Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Xiềng Vang: Dấu ấn lịch sử của tình hữu nghị Việt - Lào

Một hạng mục trong Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại bản Xiềng Vang. Ảnh: Lê Văn Chương

Dấu chân Bác Hồ bên dòng Mê Kông

Con đường dẫn đến Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Xiềng Vang đi qua những cánh đồng lúa xanh mướt, thấp thoáng những ngôi nhà mang đậm phong cách Việt Nam. Đó là những căn nhà ba gian lợp ngói, sơn màu vôi vàng hoặc xanh; trước sân trồng trầu, cau. Đặc biệt, trung tâm bản là một ngôi trường nhỏ với tấm bảng ghi song ngữ: Trường Mẫu giáo Tiểu học Hữu Nghị, như một minh chứng cho tình thân thiết lâu bền giữa hai dân tộc.

Bản Xiềng Vang hiện có 157 hộ dân với hơn 900 nhân khẩu. Chị Kongma Duongmani, người dân địa phương cho biết, bản nằm phía Nam thị xã Thà Khẹt, nhìn ra dòng Mê Kông hiền hòa; bên kia sông là tỉnh Nakhon Phanom thuộc vùng Đông Bắc Thái Lan.

Ngày nay, không chỉ người dân Lào mà cả các đoàn tham quan, học sinh, sinh viên thường xuyên đến Xiềng Vang để thăm khu lưu niệm. Trong số các hạng mục trưng bày, nhiều người ấn tượng nhất với tấm bản đồ có những mũi tên chỉ dẫn những nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng đặt chân tới trên hành trình tìm đường cứu nước.

Đáng chú ý, tỉnh Nakhon Phanom và bản Xiềng Vang chính là những địa danh từng in dấu chân của Người trong giai đoạn 1928-1929. Theo tư liệu lịch sử tại khu lưu niệm, giữa năm 1928, Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động ở bản Mạy, thôn Na Chook, xã Nõn Giạn, huyện Mương, tỉnh Nakhon Phanom, lấy bí danh là Thầu Chín. Trong thời gian này, ông Thầu Chín cùng bà con làm ruộng, cày cấy, đào giếng, sống giản dị như một người lao động bình thường. Năm 2004, tại đây đã xây dựng Làng hữu nghị Thái-Việt và ngôi nhà Người từng ở được đặt tên là Nhà Bác Hồ (Ho Chi Minh’s House). Trong khu vườn vẫn còn cây khế do chính ông Thầu Chín trồng.

Không chỉ dừng lại ở Thái Lan, năm 1928, ông Thầu Chín từ Thái Lan sang Xiềng Vang, trực tiếp giáo dục bà con Việt kiều đoàn kết với nhân dân Lào để chống thực dân Pháp. Sau một thời gian hoạt động, Người trở lại Thái Lan. Mãi nhiều năm sau, bà con mới biết ông Thầu Chín chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chính vì vậy, suốt hơn nửa thế kỷ qua, trong nhiều ngôi nhà của người dân Xiềng Vang đều lập bàn thờ đặt di ảnh Bác Hồ như một sự tri ân sâu sắc.

Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại bản Xiềng Vang có diện tích hơn 1,5ha, gồm nhiều hạng mục như nhà lưu niệm, nhà đón khách, khuôn viên cây cảnh, ao cá... Ngay gian đầu tiên là những bức ảnh giới thiệu về cảnh sắc, di sản của Việt Nam và Lào. Nhiều bạn trẻ Lào đứng rất lâu trước những hình ảnh về Hoàng thành Thăng Long, Khu đền tháp Mỹ Sơn, Ngọ Môn-Huế... và chia sẻ rằng, sẽ có dịp sang Việt Nam tham quan. Ở chiều ngược lại, các di sản của Lào như chùa Vát Phu Chăm Pa Sắc, tháp Ing Hăng, cánh đồng Chum... cũng được giới thiệu trang trọng.

Ngay cửa ra vào nhà trưng bày là bảng tiểu sử Chủ tịch Hồ Chí Minh được viết bằng song ngữ Lào - Việt. Nội dung nhấn mạnh sự kiện Người đến Thái Lan năm 1928, tham gia các tổ chức Việt kiều yêu nước; sau đó sang Lào hoạt động, rồi trở lại Thái Lan và tiếp tục sang Trung Quốc. Bên cạnh đó là tấm bản đồ thế giới ghi rõ: “Hành trình cứu nước của Nguyễn Tất Thành-Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh từ năm 1911 đến năm 1941”.

Sáng mãi tình đoàn kết đặc biệt Việt-Lào

Chị Kongma Duongmani cho biết, nhiều người khi đến tham quan nhà trưng bày trong khu lưu niệm thường dừng lại rất lâu trước tấm bản đồ có những mũi tên chỉ dẫn các địa danh mà Chủ tịch Hồ Chí Minh từng đặt chân tới. Qua đó, mọi người không giấu được sự ngạc nhiên và khâm phục, bởi chính hành trình bôn ba khắp thế giới ấy đã giúp Người tìm ra con đường cứu nước cho Việt Nam, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quý báu cho cách mạng Lào trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng đất nước.

Bia cắm bên cạnh sông Mê Kông có nội dung ghi thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh từng từ Thái Lan sang tỉnh Sa Vẳn Na Khệt (sau khi đã đến bản Xiềng Vang). Ảnh: Lê Văn Chương

Không chỉ vậy, trong khu lưu niệm còn trưng bày nhiều hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp... cùng các lãnh tụ của Lào. Bên cạnh đó là những tư liệu, hình ảnh về các chiến thắng lịch sử có sự phối hợp chặt chẽ giữa quân đội hai nước.

Chia sẻ về ý nghĩa của địa điểm này, ông Khăm Môn Phôn Phi Phặc, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Noỏng Bốc nhấn mạnh: “Khu lưu niệm không chỉ là điểm đến quen thuộc của người Việt Nam, mà còn là nơi người dân Lào thường xuyên tới thăm. Nhiều người rất khâm phục khi nhìn tấm bản đồ và thấy Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi qua hơn 30 nước, đi khắp thế giới, nhờ đó tìm ra con đường cứu nước, đưa cả hai dân tộc tới chiến thắng. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là người đặt nền móng cho mối quan hệ đặc biệt Lào-Việt Nam, Việt Nam-Lào”.

Cũng tại nhà trưng bày, cuốn sổ lưu niệm được đặt trang trọng đã lưu lại nhiều dòng cảm tưởng hết sức xúc động của các đoàn khách đến thăm. Trong đó, ông Leth Xayyaphone, Chủ tịch Trung ương Liên hiệp Công đoàn Lào viết: “Đoàn lãnh đạo cấp cao của Trung ương Liên hiệp Công đoàn Lào đã có dịp đến thăm Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh với niềm vinh dự và tự hào vì đã có điều kiện được biết thêm về truyền thống cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công cuộc lãnh đạo cách mạng giải phóng dân tộc và tình hữu nghị Lào-Việt đã được xây dựng, vun đắp từ đó, phát triển mạnh mẽ đến ngày nay. Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn và sự tri ân sâu sắc đối với Người đã để lại bài học quý giá cho thế hệ con cháu đến ngày nay. Xin trân trọng và thành kính tưởng nhớ”.

Tiếp nối những dòng cảm xúc ấy, ông Phu Von Si Khăm On, Chủ tịch Liên hiệp Công đoàn tỉnh Xiêng Khoảng cũng bày tỏ: “Tôi thay mặt cho đoàn đại biểu Liên hiệp Công đoàn tỉnh Xiêng Khoảng cảm thấy rất xúc động và tự hào khi được đến thăm và học hỏi về hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công cuộc đấu tranh giành lại độc lập, tự do cho đất nước, cho nhân dân Việt Nam và Lào. Vì vậy, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn về sự hợp tác, tình cảm mẫu mực Lào-Việt Nam và chúc tình hữu nghị mãi mãi bền vững”.

Trong khi đó, ông Thăm Thăm Mạ Phong, Chủ tịch Liên hiệp Công đoàn tỉnh Hủa Phăn ghi lại niềm xúc động sâu sắc: “Tôi thay mặt cho đoàn đại biểu Liên hiệp Công đoàn tỉnh Hủa Phăn rất vinh dự và phấn khởi đã có dịp đến thăm, làm việc tại tỉnh Khăm Muộn và cùng với đoàn đại biểu tham quan Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, biết về những hoạt động cách mạng của Bác cũng như tình đoàn kết, hữu nghị của Đảng-Nhà nước Việt Nam và Lào, tập trung vận động nhân dân hai nước đoàn kết nhau cùng đấu tranh giành độc lập, hòa bình cho Tổ quốc. Thay mặt đoàn đại biểu, xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với sự cống hiến cao đẹp của Bác và mãi mãi được lưu lại trong tâm trí của chúng ta”.

Lê Văn Chương