Khu vực doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách gần 500 nghìn tỷ đồng trong 9 tháng

Doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt đầu tư phát triển

Tại cuộc gặp mặt các doanh nghiệp tiêu biểu nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, doanh nghiệp giữ vai trò nòng cốt trong sản xuất, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đối với vai trò và vị thế của từng khu vực doanh nghiệp, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, doanh nghiệp nhà nước tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược, góp phần bảo đảm các cân đối lớn và dẫn dắt đầu tư phát triển.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu khu vực này ước đạt 3,3 triệu tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế khoảng 283 nghìn tỷ đồng; lợi nhuận, cổ tức và các khoản được chia theo phần vốn nhà nước nộp ngân sách ước khoảng 50 nghìn tỷ đồng. Dù vậy, hiệu quả hoạt động, tiến độ đầu tư và sức lan tỏa của một số doanh nghiệp chưa tương xứng với nguồn lực được giao. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới quản trị, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và phát huy vai trò dẫn dắt.

Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò trong huy động nguồn lực, phát triển sản xuất và đóng góp ngân sách. Trong 9 tháng đầu năm, vốn đầu tư tư nhân đạt gần 1,65 triệu tỷ đồng, chiếm 53% tổng vốn đầu tư toàn xã hội; đóng góp vào thu ngân sách khoảng 496 nghìn tỷ đồng, tăng 38,1% so với cùng kỳ. Một số doanh nghiệp lớn đã mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

(Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng chỉ rõ, nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn hạn chế về vốn, sức chống chịu, công nghệ và năng lực quản trị; do đó cần tiếp tục nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và phát triển các doanh nghiệp đầu chuỗi có năng lực cạnh tranh quốc tế.

Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, xuất khẩu và hội nhập quốc tế. Trong 9 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt trên 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%; vốn thực hiện đạt hơn 21 tỷ USD, tăng 12,1%, cao nhất từ trước đến nay. Tổng trị giá xuất nhập khẩu của khối doanh nghiệp FDI đạt hơn 685 tỷ USD, tăng 35,3%; trong đó xuất khẩu gần 350 tỷ USD, tăng 29,5% và chiếm gần 81% giá trị xuất khẩu cả nước.

“Dù vậy, liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng và tỷ lệ nội địa hóa vẫn còn hạn chế, chưa tương xứng với quy mô vốn và ưu đãi được hưởng”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Phát huy tinh thần tự lực, tự cường

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030 là yêu cầu chiến lược nhằm tạo bước phát triển bứt phá, nâng cao đời sống nhân dân và hiện thực hóa khát vọng đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Theo Bộ trưởng, bên cạnh vai trò kiến tạo của nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp cần phát huy tinh thần tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo và trách nhiệm đối với đất nước.

Bộ trưởng đề nghị doanh nghiệp chủ động mở rộng đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng suất. Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược dài hạn, khai thác hiệu quả thị trường trong nước, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao; đồng thời chủ động tham gia các dự án trọng điểm về hạ tầng, năng lượng, công nghiệp và công nghệ, đưa nguồn lực vào hoạt động thực chất, tạo thêm năng lực sản xuất và việc làm.

Cùng với đó, phát huy thế mạnh của từng khu vực doanh nghiệp, đồng thời tăng cường liên kết, bổ trợ lẫn nhau. Doanh nghiệp nhà nước cần đi đầu trong các lĩnh vực then chốt, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và dẫn dắt phát triển. Doanh nghiệp tư nhân cần đẩy mạnh đầu tư, đổi mới sáng tạo, hình thành các doanh nghiệp lớn có thương hiệu quốc tế; doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản trị, sức chống chịu, năng suất và chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp FDI cần chú trọng nghiên cứu và phát triển, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao giá trị gia tăng trong nước.

Việc tăng cường liên kết cần được thúc đẩy thông qua các hình thức thiết thực như doanh nghiệp lớn đặt hàng, hợp tác sản xuất và hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp vừa và nhỏ; doanh nghiệp FDI chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước. Qua đó, các khu vực doanh nghiệp có thể bổ trợ cho nhau và tạo sức mạnh cộng hưởng cho nền kinh tế.

Theo Bộ trưởng, doanh nghiệp cần lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực nâng cao sức cạnh tranh. Doanh nghiệp cần tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa; nâng cao trình độ nhân lực, hiện đại hóa quản trị và tăng khả năng làm chủ công nghệ. Đây là hướng đi quan trọng để tăng năng suất lao động, giảm chi phí và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngoài ra, Bộ trưởng nêu rõ, doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa kinh doanh liêm chính, minh bạch, tuân thủ pháp luật và đề cao trách nhiệm xã hội. Doanh nghiệp cần bảo đảm quyền lợi người lao động, bảo vệ môi trường, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với nhà nước và cộng đồng; đồng thời chủ động phản ánh những vướng mắc từ thực tiễn để cơ quan quản lý kịp thời hoàn thiện chính sách.