Giá xe cứu thương: Vì sao mỗi nơi một mức, người bệnh khó biết trước?

Sở Y tế Thanh Hóa mới đây khẳng định địa phương chưa cấp phép cho cơ sở nào cung cấp dịch vụ cấp cứu, hỗ trợ vận chuyển người bệnh một cách độc lập. Tuy nhiên, trên thực tế, một số xe cứu thương tư nhân vẫn thường xuyên xuất hiện tại các bệnh viện, đặc biệt ở khu vực những khoa có bệnh nhân nặng, để tiếp cận người nhà và giới thiệu dịch vụ vận chuyển.

Theo ghi nhận, khi có bệnh nhân có nhu cầu chuyển viện hoặc về nhà, các xe cứu thương tư nhân có thể nhanh chóng tiếp cận người nhà để giới thiệu dịch vụ. Thực trạng này đặt ra yêu cầu về việc quản lý hoạt động vận chuyển người bệnh, nhằm bảo đảm an toàn và quyền lợi cho người bệnh, người nhà.

Trao đổi về vấn đề này, lãnh đạo một bệnh viện tuyến Trung ương tại Hà Nội cho biết bệnh viện không cấm xe cứu thương từ bên ngoài vào đón bệnh nhân khi có nhu cầu.

Tuy nhiên, để bảo đảm công tác quản lý, bệnh viện này cùng một số cơ sở y tế khác tại Hà Nội đã ký hợp đồng với các hãng xe cứu thương tư nhân để giới thiệu cho bệnh nhân khi cần sử dụng dịch vụ.

Theo vị này, việc bệnh viện lựa chọn, ký hợp đồng với đơn vị vận chuyển đáp ứng các điều kiện cần thiết không nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người bệnh, mà hướng tới việc tăng tính minh bạch và kiểm soát chất lượng dịch vụ.

Trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển người bệnh ngày càng phát sinh tại các cơ sở y tế, việc quản lý hoạt động của các xe cứu thương tư nhân, công khai giá dịch vụ và kiểm soát chất lượng vận chuyển được cho là cần thiết, nhằm hạn chế những trường hợp người bệnh và gia đình gặp rủi ro khi sử dụng dịch vụ.

Bộ Y tế đã có quy định về số lượng xe cứu thương căn cứ quy mô giường bệnh của các cơ sở khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, đây được xác định là định mức tối đa, không đồng nghĩa các bệnh viện bắt buộc phải đầu tư đủ số lượng phương tiện theo định mức.

Trong thực tế, tại một số cơ sở y tế, việc vận chuyển người bệnh được thực hiện thông qua hợp đồng với các đơn vị cung cấp dịch vụ cấp cứu, vận chuyển chuyên nghiệp.

Chi phí cho một chuyến xe cấp cứu hiện không chỉ phụ thuộc vào quãng đường. Khoản tiền người bệnh phải trả có thể bao gồm tiền công lái xe, nhân viên y tế đi cùng, cùng chi phí sử dụng phương tiện, thuốc, oxy và các thiết bị phục vụ cấp cứu trong quá trình vận chuyển.

Tuy nhiên, mức giá dịch vụ hiện chưa được áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Tùy từng bệnh viện hoặc đơn vị vận chuyển, bảng giá có thể khác nhau.

Tại Hà Nội, thành phố đã ban hành mức giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và vận chuyển người bệnh dựa trên loại hình phương tiện và cự ly. Theo đó, mức giá được phê duyệt dao động từ khoảng 934.000 đồng/chuyến đối với quãng đường 5km, lên hơn 2,3 triệu đồng/chuyến đối với quãng đường từ 100-150km.

Trao đổi với Tiền Phong, ông Trần Anh Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, cho rằng việc tính chi phí vận chuyển cấp cứu không thể chỉ căn cứ vào số kilomet.

Theo ông, tình trạng bệnh nhân, số lượng và trình độ nhân viên y tế đi cùng, thuốc, ôxy cũng như các trang thiết bị cần sử dụng trong quá trình vận chuyển đều có thể tác động đến giá dịch vụ.

Các đơn vị cấp cứu tư nhân được cấp phép tại Hà Nội hiện cũng có thể tham khảo mức giá do thành phố phê duyệt để xây dựng bảng giá dịch vụ. Một số đơn vị đã công khai bảng giá trên website để khách hàng tham khảo.

Từ thực tế này, ông Thắng kiến nghị cơ quan quản lý nghiên cứu xây dựng khung giá hoặc giá trần đối với dịch vụ cấp cứu ngoại viện. Mức giá có thể được phân loại theo loại hình dịch vụ, khoảng cách vận chuyển, phương tiện, nhân lực và trang thiết bị sử dụng.

Theo đề xuất, các đơn vị vẫn có thể chủ động xây dựng bảng giá riêng nhưng không được thu vượt mức trần được quy định. Đồng thời, giá dịch vụ cần được công khai để người bệnh và gia đình có thể biết trước mức chi phí dự kiến.

Hướng tới mạng lưới cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc

Theo TS. Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) số lượng xe cứu thương tại Việt Nam hiện vẫn thấp so với yêu cầu dẫn đến tình trạng nhiều đối tượng lợi dụng "chặt chém" người dân.

Do đó ngày 10/8, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 phê duyệt Đề án "Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030".
Một trong những mục tiêu của đề án là phấn đấu có tối thiểu một xe cứu thương đạt chuẩn trên 100.000 dân.

Để tăng năng lực đáp ứng, ngành y tế dự kiến không chỉ bổ sung phương tiện mà còn huy động xe cứu thương hiện có tại các trung tâm cấp cứu và cơ sở khám, chữa bệnh cùng tham gia mạng lưới cấp cứu ngoại viện.

Đề án cũng hướng tới việc hoàn thiện đồng bộ các quy định liên quan đến tổ chức hệ thống cấp cứu ngoại viện, nhân lực, phương tiện, trang thiết bị và quy trình chuyên môn.

Trong đó, tiêu chuẩn đối với xe cứu thương và cơ chế phối hợp giữa các lực lượng như y tế, công an, quân đội cũng được đặt ra, nhằm bảo đảm khả năng ứng phó trong các tình huống khẩn cấp, tai nạn giao thông, cháy nổ, thảm họa.

Ông Đức cho biết mục tiêu đặt ra là 100% địa phương xây dựng quy chế phối hợp giữa ngành y tế, công an và quân đội trong tổ chức cấp cứu ngoại viện.

Theo phương án này, cán bộ y tế sẽ phối hợp trực tại tổng đài cùng lực lượng công an để tiếp nhận, phân loại và điều phối các cuộc gọi cấp cứu. Các lực lượng cũng phối hợp triển khai cấp cứu tại hiện trường và tổ chức đào tạo kỹ năng sơ cứu, cấp cứu ban đầu cho lực lượng tham gia xử lý tình huống khẩn cấp.

Việc chuẩn hóa phương tiện, nhân lực, giá dịch vụ và cơ chế điều phối được kỳ vọng không chỉ nâng cao khả năng tiếp cận cấp cứu mà còn giúp hoạt động vận chuyển người bệnh minh bạch hơn, hạn chế những chi phí phát sinh khó kiểm soát và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người bệnh.