Khu vực tư nhân cần đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái

Tại hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế", ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh, sau gần 40 năm Đổi mới, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đã đi từ chỗ gần như không có địa vị pháp lý rõ ràng đến vị thế là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Trước đây, muốn mở công ty phải qua rất nhiều cơ quan, xin nhiều chữ ký, đóng nhiều con dấu, mất nhiều tháng và tốn kém lớn. Quyền kinh doanh bị giới hạn trong phạm vi cơ quan nhà nước cho phép.

Đến nay, Việt Nam đã có hơn một triệu doanh nghiệp đang hoạt động chính thức và khoảng 5 triệu hộ kinh doanh. Khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 50% GDP, tạo ra phần lớn việc làm, và một số tập đoàn tư nhân đã có vị trí đáng kể trên thị trường trong nước cũng như bắt đầu mở rộng ra khu vực và thế giới.

Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị năm 2025 xác định kinh tế tư nhân là "một động lực quan trọng nhất" và là “lực lượng tiên phong” trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

"40 năm qua là hành trình trưởng thành rất lớn của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Nhưng mục tiêu đến 2030 và tầm nhìn 2045 không chỉ là tăng số lượng doanh nghiệp hay quy mô GDP, mà là hình thành một lớp doanh nghiệp tư nhân có năng lực công nghệ, khả năng dẫn dắt ngành và vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, để thực sự chuyển từ vai trò tham gia tăng trưởng sang vai trò dẫn dắt hiện đại hóa đất nước", ông Tuấn nhấn mạnh.

Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của tăng trưởng.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB cũng cho rằng, trong cấu trúc phát triển hiện đại, kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân không đối nghịch nhau, mà cùng đóng vai trò trụ cột trong những không gian khác nhau của nền kinh tế.

Kinh tế nhà nước giữ vai trò trong các lĩnh vực then chốt, thiết yếu, bảo đảm các cân đối lớn, là trụ đỡ của những ngành nền tảng và chiến lược quốc gia. Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của tăng trưởng, là khu vực năng động trong đổi mới sáng tạo, mở rộng thị trường, hình thành các hệ sinh thái kinh doanh và gia tăng sức cạnh tranh.

Chính vì vậy, đất nước trong giai đoạn mới không chỉ cần bảo đảm hiệu quả của khu vực nhà nước, mà còn cần thúc đẩy sự trưởng thành của khu vực tư nhân. Không chỉ cần những doanh nghiệp đủ lớn, mà còn cần những doanh nghiệp có chuỗi cung ứng, có hệ sinh thái, có năng lực đổi mới sáng tạo và có khả năng vươn ra khu vực, quốc tế. Đây là một yêu cầu có tính cấu trúc, chứ không đơn thuần là nhu cầu mở rộng số lượng doanh nghiệp.

"Một doanh nghiệp lớn không chỉ tạo ra doanh thu cho chính doanh nghiệp đó. Doanh nghiệp ấy còn kéo theo đầu tư, việc làm, công nghệ, xuất khẩu, phát triển chuỗi cung ứng, hình thành hệ sinh thái đối tác và góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế. Một doanh nghiệp đầu tàu có thể dẫn dắt cả ngành. Một hệ sinh thái kinh doanh hiệu quả có thể lan tỏa đến hàng nghìn doanh nghiệp vệ tinh, hàng vạn người lao động và nhiều tầng thị trường khác nhau", ông Vinh nhấn mạnh.

Bởi vậy, muốn đất nước bứt phá, phải phát triển các thực thể kinh tế lớn. Và muốn các thực thể kinh tế lớn phát triển mạnh, phải có nguồn lực tài chính, có kết nối hệ sinh thái và có sự đồng hành dài hạn. Ở đây, hệ thống ngân hàng không còn chỉ được nhìn như một kênh cấp vốn, mà là một bộ phận quan trọng trong việc kết nối, nuôi dưỡng và tăng tốc cho các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Chia sẻ về vai trò của kinh tế tư nhân, ông Lê Khắc Hiệp, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup cũng nhấn mạnh, 40 năm Đổi mới đã đưa nền kinh tế Việt Nam đi qua một hành trình chuyển đổi sâu sắc, từ một nền kinh tế dựa trên nông nghiệp sang công nghiệp hóa và hội nhập toàn cầu.

Sự xuất hiện của Vinfast đã tạo ra bước ngoặc mới cho công nghệ ô tô tại Việt Nam. Tính đến năm 2025, tỷ lệ nội địa hóa xe điện đã đạt khoảng 60% và hướng tới mục tiêu 80% khi cell pin được sản xuất tại Việt Nam vào năm 2026.

Tác động của VinFast đối với công nghiệp hỗ trợ thể hiện rõ nhất ở sự thay đổi về chất. Trước hết là việc giải bài toán đầu ra cho doanh nghiệp nội địa. Trong nhiều năm, không ít doanh nghiệp có năng lực cơ khí, điện tử nhưng không dám đầu tư vì thiếu thị trường ổn định.

VinFast đã tạo ra sự bảo chứng này thông qua các hợp tác dài hạn và quy mô lớn. Khi có đơn hàng ổn định, doanh nghiệp có thể tự tin đầu tư vào máy móc, nâng cấp công nghệ và mở rộng sản xuất. Đây là điều kiện tiên quyết để hình thành năng lực công nghiệp thực chất.

Đồng thời, việc tham gia vào chuỗi cung ứng của VinFast - một doanh nghiệp hướng tới thị trường toàn cầu - buộc các nhà cung cấp phải nâng cấp toàn diện về tiêu chuẩn kỹ thuật, quản trị chất lượng và tiêu chí phát triển bền vững. Quá trình này không chỉ giúp họ đáp ứng yêu cầu của VinFast mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh để tham gia vào các chuỗi giá trị quốc tế khác.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước khẳng định, hệ thống các tổ chức tín dụng luôn đồng hành, bứt phá và đóng góp vào sự phát triển mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế nói riêng cũng như tăng trưởng kinh tế nói chung.

Cũng theo ông, hệ thống các tổ chức tín dụng luôn đồng hành, bứt phá và đóng góp vào sự phát triển mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế nói riêng cũng như tăng trưởng kinh tế nói chung.