Kiểm soát rủi ro thu hộ tiền trong hoạt động bưu chính

Làm rõ trách nhiệm quản lý tiền thu hộ

ĐBQH Hoàng Minh Hiếu cho rằng, Luật Bưu chính được ban hành năm 2010, trước thời điểm Hiến pháp năm 2013 được thông qua. Trong khi đó, hoạt động bưu chính và các mô hình kinh doanh đã có nhiều thay đổi. Vì vậy, việc sửa đổi luật cần đáp ứng yêu cầu thể chế hóa Hiến pháp năm 2013; đồng thời, phù hợp với thực tiễn phát triển của lĩnh vực bưu chính.

ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) phát biểu

Đề cập hoạt động thu hộ tiền trong quá trình chuyển phát hàng hóa, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho rằng, đây là hoạt động tiềm ẩn rủi ro, cần được quy định chặt chẽ hơn. Theo đại biểu, nhân viên bưu chính được bên bán hàng ủy quyền thu tiền từ người mua; sau một thời gian nhất định, doanh nghiệp thực hiện đối soát và chuyển trả khoản tiền này cho bên bán. Khi hoạt động ở quy mô lớn, số tiền thu hộ có thể rất lớn, đòi hỏi cơ chế quản lý phù hợp.

Đại biểu lưu ý, nếu thiếu quy định cụ thể về trách nhiệm quản lý và hoàn trả tiền thu hộ, có thể phát sinh tình trạng doanh nghiệp bưu chính không nhận trách nhiệm khi nhân viên giao hàng chiếm dụng hoặc không hoàn trả tiền, ảnh hưởng đến quyền lợi của người bán và người mua.

Liên quan đến chi phí tuân thủ khi áp dụng các biện pháp kiểm soát, nhất là yêu cầu thực hiện chế độ kế toán riêng, đại biểu cho rằng với sự phát triển của ngân hàng số và công nghệ kế toán hiện nay, chi phí này không nhất thiết quá lớn. Vì vậy, cần đánh giá kỹ chi phí tuân thủ của các doanh nghiệp chuyển phát nhanh để lựa chọn phương án quản lý phù hợp.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An tham gia thảo luận tại tổ

Từ đó, đại biểu Hoàng Minh Hiếu đề nghị, bổ sung tại Điều 3 quy định giải thích khái niệm dịch vụ thu hộ tiền, xác định khoản tiền thu hộ là tài sản hợp pháp của bên gửi; doanh nghiệp bưu chính chỉ được tạm thời nắm giữ và có trách nhiệm hoàn trả trong thời hạn nhất định.

Đối với khoản 2 Điều 31 về nghĩa vụ của doanh nghiệp bưu chính, đại biểu đề nghị bắt buộc mở tài khoản chuyên dùng tại tổ chức tín dụng hợp pháp ở Việt Nam để tiếp nhận, quản lý, đối soát và thanh toán tiền thu hộ. Đồng thời, nghiêm cấm việc hòa lẫn khoản tiền này với nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp nhằm ngăn ngừa nguy cơ chiếm dụng, sử dụng tiền thu hộ sai mục đích.

Bổ sung trọng tài thương mại, bảo đảm tính thống nhất pháp luật

Góp ý khoản 2 Điều 46, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu cho biết: dự thảo luật quy định 3 phương thức giải quyết tranh chấp gồm thương lượng, hòa giải và tòa án, chưa có trọng tài thương mại. Theo đại biểu, hoạt động bưu chính về bản chất là hoạt động thương mại, các hợp đồng giữa doanh nghiệp bưu chính với bên bán hàng cũng mang tính chất giao dịch thương mại. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại tại khoản 2 Điều 46.

Các ĐBQH dự phiên thảo luận tại Tổ

Về tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đại biểu đề nghị rà soát dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) với dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử. Theo phân tích của đại biểu, dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử đặt ra yêu cầu định danh, xác thực tập trung, trong khi dự thảo Luật Bưu chính quy định theo hướng định danh phân tán. Nếu không được thống nhất, doanh nghiệp có thể phải thực hiện đồng thời hai phương thức, làm tăng chi phí tuân thủ và gây khó khăn trong quản lý.

Đối với Luật Hải quan, đại biểu Hoàng Minh Hiếu lưu ý một số vấn đề cần tiếp tục đối chiếu trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển, doanh nghiệp bưu chính tham gia vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu.

Toàn cảnh phiên thảo luận tổ

Cụ thể, cần rà soát sự thống nhất về thuật ngữ giữa hai luật; nghĩa vụ của doanh nghiệp bưu chính khi thay mặt thực hiện thủ tục hải quan, trong đó có việc nộp thuế thay; cũng như trình tự, thủ tục mở bưu gửi để kiểm tra.

Bên cạnh đó, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cũng đề nghị đối chiếu các quy định về thời hạn xử lý hàng hóa tồn đọng, tránh phát sinh vướng mắc cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong quá trình áp dụng.