Kiến nghị mở rộng điều kiện hưởng trợ cấp với người mắc ung thư, suy thận
Cử tri cho rằng điều kiện hưởng trợ cấp là người bệnh phải ở giai đoạn cuối là chưa phù hợp thực tiễn, do đó cần mở rộng điều kiện được hưởng trợ cấp đối với người mắc bệnh ung thư, suy thận và các bệnh hiểm nghèo khác theo hướng không quy định cứng theo giai đoạn bệnh.
Chi phí điều trị ung thư, suy thận và nhiều bệnh hiểm nghèo có thể kéo dài nhiều năm, tạo gánh nặng lớn đối với người bệnh và gia đình. (Ảnh: MAI TÚ)
Bộ Y tế vừa có văn bản trả lời cử tri thành phố Đà Nẵng gửi đến sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Mở rộng trợ giúp xã hội cho người mắc bệnh hiểm nghèo
Cử tri thành phố Đà Nẵng phản ánh hiện nay đã có chính sách trợ cấp hằng tháng đối với một số đối tượng mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận; tuy nhiên, điều kiện để được hưởng trợ cấp là người bệnh phải ở giai đoạn cuối (giai đoạn 4), trong khi thực tế chi phí điều trị ở tất cả các giai đoạn đều rất tốn kém, kéo dài và vượt quá khả năng chi trả của nhiều hộ gia đình, nhất là hộ nghèo, cận nghèo và người lao động có thu nhập thấp.
Việc quy định chỉ hỗ trợ khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn cuối là chưa phù hợp thực tiễn, chưa bảo đảm tính nhân văn và kịp thời của chính sách an sinh xã hội; đồng thời, làm giảm cơ hội điều trị sớm, điều trị tích cực của người bệnh do áp lực kinh tế quá lớn.
Xạ trị cho người bệnh Bệnh viện K. (Ảnh: TH)
Do đó, cử tri kiến nghị nghiên cứu, xem xét mở rộng đối tượng và điều chỉnh điều kiện hưởng trợ cấp đối với người mắc bệnh ung thư, suy thận và các bệnh hiểm nghèo khác theo hướng không quy định cứng theo giai đoạn bệnh; đồng thời, nghiên cứu ban hành chính sách trợ cấp hằng tháng hoặc hỗ trợ chi phí điều trị phù hợp với mức độ bệnh, thời gian điều trị và hoàn cảnh kinh tế của người bệnh.
Bên cạnh đó, có hướng dẫn thống nhất để các địa phương triển khai thực hiện bảo đảm công bằng, kịp thời, đồng bộ.
Bộ Y tế sẽ nghiên cứu, đánh giá trong quá trình hoàn thiện chính sách trợ giúp xã hội
Trả lời vấn đề này, Bộ Y tế cho biết, Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và các văn bản hướng dẫn có liên quan không quy định chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng riêng đối với người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận; do đó, không quy định điều kiện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng là người bệnh phải ở giai đoạn cuối (giai đoạn 4).
Theo Luật Người khuyết tật và khoản 6 Điều 5 Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, người khuyết tật nặng, người khuyết tật đặc biệt nặng được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng. Vì vậy, người mắc bệnh hiểm nghèo được Hội đồng xác định mức độ khuyết tật kết luận là người khuyết tật nặng hoặc người khuyết tật đặc biệt nặng thì được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng theo quy định.
Ngoài ra, theo Điều 2 Nghị định số 76/2024/NĐ-CP ngày 01/7/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, căn cứ điều kiện kinh tế-xã hội và khả năng cân đối ngân sách của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định hỗ trợ đối với các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn khác chưa được quy định tại Nghị định này.
Theo đó, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền xem xét, quyết định việc hỗ trợ đối với người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận trên địa bàn.
Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị của cử tri về việc nghiên cứu mở rộng đối tượng và điều kiện hưởng chính sách trợ cấp xã hội đối với người mắc bệnh hiểm nghèo; đồng thời sẽ nghiên cứu, đánh giá trong quá trình hoàn thiện chính sách trợ giúp xã hội để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Theo Nghị định số 335/2026 quy định chính sách trợ giúp xã hội vừa được Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 5/10, mức chuẩn trợ giúp xã hội được tăng lên 540.000 đồng/tháng, thay cho mức 500.000 đồng/tháng trước đây.
Mức chuẩn trợ giúp xã hội là căn cứ để xác định mức trợ cấp xã hội, mức hỗ trợ kinh phí nhận chăm sóc, nuôi dưỡng; mức chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em và các cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng khác.
Nghị định quy định mức trợ cấp xã hội hằng tháng đối với các nhóm thuộc diện trợ giúp xã hội thường xuyên tại cộng đồng bằng 540.000 đồng nhân với hệ số tương ứng.
Theo hệ số mới, người khuyết tật nặng được hưởng mức hệ số tương ứng 1,5 lần chuẩn, tức 810.000 đồng/tháng; Trẻ em khuyết tật nặng hoặc người cao tuổi là người khuyết tật nặng được hưởng mức hỗ trợ hệ số 2, tức 1,08 triệu đồng/tháng; Trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người cao tuổi là người khuyết tật đặc biệt nặng được hưởng hệ số 2,5, tức 1,35 triệu đồng/tháng.
Theo tính toán của Bộ Y tế, mức 540.000 đồng chỉ mới đáp ứng khoảng 24,5% chuẩn nghèo nông thôn và 19,2% chuẩn nghèo đô thị. Với khoảng 4,5 triệu đối tượng thụ hưởng, dự kiến kinh phí ngân sách nhà nước tăng thêm mỗi tháng là 304 tỷ đồng khi tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội thêm 40.000 đồng/tháng.
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 trường hợp tử vong. Phác đồ chữa trị kéo dài qua nhiều khâu như mổ, truyền hóa chất, chiếu xạ, dùng thuốc ức chế tế bào ung thư (điều trị đích) hoặc thuốc tăng cường phòng vệ cơ thể (liệu pháp miễn dịch), tạo áp lực tài chính rất lớn.
Với bệnh nhân suy thận mạn phải chạy thận nhân tạo, việc đến bệnh viện lọc máu định kỳ nhiều lần mỗi tuần suốt nhiều năm khiến họ suy giảm hoặc mất hẳn khả năng lao động. Các gia đình thu nhập thấp không chỉ gánh viện phí, tiền thuốc mà còn chịu thêm chi phí ăn ở, đi lại và khoản thu nhập sụt giảm trong suốt thời gian điều trị.