Khuyến khích cập nhật dữ liệu chuyển giao công nghệ trên Nền tảng số quốc gia

Việc khuyến khích các tổ chức, cá nhân cập nhật đầy đủ thông tin về hoạt động chuyển giao công nghệ trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia là một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật số 115/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ.

Quy định này không chỉ góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng dữ liệu thống nhất phục vụ hoạch định chính sách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển thị trường khoa học và công nghệ.

Khuyến khích cập nhật dữ liệu trên Nền tảng số quản lý KH&CN quốc gia nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả giám sát chuyển giao công nghệ.(Ảnh minh họa).

Theo Luật số 115/2025/QH15, Điều 31 của Luật Chuyển giao công nghệ đã được sửa đổi theo hướng bổ sung quy định khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động chuyển giao công nghệ cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời thông tin liên quan đến hoạt động chuyển giao công nghệ trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia.

Bên cạnh đó, Nhà nước cũng tiếp tục khuyến khích đăng ký các hợp đồng chuyển giao công nghệ không thuộc diện bắt buộc, coi giấy chứng nhận đăng ký là một trong những căn cứ để xem xét ưu tiên khi giao nhiệm vụ khoa học và công nghệ hoặc áp dụng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ.

Đây được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình số hóa hoạt động quản lý khoa học và công nghệ. Thay vì quản lý phân tán thông qua nhiều đầu mối khác nhau, dữ liệu sẽ được tập trung trên một nền tảng thống nhất, tạo điều kiện kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và các chủ thể của thị trường khoa học và công nghệ.

Song song với việc xây dựng cơ sở dữ liệu số, Luật cũng tăng cường các quy định nhằm siết chặt công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động chuyển giao công nghệ. Theo đó, việc thẩm định hoặc cho ý kiến về công nghệ được thực hiện đối với các dự án sử dụng công nghệ thuộc danh mục hạn chế chuyển giao hoặc có nguy cơ gây tác động tiêu cực đến môi trường. Trường hợp dự án đầu tư điều chỉnh dẫn đến thay đổi nội dung công nghệ, chủ đầu tư phải thực hiện lại các thủ tục thẩm định, đánh giá hoặc cho ý kiến theo quy định của pháp luật.

Không chỉ dừng lại ở giai đoạn thẩm định ban đầu, quá trình ứng dụng công nghệ trong các dự án đầu tư còn được kiểm tra, giám sát xuyên suốt quá trình triển khai nhằm bảo đảm công nghệ được áp dụng đúng nội dung đã được thẩm định, hạn chế nguy cơ phát sinh các tác động tiêu cực đối với môi trường, an toàn lao động hoặc hiệu quả đầu tư.

Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra đối với các tổ chức, doanh nghiệp được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ trong hoạt động chuyển giao công nghệ cũng được tăng cường nhằm bảo đảm nguồn lực của Nhà nước được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng.

Việc hoàn thiện khung pháp lý về chuyển giao công nghệ diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 cũng đã xác lập nền tảng số và hệ thống thông tin khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia nhằm kết nối dữ liệu giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu, tạo lập kho dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý và nghiên cứu khoa học.

Trong những năm gần đây, hoạt động đổi mới sáng tạo tại Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index - GII) năm 2025, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm các quốc gia có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển, duy trì vị trí dẫn đầu trong nhóm các nước thu nhập trung bình thấp về nhiều chỉ số liên quan đến đổi mới sáng tạo. Đây là kết quả của quá trình đầu tư cho khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và sự tham gia ngày càng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp vào hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ.

Bên cạnh đó, thị trường khoa học và công nghệ cũng đang có những bước phát triển đáng kể. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư đổi mới dây chuyền sản xuất, tiếp nhận công nghệ tiên tiến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật và công nghệ xanh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm cũng như năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy dữ liệu về hoạt động chuyển giao công nghệ hiện vẫn còn phân tán, chưa đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương, gây khó khăn cho công tác thống kê, đánh giá và xây dựng chính sách.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành cơ sở dữ liệu số quốc gia về chuyển giao công nghệ được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đối với cơ quan quản lý, nền tảng số sẽ hỗ trợ theo dõi tình hình chuyển giao công nghệ theo từng lĩnh vực, địa phương và doanh nghiệp; kịp thời phát hiện các công nghệ thuộc diện hạn chế chuyển giao hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường, an ninh, quốc phòng.

Đối với doanh nghiệp, việc cập nhật dữ liệu giúp nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện tiếp cận các chính sách hỗ trợ, ưu đãi cũng như kết nối với các đối tác có nhu cầu chuyển giao hoặc tiếp nhận công nghệ.

Ngoài ra, dữ liệu số còn là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả đầu tư cho khoa học và công nghệ, xác định nhu cầu đổi mới công nghệ của từng ngành, từng địa phương, từ đó giúp Nhà nước xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp, tránh trùng lặp hoặc đầu tư dàn trải. Việc chuẩn hóa dữ liệu cũng tạo điều kiện thuận lợi để kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, góp phần xây dựng Chính phủ số và nền kinh tế số.

Để nền tảng số phát huy hiệu quả, bên cạnh việc hoàn thiện hạ tầng công nghệ, cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu thống nhất, bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và cập nhật thường xuyên. Đồng thời, cần có các hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn dữ liệu, quy trình cập nhật, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia cũng như cơ chế bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

Việc bổ sung quy định khuyến khích cập nhật thông tin trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia không chỉ thể hiện định hướng quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Khi cơ sở dữ liệu được hoàn thiện và vận hành hiệu quả, hoạt động chuyển giao công nghệ sẽ ngày càng minh bạch, thuận lợi và hiệu quả hơn, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam trong giai đoạn mới.