Kiểm sát cưỡng chế chuyển giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất

Đây là vụ việc thi hành án dân sự có tính chất khó khăn, phức tạp, kéo dài, phát sinh nhiều đơn thư. Mặc dù các cơ quan chức năng đã nhiều lần tổ chức cưỡng chế, đồng thời kiên trì vận động, thuyết phục người phải thi hành án và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tự nguyện thực hiện nghĩa vụ, nhưng vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Đáng chú ý, quá trình tổ chức thi hành án còn đặt ra những vấn đề nhạy cảm liên quan đến hoàn cảnh gia đình và điều kiện sinh sống của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Cụ thể, bà Nguyễn Thị T, mẹ của người phải thi hành án Mai Văn T, đã trên 75 tuổi, hiện sinh sống cùng người con trai mắc bệnh thần kinh trong ngôi nhà gỗ 3 gian truyền thống. Ngôi nhà đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của những người đang sinh sống tại đây.

Trước thực tế đó, việc tổ chức cưỡng chế không chỉ đòi hỏi phải bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, mà còn cần xem xét thấu đáo hoàn cảnh thực tế, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, nhất là người cao tuổi và người có hoàn cảnh đặc biệt.

 Đoàn công tác tiến hành công bố Quyết định cưỡng chế.

Xác định tính chất phức tạp của vụ việc, VKSND khu vực 4 đã chú trọng công tác nghiên cứu hồ sơ, kiểm tra căn cứ pháp lý, trình tự, thủ tục thi hành án; đồng thời, phân công cán bộ, Kiểm sát viên thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao, chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng, kiểm sát chặt chẽ từng khâu, từng bước trong quá trình tổ chức cưỡng chế.

Việc cưỡng chế được tổ chức trên cơ sở Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 06/2023/QĐCNHGT-DS ngày 16/11/2023 của TAND huyện Hương Khê (nay là TAND khu vực 4, tỉnh Hà Tĩnh) và Quyết định thi hành án số 18/QĐ-CTHADS ngày 10/6/2024 của Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hương Khê.

 Tổ công tác bàn giao tài sản cho gia đình.

Theo các quyết định nêu trên, anh Mai Văn T và chị Trần Thị H phải chuyển giao quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 1087, tờ bản đồ số 15, diện tích 1.231,2m², trong đó có 100m² đất ở và 1.131,2m² đất trồng cây lâu năm, thuộc thôn Hương Long, xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh, cho ông Trần Thanh H.

Thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số CU 412075, số vào sổ cấp GCN CS 02741 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh cấp ngày 18/5/2020, mang tên ông Mai Văn Thám và bà Trần Thị Hồng. Tài sản trên đất gồm ngôi nhà gỗ 3 gian truyền thống, các công trình phụ trợ, khu vực bếp, phòng ngủ và các loại cây trồng trong vườn.

Tại buổi cưỡng chế, đại diện VKSND khu vực 4, Phòng Thi hành án dân sự khu vực 4, Công an xã Hương Khê, UBND xã Hương Khê, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Hương Khê cùng đại diện chính quyền thôn Hương Long đã phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Trong quá trình cưỡng chế, Kiểm sát viên trực tiếp kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Chấp hành viên và các lực lượng tham gia; kiểm sát việc công bố quyết định cưỡng chế, xác định hiện trạng, phạm vi tài sản phải chuyển giao và các hoạt động có liên quan.

Trọng tâm công tác kiểm sát là bảo đảm việc chuyển giao đúng đối tượng, đúng tài sản, đúng phạm vi theo các quyết định đã có hiệu lực pháp luật; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án, người phải thi hành án cũng như những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Bên cạnh đó, Kiểm sát viên còn chú trọng phối hợp với các lực lượng chức năng tuyên truyền, giải thích, vận động các đương sự chấp hành nghiêm các quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Với sự phối hợp chặt chẽ giữa VKSND khu vực 4 và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 4, cùng sự tham gia của các cơ quan, đơn vị liên quan, việc cưỡng chế được tiến hành theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật, bảo đảm an toàn, nghiêm minh. Hoạt động kiểm sát được thực hiện dưới sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo VKSND khu vực 4, góp phần bảo đảm hiệu quả của quá trình tổ chức thi hành án.

Việc trực tiếp kiểm sát cưỡng chế chuyển giao quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của VKSND trong thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp, góp phần bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật được thực thi nghiêm chỉnh.

Đối với những vụ việc thi hành án dân sự khó khăn, phức tạp, kéo dài, việc kiểm sát chặt chẽ trình tự, thủ tục cưỡng chế có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan tư pháp.