Khuyến cáo doanh nghiệp cảnh giác trước 'bẫy' hợp đồng tiền tỷ

Mới đây, chủ một doanh nghiệp sản xuất giường sắt ở TP Cần Thơ, suýt mất 100 triệu đồng vì tin vào một hợp đồng trị giá gần 1 tỷ đồng.

Theo đó, một người đàn ông tự xưng là cán bộ phụ trách vật tư của một trường đại học tại Cần Thơ đã chủ động liên hệ với doanh nghiệp để đặt mua số lượng lớn giường sắt phục vụ nhu cầu của nhà trường. Để tạo dựng lòng tin, đối tượng cung cấp nhiều tài liệu mang danh nghĩa trường học như thẻ nhân viên, giấy giới thiệu, văn bản đặt hàng và các giấy tờ liên quan.

Những tài liệu này được chuẩn bị khá công phu, khiến doanh nghiệp tin rằng đây là một đối tác uy tín. Quá trình trao đổi diễn ra thuận lợi cho đến khi đối tượng yêu cầu chuyển trước 100 triệu đồng với lý do hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các thủ tục ký kết hợp đồng.

May mắn, trước khi giao dịch được thực hiện, lực lượng công an đã phát hiện những dấu hiệu bất thường và kịp thời cảnh báo, giúp doanh nghiệp tránh được thiệt hại lớn.

Mạo danh trường học để tạo “vỏ bọc” uy tín

Theo đánh giá của cơ quan công an, các trường học, bệnh viện, cơ quan nhà nước đang trở thành “lá chắn” được các đối tượng lừa đảo sử dụng để tạo dựng niềm tin với nạn nhân.

Khác với những chiêu trò lừa đảo thông thường, thủ đoạn này nhắm trực tiếp vào các doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh - những đơn vị luôn mong muốn tìm kiếm khách hàng lớn và các hợp đồng giá trị cao.

Hình ảnh về văn bản giả mạo cơ sở giáo dục do đối tượng lừa đảo sử dụng

Các đối tượng thường nghiên cứu kỹ hoạt động của doanh nghiệp trước khi tiếp cận. Sau đó, chúng đưa ra những đơn đặt hàng có giá trị từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng, tạo cảm giác đây là cơ hội làm ăn hiếm có.

Để tăng tính thuyết phục, kẻ gian còn sử dụng giấy giới thiệu giả, quyết định mua sắm giả, con dấu giả hoặc sao chép thông tin từ các cơ sở giáo dục có thật. Nhiều trường hợp còn sử dụng logo, hình ảnh, chữ ký điện tử được chỉnh sửa bằng công nghệ hiện đại khiến việc nhận biết trở nên khó khăn hơn.

Khi doanh nghiệp đã tin tưởng và sẵn sàng ký kết hợp đồng, các đối tượng bắt đầu yêu cầu chuyển tiền với nhiều lý do như đặt cọc, chứng minh năng lực cung ứng, mua vật tư theo chỉ định hoặc hoàn tất thủ tục hồ sơ. Đây chính là thời điểm chúng thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Các chuyên gia nhận định, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi.

Nhờ AI, các đối tượng có thể nhanh chóng tạo ra hàng loạt tài liệu giả, website giả mạo hoặc hình ảnh được chỉnh sửa chuyên nghiệp để phục vụ cho các kịch bản lừa đảo. Nhiều văn bản nhìn qua gần như giống hệt tài liệu thật, khiến người nhận khó phát hiện nếu không kiểm tra kỹ nguồn gốc.

Đáng lo ngại hơn, các đối tượng thường lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước những cơ hội kinh doanh hấp dẫn. Khi đứng trước một hợp đồng có giá trị lớn, nhiều doanh nghiệp dễ bỏ qua các bước xác minh cần thiết, vô tình tạo cơ hội cho kẻ gian thực hiện hành vi lừa đảo.

Không để “hợp đồng vàng” biến thành cái bẫy hút tiền

Trước diễn biến phức tạp của loại tội phạm này, cơ quan công an khuyến cáo các doanh nghiệp cần đặc biệt thận trọng với những đơn hàng giá trị lớn được gửi qua điện thoại, mạng xã hội hoặc các kênh liên lạc không chính thống.

Mọi thông tin liên quan đến hợp đồng, đặt hàng, mua sắm của các trường học, bệnh viện hoặc cơ quan nhà nước cần được xác minh trực tiếp thông qua đầu mối chính thức của đơn vị đó. Doanh nghiệp tuyệt đối không chuyển tiền đặt cọc hoặc bất kỳ khoản phí nào khi chưa kiểm chứng đầy đủ tính xác thực của đối tác.

Trong bối cảnh các chiêu trò lừa đảo liên tục biến tướng và được hỗ trợ bởi công nghệ hiện đại, sự tỉnh táo và thói quen kiểm tra thông tin nhiều chiều chính là "hàng rào" quan trọng nhất giúp doanh nghiệp tránh rơi vào những chiếc bẫy mang tên "hợp đồng tiền tỷ".