Khu Mả Lạng chờ hồi sinh

TP HCM có chủ trương giải tỏa 6,8 ha khu tứ giác Nguyễn Cư Trinh hay còn gọi là khu Mả Lạng (phường Cầu Ông Lãnh), được giới hạn bởi 4 tuyến đường Nguyễn Trãi - Cống Quỳnh - Trần Đình Xu - Nguyễn Cư Trinh, để chỉnh trang đô thị từ hơn 20 năm trước.

Thắp lại hy vọng

Giữa trung tâm TP HCM sầm uất vẫn tồn tại những khu dân cư chật chội, xuống cấp, "mắc kẹt" trong vòng lặp quy hoạch dai dẳng.

Người dân ở khu Mả Lạng vẫn ngày ngày sống trong những căn nhà tạm bợ, mang theo một mong mỏi giản dị là cuộc sống sẽ bước sang trang mới khi thành phố tiến hành chỉnh trang đô thị. Mong ước ấy tưởng chừng đã đến rất gần khi nhà đầu tư tham gia dự án, người dân nhận được thông báo thu hồi đất… Tuy nhiên, vòng quay cứ lặp lại và họ vẫn phải tạm "an cư" nơi đây sau hơn 20 năm kể từ ngày thành phố có chủ trương.

Những ngày này, một niềm vui đang len lỏi vào lòng người dân nơi đây sau những chia sẻ của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang trong buổi tiếp xúc cử tri phường Bến Thành và phường Cầu Ông Lãnh.

Ông Trần Lưu Quang đã chia sẻ nhiều thông tin liên quan đến khu Mả Lạng và khu chợ Gà, chợ Gạo - 2 khu đất nằm ngay trung tâm quận 1 cũ. "Đây là việc tôi đau đáu" - ông Trần Lưu Quang bộc bạch khi đề cập đến bài toán chỉnh trang đô thị tại những khu dân cư đã tồn tại nhiều năm qua.

Theo Bí thư Thành ủy TP HCM, trước đây thành phố từng triển khai dự án tại 2 khu vực này nhưng chưa thành công do không thu hút được nhà đầu tư. Bài toán đặt ra hiện nay là phải tính toán lại quy hoạch một cách hợp lý, hài hòa giữa quyền lợi của người dân và hiệu quả đầu tư, tránh tạo thêm áp lực cho hạ tầng giao thông vốn đã quá tải. Ông Trần Lưu Quang cũng nhấn mạnh thêm, nếu cho phép xây dựng quá cao trong khi hạ tầng không đáp ứng đủ thì sẽ phát sinh áp lực lớn về giao thông. Vì vậy, mọi phương án đều cần được tính toán kỹ lưỡng và thận trọng.

Ông Trần Lưu Quang đề nghị lãnh đạo địa phương thống kê chi tiết danh sách những hộ dân nằm trong hai khu vực này, đồng thời cho biết sẽ cùng mọi người trực tiếp đi khảo sát để tìm ra giải pháp khả thi nhất.

Hơn 20 năm qua, nơi đây vẫn còn những khu nhà xập xệ, chật chội, nằm chen chúc trong những con hẻm ngoằn ngoèo như mê cung. Cuộc sống ngột ngạt không chỉ bởi không gian chật hẹp mà còn bởi tâm lý thấp thỏm chờ đợi, hy vọng và nuối tiếc đan xen.

Sự bức bí đó nay đã phần nào được giải tỏa. Niềm hy vọng cho một khởi đầu mới lại nhen nhóm khi những chia sẻ của lãnh đạo thành phố lan truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, và len lỏi vào cả những câu chuyện thường nhật bên ly trà sáng hay lúc chiều tà. Người dân Mả Lạng lại một lần nữa được thắp lên hy vọng.

Người dân khu Mả Lạng mòn mỏi chờ đợi một cuộc “thay da đổi thịt” và hy vọng vào tương lai an cư sau hơn 2 thập kỷ dự án “treo” Ảnh: CHÍ NGUYÊN

Chờ ngày an cư

Giữa cái nắng gắt của tháng 3, hẻm 245 Nguyễn Trãi (phường Cầu Ông Lãnh) sâu hun hút và chật hẹp, có đoạn chỉ đủ một người lách qua. Hai bên là những bức tường loang lổ, mái tôn che khuất ánh sáng khiến con hẻm luôn ẩm tối. Nằm sâu bên trong là những căn nhà nhỏ chen chúc, có căn chưa bằng tấm chiếu, vốn là nơi sinh sống của những người lao động tự do, bán hàng rong.

Ông Giang, người đã gắn bó hơn 30 năm tại đây, chia sẻ từ khi có quy hoạch, nhà cửa xuống cấp chỉ được sửa chữa tạm bợ. "Sống trong cảnh lưng chừng mấy chục năm, ai cũng thấp thỏm chờ một quyết định rõ ràng để biết mình sẽ đi đâu, về đâu" - ông nói. Điều ông băn khoăn nhất là sinh kế và việc học của con cái sẽ phải bắt đầu lại từ đầu nếu dời khỏi trung tâm.

Sống trong không gian ngột ngạt giữa 2 dãy nhà gần như xếp chồng lên nhau, ông Đặng Hữu Khá (sinh ra và lớn lên tại đây) cho biết căn nhà chỉ hơn 20 m2 của mình là nơi chung sống của 5 người. Mùa nắng còn đỡ, mùa mưa thì ẩm mốc bám đầy tường, mùi sinh hoạt quẩn quanh. Ông tâm sự, bản thân chịu khổ quen rồi nhưng xót xa khi thấy cháu nội lớn lên trong môi trường chật hẹp, thiếu không gian phát triển. Ông luôn mong khu vực sớm được chỉnh trang.

Tại hẻm 168 Nguyễn Cư Trinh, bà Nguyễn Thị Kim Lan khẳng định người dân luôn sẵn sàng chấp hành chủ trương của thành phố, nhưng cần một phương án bồi thường và tái định cư thỏa đáng. Theo bà, với nhiều hộ thu nhập thấp, căn nhà hiện tại là tài sản lớn nhất. "Chỉ mong đền bù đủ để người dân mua được chỗ ở mới, tiếp tục cuộc sống ổn định lâu dài" - bà bày tỏ.

Thực tế, chủ trương giải tỏa 6,8 ha khu vực này để chỉnh trang đô thị đã có từ năm 2000. Từng có giai đoạn thành phố giao dự án khu phức hợp cho doanh nghiệp, dự kiến di dời từ năm 2018 nhưng chậm tiến độ. Do dự án "treo" quá lâu, UBND TP HCM đã chỉ đạo UBND quận 1 trước đây hủy bỏ thông báo thu hồi đất với 1.424 trường hợp. Quyết định này giúp người dân vui mừng vì khôi phục lại các quyền bị hạn chế như chuyển nhượng, thừa kế, hay giải quyết được những tình cảnh trớ trêu như vợ chồng ly hôn nhiều năm mà không thể chia tài sản.

CHÍ NGUYÊN - QUỐC ANH