Kiểm soát và bảo vệ môi trường biển

Hoạt động lấy mẫu quan trắc môi trường sinh vật biển năm 2025 tại khu vực mặt cắt cửa Lạch Sung.

Thanh Hóa có tới 102km bờ biển cùng vùng lãnh hải rộng, trữ lượng hải sản lớn. Dọc bờ biển có 5 cửa lạch lớn, thuận lợi cho tàu thuyền đánh cá ra vào. Ở vùng cửa lạch là những bãi bồi bùn cát rộng hàng nghìn ha, thuận lợi cho nuôi trồng hải sản, trồng cây chắn sóng và sản xuất muối... Đây được xem là những yếu tố hết sức quan trọng đối với phát triển kinh tế biển nói riêng, kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung. Tuy nhiên, việc khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên vùng biển nếu không được quản lý chặt chẽ sẽ có những tác động xấu đối với môi trường, làm cạn kiệt nguồn tài nguyên (tái tạo và không tái tạo). Đánh giá của ngành chức năng cho thấy, hiện nay, hệ sinh thái biển đảo và ven biển tỉnh ta đang có chiều hướng xuống cấp hoặc bị biến đổi do tác động của biến đổi khí hậu. Mặt khác, nghề đánh bắt cá ven bờ khai thác quá mức, có tính hủy diệt đang đe dọa nghiêm trọng đến tài nguyên vùng biển đảo và ven biển. Cùng với đó, các hoạt động trên biển, dịch vụ hậu cần nghề cá, như: Cung cấp các dịch vụ sinh hoạt, nước đá, xăng dầu, sửa chữa... cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường vùng biển, ven biển, ảnh hưởng đến việc đánh bắt cá, nuôi trồng hải sản, du lịch...

Trước thực trạng trên, cùng với công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của các tầng lớp Nhân dân về vị trí, vai trò của biển, hải đảo, ngành nông nghiệp và môi trường (NN&MT) đã triển khai nhiều giải pháp nhằm phát huy lợi thế, khai thác hiệu quả và bảo vệ nguồn tài nguyên biển, hải đảo trên địa bàn tỉnh. Trong đó đáng chú ý là Chương trình quan trắc tổng hợp môi trường biển; kiểm soát ô nhiễm môi trường biển... Theo đó, hằng năm, đơn vị chức năng của Sở NN&MT phối hợp với đơn vị liên quan tiến hành các đợt điều tra, khảo sát, thu thập thông tin, số liệu về hiện trạng môi trường và các hoạt động bảo vệ môi trường tại các cửa sông, cảng biển, cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão, cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá, khu nuôi trồng hải sản tập trung, khu du lịch biển và ven biển của tỉnh. Ví như năm 2025, đã thực hiện 3 đợt quan trắc tại các khu vực như: Cảng Nghi Sơn, Cảng Xi măng Nghi Sơn, Cảng cá Lạch Hới, Cảng cá Hòa Lộc, Bến cá Quảng Nham, Bến cá Hoằng Trường, Bến cá Ngư Lộc, Cảng cá Lạch Bạng, Khu neo đậu tránh trú bão Lạch Bạng; Khu du lịch biển Sầm Sơn; Khu du lịch biển Hải Hòa; Khu du lịch biển Hải Tiến...

Kết quả quan trắc chất lượng nước biển ven bờ cho thấy, hầu hết các thông số như: Nhiệt độ, pH, tổng chất rắn lơ lửng, DO, Florua, Crom VI, Chì, Cadimi, Mangan, Thủy ngân, Xianua, hóa chất bảo vệ thực vật nhóm Clo hữu cơ và Photpho hữu cơ đều nhỏ hơn hàm lượng cho phép theo quy chuẩn QCVN 10:2023/BTNMT. Tuy nhiên, tại một vị trí quan trắc có hàm lượng các chất vượt quá giới hạn cho phép theo QCVN 10:2023/BTNMT. Đơn cử như tại Cảng cá Lạch Bạng, Cảng cá Lạch Hới, Khu neo đậu tránh trú bão Lạch Bạng, Khu du lịch biển Hải Tiến, Khu du lịch biển Hải Hòa, Khu du lịch biển Sầm Sơn, mặt cắt cửa Lạch Sung cách bờ 3 hải lý - VT2, khu vực mặt cắt cửa Lạch Hới cách bờ 3 hải lý - VT6, mặt cắt khu du lịch Sầm Sơn cách bờ 3 hải lý - VT7, mặt cắt cửa Lạch Ghép cách bờ 3 hải lý - VT10 có dấu hiệu ô nhiễm amoni, sắt trong nước biển ven bờ. Nguyên nhân được đánh giá là do nước mưa cuốn theo chất ô nhiễm từ đất liền theo các sông thải ra.

Kết quả quan trắc chất lượng trầm tích đáy vùng biển ven bờ cho thấy, hầu hết các thông số: pH; Cadimi (Cd); Asen (As); Kẽm (Zn); Chì (Pb); Thủy ngân (Hg); Crom (Cr); Niken (Ni); chất hữu cơ; hóa chất bảo vệ thực vật nhóm Clo hữu cơ (Endrin), nhóm Photpho hữu cơ (Paration) đều có giá trị thấp hơn giới hạn cho phép theo QCVN 43:2017/BTNMT. Tuy nhiên, các khu vực quan trắc, hàm lượng các kim loại nặng vẫn có dấu hiệu tăng. Ví như Hàm lượng Cadimi năm 2025 dao động từ

Theo ông Trịnh Ngọc Dũng, Chi cục trưởng Chi cục Biển đảo và Thủy sản Thanh Hóa, kết quả quan trắc trên đã cơ bản đáp ứng yêu cầu đánh giá hiện trạng và diễn biến chất lượng môi trường vùng biển và ven biển của tỉnh. Trên cơ sở đó, Sở NN&MT đã đề xuất các biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, bảo đảm kinh tế - xã hội vùng biển, ven biển của tỉnh phát triển bền vững.

Bài và ảnh: Phong Sắc