Kiểm soát chặt hoạt động livestream bán thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng

Hoạt động livestream bán hàng phải tuân thủ các quy định mới chặt chẽ hơn

Theo bà Lại Việt Anh- Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương), thời gian qua, việc bán thuốc, các sản phẩm liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng trên môi trường điện tử, đặc biệt qua hình thức livestream đặt ra nhiều thách thức đối với việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Về nguyên nhân khách quan, lãnh đạo Cục Thương mại điện tử cho rằng, hoạt động livestream có đặc thù liên quan đến nhiều bên, gồm người bán, người thực hiện livestream và các nền tảng. Người livestream có thể thay đổi địa điểm nhanh chóng, trong khi nguồn hàng có thể tách rời khỏi địa điểm livestream, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn hàng cũng như hàng hóa được bán.

Trong khi đó, về nguyên nhân chủ quan, khung pháp lý đối với hoạt động bán thuốc và các sản phẩm liên quan đến thuốc còn một số nội dung chưa kịp hoàn thiện. Luật Dược sửa đổi, bổ sung năm 2024 đã quy định một số giới hạn đối với phương thức kinh doanh thuốc, song chưa điều chỉnh cụ thể vấn đề livestream đối với thuốc và các sản phẩm liên quan đến thuốc.

Bộ Công Thương đã triển khai các biện pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và tăng cường quản lý hoạt động bán thuốc trên sàn thương mại điện tử. Trong đó, Luật Thương mại điện tử năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, lần đầu tiên có những quy định riêng về hoạt động livestream bán hàng.

Trước đây, các quy định chủ yếu điều chỉnh hoạt động bán hàng thông qua các gian hàng cố định trên nền tảng thương mại điện tử nên việc lưu vết tương đối dễ dàng. Đối với hoạt động livestream bán hàng, việc lưu vết, lưu lại chứng cứ giao dịch cũng như các hoạt động giao dịch diễn ra trên nền tảng gặp nhiều khó khăn và trước đây chưa có quy định điều chỉnh.

Bà Lại Việt Anh khẳng định tầm quan trọng của việc xác thực điện tử danh tính của người livestream trên các nền tảng, nhằm bảo vệ người tiêu dùng.

Theo đó, Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã quy định cụ thể trách nhiệm của các chủ thể trong hoạt động livestream bán hàng. Nền tảng phải xác thực điện tử danh tính của cả người bán và người livestream trước khi phát sóng; dừng phát, gỡ bỏ nội dung vi phạm; lưu trữ dữ liệu livestream tối thiểu 1 năm. Người bán và người livestream có trách nhiệm cung cấp thông tin trung thực về hàng hóa.

“Về việc xác thực điện tử danh tính là một trong những biện pháp được kỳ vọng sẽ góp phần thắt chặt khung quản lý đối với hoạt động livestream bán hàng, qua đó có những biện pháp cụ thể hơn để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”- bà Lại Việt Anh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cũng quy định trách nhiệm gỡ bỏ nội dung vi phạm trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Cục Thương mại điện tử đã yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử tăng cường rà soát, hoàn thiện quy trình và biện pháp kiểm duyệt đối với người bán và sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa hạn chế kinh doanh, kinh doanh có điều kiện; đặc biệt là các sản phẩm như dược phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc lá điếu qua thương mại điện tử và các sản phẩm có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Cùng với đó, Cục đã phối hợp với các nền tảng rà soát, gỡ bỏ 116.000 sản phẩm, xử lý hơn 51.000 gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử và tiếp nhận hơn 200 lượt phản ánh qua hotline và thư điện tử.

Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tập trung vào ba nhóm giải pháp để kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động livestream bán hàng. Cụ thể là nâng cao trách nhiệm của các nền tảng trong việc xác thực người bán, kiểm soát hàng hóa và kịp thời xử lý vi phạm theo quy định của Luật; Tăng cường phối hợp với Bộ Y tế và các cơ quan chức năng trong việc giám sát, xác minh và xử lý các hành vi kinh doanh, quảng cáo thuốc trái quy định; Tiến tới hoàn thiện chế tài xử lý vi phạm nhằm đáp ứng quy định mới của Luật Thương mại điện tử.