Khu vực chợ Gà - chợ Gạo sắp được 'hồi sinh'

Người dân “vừa mừng, vừa lo”

Chợ Gà - chợ Gạo là một khu chợ truyền thống, hình thành từ trước năm 1975, gắn liền với đời sống và hoạt động mưu sinh của nhiều thế hệ người dân TP Hồ Chí Minh.

Khu vực này nằm trong phạm vi các tuyến đường Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt và Yersin, thuộc phường Bến Thành, TP Hồ Chí Minh, với 238 hộ dân đang sinh sống và kinh doanh.

Tuy là ban ngày, nhưng nhiều con hẻm tại khu chợ Gà - chợ Gạo (phường Bến Thành) vẫn tối tăm, thiếu ánh sáng, đồ đạc thì chất đầy, đi lại rất khó khăn.

Nhiều căn nhà diện tích nhỏ hẹp, chỉ từ 5m² đến 10m², nhưng là nơi ở, sinh hoạt của hai, ba thế hệ gia đình. Để có đủ không gian sinh hoạt, người dân phải cơi nới diện tích.

Bà Đoàn Thị Hoa, 69 tuổi, cho biết, gia đình bà đã sinh sống tại khu vực chợ Gà - chợ Gạo từ trước năm 1975, trong căn nhà chỉ khoảng 7,26 m², bề ngang 3,3 m, chiều sâu hơn 2 m. Để có thêm không gian sinh hoạt, gia đình có xây thêm hai tầng gác gỗ. Hiện gia đình bà có 5 người, gồm hai con gái, hai cháu ngoại và một người con rể. Các thành viên trong gia đình chủ yếu làm những công việc phổ thông, riêng bà Hoa làm nghề may quần áo.

Theo bà Hoa, khu vực chợ Gà - chợ Gạo đã có nhiều thế hệ người dân sinh sống từ mấy chục năm nay. Gia đình bà đồng tình với chủ trương cải tạo, chỉnh trang khu vực bởi nhà cửa ở khu vực này hiện đã xuống cấp, chật hẹp, dân cư đông đúc nên điều kiện vệ sinh môi trường cũng không đảm bảo.

Bà Đoàn Thị Hoa sinh sống tại khu vực chợ Gà - chợ Gạo từ trước năm 1975 đến nay.

“Việc Nhà nước cải tạo, chỉnh trang lại khu vực này là hợp lý. Tuy nhiên, gia đình tôi cũng mong các cấp chính quyền có chính sách bồi thường thỏa đáng, mức hỗ trợ đủ để người dân có thể mua được một căn nhà nhỏ ổn định cuộc sống. Với giá nhà hiện nay tăng cao, nếu chỉ nhận tiền bồi thường rồi tự đi mua nhà thì tôi e rằng số tiền cũng không đủ”, bà Hoa chia sẻ.

Còn đối với ông Nguyễn Văn Quốc, một người dân đã sinh sống tại khu vực chợ Gà - chợ Gạo hơn 30 năm, cho biết, khi nghe chính quyền thông báo về chủ trương cải tạo, chỉnh trang khu vực, gia đình ông không khỏi lo lắng bởi đã quen với cuộc sống nơi đây.

“Cải tạo khu vực này sạch đẹp, khang trang hơn thì ai mà không mong muốn. Tuy nhiên, Nhà nước cũng cần có chính sách bồi thường thỏa đáng, hợp tình, hợp lý để người dân có điều kiện ổn định cuộc sống sau khi di dời”, ông Quốc nói.

Gia đình ông Quốc mong muốn được bố trí tái định cư gần nơi ở hiện tại, bởi điều này sẽ thuận tiện cho việc buôn bán, sinh kế cũng như việc học hành của con, cháu. Ông cũng kiến nghị Nhà nước nên có chính sách hỗ trợ vay vốn với lãi suất ưu đãi, đối với những hộ lựa chọn căn hộ tái định cư, qua đó giúp người dân có thêm điều kiện để ổn định chỗ ở.

Không khó để bắt gặp hình ảnh nấu ăn, rửa chén, sinh hoạt ngay trước con hẻm, còn xe cộ, đồ đạc thì cũng được dựng trước cửa nhà, dọc theo lối đi... tại khu chợ Gà - chợ Gạo, phường Bến Thành.

Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Hùng, một hộ kinh doanh tạp hóa tại khu vực chợ Gà - chợ Gạo, cho biết, gia đình ông đã buôn bán tại đây qua ba thế hệ. Gia đình ông cũng đồng tình với chủ trương cải tạo bởi khu vực đã xuống cấp, chật chội. Tuy nhiên, điều khiến gia đình ông lo lắng nhất là sinh kế sau khi di dời.

Ông Hùng cho biết, trong quá trình trao đổi với chính quyền địa phương, gia đình được thông tin về chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề đối với người trong độ tuổi lao động. Tuy nhiên, ông cho rằng chính sách này cần được xem xét lại phù hợp với thực tế của những hộ dân đã lớn tuổi, gắn bó với nghề buôn bán nhiều năm.

“Gia đình tôi có người đã hơn 50 tuổi, chị tôi 58 tuổi, anh tôi 59 tuổi. Ở độ tuổi này, chúng tôi còn có thể học nghề gì mới? Trong thời gian học nghề thì lấy gì để sinh sống? Nếu chuyển đi nơi khác, mất chỗ buôn bán, mất nguồn thu nhập thì cuộc sống của gia đình sẽ rất khó khăn”, ông Hùng băn khoăn.

Theo ông Hùng, gia đình ông mong muốn được tái định cư tại chỗ hoặc ít nhất là được bố trí nơi ở gần khu vực hiện tại để có thể tiếp tục duy trì sinh kế. “Bây giờ nếu cầm 3 - 4 tỷ đồng đi mua một căn nhà nhỏ ở khu vực này thì gần như không thể”, ông nói.

Ông Hùng cho rằng, khu vực chợ Gà - chợ Gạo có nhiều gia đình đã sinh sống qua 3 - 4 thế hệ. Vì vậy, khi thực hiện cải tạo, chỉnh trang, Nhà nước và chủ đầu tư cần nghiên cứu chính sách bồi thường, hỗ trợ theo hướng “dễ thở” hơn cho người dân, giúp các hộ có khả năng ổn định cuộc sống sau di dời.

“Nhà tôi hiện có diện tích khoảng 20 m². Nếu được lựa chọn một căn hộ tái định cư rộng khoảng 40 m², gia đình tôi sẵn sàng đóng phần tiền chênh lệch. Nhưng vấn đề là sau khi di dời, chúng tôi lấy gì để duy trì sinh kế, có thu nhập thì mới có thể trả khoản vay ngân hàng và phần tiền chênh lệch để mua căn hộ”, ông Hùng chia sẻ.

Dự kiến mức bồi thường cao nhất gần 610 triệu đồng/m²

Được biết, dự án chỉnh trang chợ Gà - chợ Gạo được nghiên cứu triển khai theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), thanh toán bằng quỹ đất kết hợp nguồn vốn ngân sách nhà nước. Tổng diện tích nghiên cứu hơn 4ha, tổng mức đầu tư khoảng 3.100 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Nhìn từ trên cao, khu vực chợ Gà - chợ Gạo có nhà cửa san sát nhau, ánh sáng khó mà lọt vào bên trong, dẫn đến tình trạng "ban ngày cũng như ban đêm".

Theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, khu chợ Gà - chợ Gạo sau khi chỉnh trang đô thị sẽ xây dựng tòa nhà chung cư hỗn hợp cao 35 tầng, gồm khối đế 5 tầng và khối tháp 30 tầng, có diện tích 4.350 m2, gồm đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và xây dựng khu nhà ở phục vụ tái định cư.

Mới đây, UBND phường Bến Thành (TP Hồ Chí Minh) vừa công bố dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và chợ Gà - chợ Gạo.

Đối với khu chợ Gà - chợ Gạo (phường Bến Thành), tổng diện tích đất thu hồi dự kiến là 4.350m², do Công ty cổ phần Đầu tư và kinh doanh nhà Khang Điền thực hiện theo hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT). Dự kiến tổng số hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng trong dự án là 249 trường hợp.

Về chính sách tái định cư, dự kiến các trường hợp bị ảnh hưởng đủ điều kiện sẽ được bố trí căn hộ chung cư trong dự án. Các trường hợp đủ điều kiện tái định cư mà có nhu cầu tự lo chỗ ở mới sẽ được hỗ trợ thêm khoản tiền bằng 5% giá trị bồi thường, hỗ trợ về đất ở.

Đối với trường hợp tạm cư, dự thảo quy định mức hỗ trợ cho hộ có từ 4 nhân khẩu trở xuống là 8 triệu đồng/hộ/tháng; hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên là 2 triệu đồng/người/tháng nhưng tối đa không quá 24 triệu đồng/hộ/tháng. Thời gian hỗ trợ tiền tạm cư là 6 tháng.

Ông Nguyễn Thanh Hùng, một hộ kinh doanh tạp hóa tại khu vực chợ Gà - chợ Gạo cho biết gia đình đã sinh sống tại đây khoảng 60 năm (khoảng 3 thế hệ)

Hầu hết các hộ gia đình ở khu vực chợ Gà - chợ Gạo đều là những tiểu thương kinh doanh hàng chục năm ở đây.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất chính sách hỗ trợ đối với hộ gia đình đủ điều kiện tái định cư, nếu tại thời điểm trước khi ban hành thông báo thu hồi đất có từ 7 nhân khẩu trở lên. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, ngoài suất tái định cư theo quy định, hộ gia đình có thể được xem xét mua thêm 1 căn hộ trong quỹ nhà ở phục vụ tái định cư của dự án theo giá tái định cư được duyệt.

Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nhưng không đủ điều kiện được bồi thường về đất, cơ quan chức năng sẽ căn cứ nguồn gốc, quá trình, thời điểm sử dụng đất và nguyên nhân không đủ điều kiện bồi thường để xem xét hỗ trợ. Mức hỗ trợ có thể lên đến 100% giá đất cụ thể được duyệt theo loại đất đang sử dụng, tùy từng trường hợp.

Về mức bồi thường, dự thảo xác định đơn giá quyền sử dụng đất để tính bồi thường, hỗ trợ tại khu chợ Gà - chợ Gạo theo từng tuyến đường, loại đất và vị trí. Đơn giá dự kiến dao động từ gần 103,1 triệu đồng/m² đến gần 610 triệu đồng/m², trong đó mức cao nhất thuộc khu vực đường Yersin.

Đối với chi phí di chuyển tài sản, nhà và công trình xây dựng dạng lắp ghép của hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng 30% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định.

Theo phường Bến Thành, tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ dự kiến cho dự án chỉnh trang khu chợ Gà - chợ Gạo gần 1.392 tỷ đồng.