Khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư dịch vụ trợ giúp xã hội

Bộ Y tế khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, cung cấp dịch vụ trợ giúp xã hội. Ảnh: K.H

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy, qua hơn 8 năm thực hiện Nghị định số 103/2017/NĐ-CP ngày 12/9/2017 của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức, hoạt động, giải thể và quản lý các cơ sở trợ giúp xã hội, đến nay, cả nước có 519 cơ sở trợ giúp xã hội chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng bảo trợ xã hội; trong đó, có 128 cơ sở công lập và 391 cơ sở ngoài công lập, có khoảng 45.000 đối tượng bảo trợ xã hội đang được chăm sóc tại cơ sở trợ giúp xã hội.

Các cơ sở trợ giúp xã hội cung cấp dịch vụ cho nhiều đối tượng, bao gồm: Người cao tuổi, người khuyết tật, người tâm thần, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, nạn nhân bị bạo lực gia đình, người nhiễm HIV/AIDS, và các đối tượng yếu thế khác... Trong đó, số đối tượng là người lớn và trẻ em khuyết tật, người tâm thần chiếm tỷ lệ lớn 46,5%, số đối tượng là trẻ em mồ côi và bị bỏ rơi chiếm tỷ lệ 19,3%, số đối tượng là người già cô đơn chiếm tỷ lệ 10,3%, số đối tượng là trẻ em và người lớn nhiễm HIV/AIDS chiếm tỷ lệ 1,4%.

Bộ Y tế đánh giá, các cơ sở trợ giúp xã hội còn thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng; dịch vụ chăm sóc, trợ giúp xã hội, chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng chưa đa dạng, chưa đáp ứng nhu cầu của đối tượng; cơ sở vật chất, trang thiết bị của các cơ sở xuống cấp, lạc hậu. Nguồn vốn đầu tư cơ sở trợ giúp xã hội chưa được đưa vào các chương trình đầu tư công. Nhiều địa phương chưa quan tâm bố trí nguồn lực. Đội ngũ những người làm công tác xã hội còn thiếu, chưa chuyên nghiệp. Hệ thống pháp luật về chính sách trợ giúp xã hội chưa được hoàn thiện, chưa thu hút được các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực trợ giúp xã hội.

Theo luật sư Nguyễn Phương Tuyến (Đoàn luật sư TP Hà Nội), các loại hình cơ sở trợ giúp xã hội theo quy định của Luật Người cao tuổi, Luật Người khuyết tật, Luật Trẻ em đã xác định các loại hình cơ sở trợ giúp xã hội. Vì vậy, cần sửa đổi, bổ sung làm rõ các loại hình cơ sở trợ giúp xã hội như: Cơ sở tư vấn, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi dài hạn; cơ sở dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật dài hạn; cơ sở tư vấn, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi ban ngày; cơ sở dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật ban ngày và trung tâm hỗ trợ người khuyết tật sống độc lập để bảo đảm tính thống nhất, phù hợp theo quy định của pháp luật hiện hành và tình hình thực tiễn.

Một số quy định về điều kiện thành lập, hoạt động, thủ tục hành chính đối với cơ sở trợ giúp xã hội không còn thống nhất với các quy định của pháp luật hiện hành về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.

Cũng theo luật sư Tuyến, từ những thực tế trên cho thấy, Nghị định số 103/2017/NĐ-CP ban hành từ năm 2017 ở thời điểm hiện tại đã bộc lộ một số bất cập và cần có một nghị định khác thay thế.

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan có Tờ trình gửi tới Chính phủ. Tờ trình thể hiện đề xuất nghị định thay thế Nghị định số 103/2017/NĐ-CP, trong đó quy định về thành lập, tổ chức, hoạt động, giải thể và quản lý các cơ sở trợ giúp xã hội. Như vậy, Nghị định số 103/2017/NĐ-CP cần sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ tới 50/53 điều (chiếm 95% tổng số điều).

Tại Tờ trình, Bộ Y tế đưa ra quy định về loại hình cơ sở trợ giúp xã hội, bổ sung về các loại hình cơ sở trợ giúp xã hội gồm: Cơ sở tư vấn, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi dài hạn; cơ sở tư vấn, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi ban ngày; cơ sở dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật dài hạn; cơ sở dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật ban ngày; Trung tâm hỗ trợ người khuyết tật sống độc lập.

Về tổ chức hoạt động của các cơ sở trợ giúp xã hội, Bộ Y tế quy định, trước khi cơ sở hoạt động phải gửi thông báo hoạt động đến cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã theo thẩm quyền quản lý...

Theo Bộ Y tế, việc ban hành nghị định mới sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất và hiện đại cho hoạt động của các cơ sở trợ giúp xã hội; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng yếu thế; khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, cung cấp dịch vụ trợ giúp xã hội phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay.