-thi-bi-xu-ly-hinh-su-post908933.html