Kiểm toán nêu ra các điểm ngoại trừ gì đối với KLB, AAT, GIL, VTB?

Trong danh sách 72 mã chứng khoán không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin) do Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) công bố, có 4 cổ phiếu KLB, AAT, GIL và VTB báo cáo tài chính bán niên 2026 ghi nhận ý kiến kiểm toán không chấp nhận toàn phần.

KLB của KienlongBank chính thức niêm yết trên HOSE từ tháng 1/2026, đến kỳ báo cáo bán niên, báo cáo tài chính của ngân hàng nhận ý kiến ngoại trừ từ đơn vị kiểm toán.

Bên cạnh KLB, CTCP Tập đoàn Tiên Sơn Thanh Hóa (AAT), CTCP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (GIL) và CTCP Viettronics Tân Bình (VTB) cũng xuất hiện các vấn đề được kiểm toán lưu ý tại báo cáo tài chính bán niên 2026.

Các nội dung ngoại trừ được nêu liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có các khoản tiền trả trước cho đối tác, những vấn đề liên quan đến pháp lý và chi phí phát sinh tại các dự án. Những ý kiến này trở thành một trong những cơ sở khiến các cổ phiếu trên không đáp ứng điều kiện giao dịch ký quỹ theo quy định của HOSE.

KienlongBank ghi nhận chưa đủ bằng chứng về khoản phải thu 343 tỷ đồng

Đối với Ngân hàng TMCP Kiên Long (KienlongBank, mã KLB), báo cáo soát xét thông tin tài chính giữa niên độ năm 2026 do Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn A&C thực hiện đã đưa ra ý kiến ngoại trừ.

Theo đơn vị kiểm toán, tại ngày 30/6/2026, KienlongBank có khoản phải thu trị giá 343,386 tỷ đồng đang trong quá trình đối soát với các tổ chức có liên quan.

Kiểm toán cho biết, với các tài liệu và thông tin hiện có, đơn vị chưa thể thu thập đầy đủ bằng chứng thích hợp để đánh giá kết quả của quá trình đối soát cũng như số dư dự phòng cần thiết phải trích lập, nếu có.

Về phía KienlongBank, ngân hàng cho biết đây là các khoản phải thu từ những giao dịch chờ xử lý, được phát hiện trong quá trình đối soát giao dịch với các bên có liên quan trong tháng 6/2026.

Sau khi phát hiện vấn đề, ngân hàng đã triển khai các biện pháp tăng cường kiểm soát giao dịch, đồng thời thực hiện đối soát chi tiết với các bên liên quan.

Đến nay, KienlongBank vẫn đang phối hợp với các đơn vị để rà soát, đối chiếu và thu thập đầy đủ hồ sơ, tài liệu nhằm đánh giá kết quả sự việc. Ngân hàng dự kiến trong tháng 9/2026, căn cứ kết quả thu thập hồ sơ, chứng từ, sẽ đề xuất phương án xử lý phù hợp với quy định.

Mặc dù KienlongBank đã có giải trình về ý kiến ngoại trừ của kiểm toán, HOSE vẫn đưa cổ phiếu KLB vào danh sách không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ.

Tiên Sơn hơn 295 tỷ đồng tiền trả trước chưa được kiểm toán xác nhận đầy đủ

Tại CTCP Tập đoàn Tiên Sơn (mã AAT), Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến các khoản trả trước có tổng giá trị hơn 295 tỷ đồng.

Cụ thể, tại ngày 30/6/2026, công ty mẹ ghi nhận 220 tỷ đồng trả trước cho người bán, liên quan đến hợp đồng nhận chuyển nhượng 30% cổ phần tại CTCP Sản xuất và Thương mại Phú Lộc.

Tại thời điểm này, giao dịch chuyển nhượng vẫn chưa hoàn tất về mặt pháp lý. Do đó, kiểm toán cho biết chưa thể đánh giá tính hợp lý của giá chuyển nhượng cổ phần cũng như ảnh hưởng của giao dịch này tới báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ.

Bên cạnh khoản 220 tỷ đồng nói trên, công ty mẹ còn ghi nhận khoảng 75 tỷ đồng trả trước cho nhà cung cấp liên quan đến hoạt động gia công và thương mại.

Sau ngày 30/6, doanh nghiệp đã thu hồi khoảng 25,3 tỷ đồng, trong khi số dư còn lại khoảng 49,7 tỷ đồng. Kiểm toán chưa thể đánh giá tính hợp lý cũng như ảnh hưởng của khoản trả trước còn lại đối với báo cáo tài chính.

Giải trình về khoản 220 tỷ đồng, AAT cho biết đây là số tiền được thanh toán theo hợp đồng, thỏa thuận đã ký với đối tác để nhận chuyển nhượng 30% cổ phần tại Phú Lộc. Do thủ tục pháp lý chưa hoàn tất tại thời điểm lập báo cáo, doanh nghiệp tiếp tục hạch toán số tiền này là khoản trả trước và chưa ghi nhận khoản đầu tư tương ứng.

Đối với khoản trả trước cho nhà cung cấp, doanh nghiệp cho biết đây chủ yếu là các khoản phát sinh từ hoạt động gia công, thương mại và mua nguyên vật liệu phục vụ sản xuất kinh doanh.

Sau ngày 30/6, AAT đã thu hồi khoảng 25,3 tỷ đồng, tương đương 33,7% tổng giá trị các khoản trả trước. Với khoảng 49,7 tỷ đồng còn lại, doanh nghiệp đang tiếp tục đối chiếu với từng nhà cung cấp, đồng thời yêu cầu thực hiện nghĩa vụ giao hàng, cung cấp dịch vụ hoặc hoàn trả tiền theo thỏa thuận.

AAT cho rằng ý kiến ngoại trừ của kiểm toán xuất phát từ việc tại thời điểm phát hành báo cáo soát xét, kiểm toán viên chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng thích hợp để đánh giá tính hợp lý và ảnh hưởng của các khoản mục này.

GIL hàng tồn kho liên quan vụ kiện với Amazon chưa được trích lập dự phòng

Tại CTCP Sản xuất Kinh doanh và Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (GIL), Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán Phía Nam (AASCS) đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến lượng hàng tồn kho trong vụ kiện giữa doanh nghiệp và Amazon.

Theo báo cáo soát xét, tại thời điểm phát hành báo cáo, vụ kiện vẫn đang trong quá trình tố tụng và GIL đang thực hiện các quyền pháp lý, bao gồm quyền kháng cáo.

Số hàng tồn kho liên quan đến vụ kiện vẫn được doanh nghiệp bảo quản trong điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, tại ngày 30/6/2026, GIL chưa thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đối với số hàng này.

Doanh nghiệp cho biết chưa có đủ cơ sở để xác định một cách hợp lý mức tổn thất, khả năng thu hồi cũng như giá trị thuần có thể thực hiện được của lượng hàng tồn kho. Vì vậy, kiểm toán chưa thể đánh giá giá trị có thể thu hồi để xác định giá trị thuần có thể thực hiện được của số hàng liên quan đến vụ kiện.

GIL cho biết vụ kiện với Amazon chưa có kết quả cuối cùng. Do đó, doanh nghiệp tiếp tục theo dõi diễn biến pháp lý, đồng thời bảo quản và kiểm soát lượng hàng tồn kho để đánh giá khả năng thu hồi và giá trị có thể thực hiện được.

Viettronics Tân Bình có 9,33 tỷ đồng chi phí dở dang tại dự án Green Building

Tại CTCP Viettronics Tân Bình (mã VTB), Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá Việt Nam (AVA) đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến dự án VTB Green Building.

Theo báo cáo soát xét, tại ngày 30/6/2026, số dư chi phí xây dựng cơ bản dở dang của dự án là 9,33 tỷ đồng, không thay đổi so với đầu năm.

AVA cho biết chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để đánh giá giá trị có thể thu hồi của khoản chi phí đã đầu tư vào dự án. Do đó, đơn vị kiểm toán chưa thể xác định liệu có cần thiết phải điều chỉnh số liệu này hay không.

Một vấn đề khác cũng liên quan đến dự án là khoản chi phí phải trả dài hạn 9,33 tỷ đồng. AVA chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng để đánh giá nghĩa vụ nợ hiện tại cũng như tính hợp lý của giá trị khoản chi phí phải trả đã trích trước.

Về phía doanh nghiệp, VTB cho biết công trình Green Building tại số 6 Phạm Văn Hai, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM hiện đang trong thời gian giải quyết các vấn đề pháp lý. Công ty đang thực hiện các thủ tục cần thiết để tiếp tục triển khai công trình.

Đối với khoản chi phí phải trả dài hạn 9,33 tỷ đồng, VTB cho biết đây là khoản chi phí đã trích trước cho công trình nhằm dự phòng những tổn thất có thể xảy ra trong trường hợp dự án không được thực hiện.

Như vậy, tại AAT, GIL và VTB, ý kiến ngoại trừ của kiểm toán chủ yếu liên quan đến việc kiểm toán viên chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng thích hợp để xác định giá trị, khả năng thu hồi hoặc ảnh hưởng của một số khoản mục trên báo cáo tài chính.

Mặc dù các doanh nghiệp đều có văn bản giải trình, HOSE vẫn kiên quyết cắt margin cho đến khi các vấn đề pháp lý được làm rõ và có cơ sở để xem xét cấp lại.