Kiến tạo đô thị đa tầng, đa trung tâm hiện đại

Trong đó, lấy hệ thống sông và hệ sinh thái tự nhiên làm trục cảnh quan chủ đạo của đô thị.

Phát huy lợi thế từng khu vực

Sau sáp nhập, Đồng Nai trở thành một trong những địa phương có quy mô diện tích, dân số thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Trong không gian phát triển mới, mô hình phát triển đô thị cũng đòi hỏi có sự thay đổi để hướng đến mục tiêu phát triển thành phố trở thành đô thị đặc biệt, cửa ngõ chiến lược của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã cơ bản hoàn thành xây dựng và đưa vào khai thác tuyến chính.

Trong bối cảnh đó, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 16 được xem như là khung chiến lược, định vị lại mô hình phát triển đô thị của thành phố Đồng Nai. Chuyển từ mô hình đô thị truyền thống sang đô thị đa trung tâm, đa tầng.

Nghị quyết số 16 đặt ra một trong những nhiệm vụ trọng tâm là quy hoạch phát triển thành phố với tầm nhìn chiến lược, dài hạn. Theo đó, quy hoạch tổng thể thành phố phải đủ sức dẫn dắt phát triển, có tư duy đột phá, tầm nhìn dài hạn 100 năm, tạo không gian trung chuyển chiến lược, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế đô thị - kinh tế hàng không - kinh tế cửa khẩu - kinh tế nội địa. Đồng thời tổ chức hiệu quả không gian phát triển theo hướng mở, linh hoạt, thích ứng cao theo mô hình đa trung tâm, đa cực, đa tầng, liên kết đồng bộ mặt đất - mặt nước - vùng trời - lòng đất - không gian số với các hành lang chiến lược mới.

Ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, chuyên gia chính sách công, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Nghị quyết số 16 đã đặt ra yêu cầu phải thay đổi tư duy quy hoạch của Đồng Nai. Đồng Nai không thể tiếp tục phát triển theo kiểu mỗi khu công nghiệp, mỗi đô thị, mỗi tuyến đường là một mảng riêng lẻ mà yêu cầu phải tổ chức không gian phát triển theo hướng mở, đa trung tâm, đa tầng, gắn kết mặt đất, mặt nước, vùng trời, lòng đất và không gian số. Đây là tư duy rất phù hợp với thực tế của Đồng Nai hiện nay: có sân bay quốc tế, cảng biển, sông Đồng Nai, cao tốc, vành đai, biên giới và các hành lang kết nối Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Nguyên, duyên hải Nam Trung Bộ, đồng bằng sông Cửu Long và Vương quốc Campuchia.

“Nếu tổ chức tốt, Đồng Nai có thể phát triển theo chiều sâu của hạ tầng, dữ liệu, logistics, dịch vụ và đô thị thông minh, thay vì chỉ mở rộng đô thị theo chiều ngang” - ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa nhìn nhận.

Hạ tầng mở đường cho cấu trúc đô thị mới

Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út, Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, hệ thống cảng biển, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, các hành lang kinh tế liên vùng và trục ven sông Đồng Nai là những lợi thế đặc biệt để thành phố mở rộng không gian phát triển, tạo những động lực tăng trưởng mới.

Để chuyển hóa thời cơ, lợi thế thành kết quả cụ thể, một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà thành phố đã và đang triển khai thực hiện là huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, lấy đầu tư công làm nguồn lực dẫn dắt để thu hút mạnh đầu tư xã hội, đẩy mạnh hợp tác công - tư; ưu tiên các công trình hạ tầng chiến lược, nhất là giao thông kết nối vùng, kết nối với Sân bay Long Thành và các trung tâm logistics.

Thành phố Đồng Nai là một trong số các địa phương hiếm hoi sở hữu đầy đủ 5 phương thức vận tải: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường thủy nội địa và đường hàng hải. Trong đó, bên cạnh Sân bay Long Thành được quy hoạch xây dựng để trở thành sân bay lớn nhất cả nước, Đồng Nai còn là địa phương có số lượng các tuyến cao tốc đi qua địa bàn nhiều nhất. Đồng thời, Đồng Nai cũng đang phối hợp với các cơ quan, địa phương để triển khai đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị (metro). Có thể nói, đây là một trong những điều kiện lý tưởng để thành phố tổ chức lại cấu trúc đô thị theo hướng đa trung tâm, đa tầng.

Khi các dự án cao tốc, vành đai, sân bay, cảng biển và các tuyến metro hoàn thành xây dựng và đưa vào khai thác, thành phố sẽ bước sang một giai đoạn mới trong phát triển đô thị. Phát triển đô thị không chỉ còn là câu chuyện mở rộng theo chiều ngang truyền thống mà sẽ chuyển sang hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm, gắn với giao thông công cộng, logistics, công nghiệp và chất lượng sống.

Theo Thạc sĩ quản lý đô thị Phan Thị An, Phó Giám đốc Trung tâm Kiến trúc, quy hoạch đô thị - nông thôn, Viện Kiến trúc Quốc gia (Bộ Xây dựng), với sự đột phá phát triển về hạ tầng giao thông cùng sự xuất hiện của đô thị Sân bay Long Thành, có thể nhìn thấy cơ hội để thành phố Đồng Nai hình thành một siêu vùng đô thị với tiềm năng cạnh tranh kinh tế cao nhất, không những ở trong vùng Đông Nam Á mà còn trên phạm vi toàn thế giới.