Kiến tạo đô thị văn minh, nghĩa tình - hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng: Rực rỡ sắc Xuân Thành phố mang tên Bác: Bài 2: Gieo mầm xanh giữa lòng phố thị

"Đánh thức" những khoảng đất... ngủ quên

Chiều 25/1, khu đất số 8 Võ Văn Tần (P.Xuân Hòa) chính thức khoác lên mình một diện mạo hoàn toàn khác. Sau thời gian ngắn thi công khẩn trương, đơn vị tài trợ đã bàn giao công trình chỉnh trang cho UBND phường quản lý, chính thức đưa công viên số 8 Võ Văn Tần vào phục vụ người dân. Trên nền khu đất công từng bỏ hoang giữa trung tâm thành phố, một mảng xanh rộng hơn 1,4 ha đã hình thành, trở thành mắt xích trong chuỗi 9 công trình được TPHCM cải tạo từ các khu đất chưa sử dụng hiệu quả. Chỉ trong khoảng hai tuần thi công, công viên hoàn thành sớm hơn kế hoạch 15 ngày. Những lối đi bộ thẳng tắp, thảm cỏ mới, hàng cây xanh được trồng bổ sung đã nhanh chóng thay thế hình ảnh nhếch nhác, hoang phế từng tồn tại suốt nhiều năm. Mảng xanh này vốn thuộc phạm vi dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng, nay được "đánh thức" để trả lại cho cộng đồng một không gian sinh hoạt mở, đúng vào thời điểm người dân thành phố đang háo hức đón Xuân.

Ngay tại quảng trường trung tâm, bãi cỏ xanh được thiết kế tạo hình đàn ngựa - linh vật Tết Bính Ngọ 2026, nổi bật giữa không gian mở. Hàng trăm loài hoa đủ sắc màu được bố trí khắp công viên, tạo nên bức tranh rực rỡ giữa lòng đô thị. Điểm nhấn của công trình là quảng trường công cộng được vẽ theo phong cách nghệ thuật, tái hiện những biểu tượng quen thuộc của thành phố như Landmark 81, Nhà thờ Đức Bà và Chợ Bến Thành. Nhiều người dân ví nơi đây như một "khu rừng sinh thái" thu nhỏ, mang đến cảm giác thư thái hiếm có giữa nhịp sống sôi động của TPHCM. Là một trong những người đầu tiên "xông đất" công viên, nhóm của cô Lê Thị Hằng (62 tuổi, ngụ P.Xuân Hòa) chậm rãi bước trên những lối đi còn thơm mùi cỏ mới. Cô Hằng không giấu được xúc động khi nhắc lại hình ảnh khu đất hoang cũ, nơi từng là nỗi ám ảnh về rác thải và sự lãng phí ngay giữa lòng đô thị. "Không ngờ chỉ trong thời gian ngắn, nơi này lại thay đổi nhanh đến vậy" - cô Hằng bộc bạch, ánh mắt dõi theo những người dân đang tập thể dục, trẻ nhỏ vui đùa trong không gian thoáng đãng.

Người dân được hòa mình vào không gian tươi xanh, mát mẻ giữa lòng phố thị

Chứng kiến những em học sinh sau giờ tan lớp hòa mình vào không gian xanh trong lành, say mê với các trò chơi vận động được lắp đặt trong công viên, nhiều phụ huynh và những hộ dân gắn bó lâu năm với khu vực này không giấu được niềm vui và sự hài lòng. Từ một khoảnh đất hoang vắng, ít ai dừng chân, nơi đây nay trở thành điểm hẹn quen thuộc của tiếng cười trẻ nhỏ, của những bước chân thư thả và những buổi chiều sum họp giản dị. Không gian xanh được mở ra không chỉ mang lại cảnh quan mới, mà còn lưu giữ những khoảnh khắc đời thường đầy ý nghĩa, nơi niềm hạnh phúc của người dân được hình thành từ những điều rất đỗi bình dị. Từ một khu đất công bỏ trống, công viên số 8 Võ Văn Tần đã trở thành điểm đến mới cho người dân khu vực trung tâm tìm đến sinh hoạt, rèn luyện sức khỏe và thư giãn mỗi ngày. Sự chuyển mình ấy không chỉ mang ý nghĩa chỉnh trang cảnh quan, mà còn cho thấy cách làm mới trong quản lý và sử dụng đất đai của thành phố để phục vụ trực tiếp đời sống người dân, góp thêm một mảng xanh vào bức tranh đô thị đang từng ngày đổi mới.

Về đích đúng hẹn

Không chỉ riêng công viên số 8 Võ Văn Tần, thời điểm này, trên địa bàn TPHCM, hàng loạt công trình cải tạo đất trống, đất công chưa sử dụng hiệu quả đang được đồng loạt triển khai để hình thành mảng xanh, công viên và không gian sinh hoạt cộng đồng. Từ khu vực trung tâm đến các khu dân cư đông đúc, những "khoảng đất chờ" từng bị quây tôn, bỏ hoang nhiều năm nay đang dần được tháo rào, chỉnh trang, trả lại cho người dân những không gian công cộng thiết thực. Nhiều khu đất thuộc các dự án chậm triển khai, đất xen cài trong khu dân cư hay quỹ đất công tạm thời chưa sử dụng đã được cải tạo thành công viên quy mô vừa và nhỏ, sân chơi thiếu nhi, khu tập luyện thể dục thể thao ngoài trời. Điểm chung của các công trình này là thời gian thi công ngắn, cách làm linh hoạt, chú trọng mảng xanh, lối đi bộ và không gian mở, đáp ứng trực tiếp nhu cầu sinh hoạt hằng ngày của người dân địa phương.

Tại khu vực công viên số 01 Lý Thái Tổ, công tác thi công đang được triển khai gấp rút dưới sự mong chờ của người dân. Tại các khu vực đang thi công, không khó để bắt gặp hình ảnh người dân đứng ngoài hàng rào công trình quan sát từng ngày. Nhiều người tranh thủ hỏi thăm tiến độ, mong sớm có nơi tập thể dục buổi sáng, chỗ vui chơi cho trẻ nhỏ hay đơn giản là một khoảng xanh để dạo bộ sau giờ làm việc. Với những khu dân cư lâu năm vốn thiếu công viên, mỗi công trình đang hình thành đều mang theo kỳ vọng rất cụ thể và gần gũi. Không khí chờ đợi ấy tạo nên một sức ép tích cực đối với các đơn vị thi công và chính quyền cơ sở.

Công viên nổi bật với thảm cỏ xanh và hình ảnh linh vật của Tết Bính Ngọ

Các công trình được đôn đốc tiến độ, triển khai liên tục, nhiều nơi tổ chức thi công cuốn chiếu để sớm hoàn thiện từng hạng mục, kịp thời mở cửa phục vụ người dân. Việc các công viên mới lần lượt về đích đúng hẹn không chỉ là yêu cầu về tiến độ, mà còn là sự đáp lại niềm mong mỏi của cộng đồng dân cư đã chờ đợi quá lâu về những không gian sinh hoạt chung đúng nghĩa. Từ những khu đất trống đang chuyển mình từng ngày, có thể thấy rõ một diện mạo đô thị mới đang dần hình thành. Các khoảng xanh được mở ra gắn liền với sự kỳ vọng, niềm vui và cảm giác được thụ hưởng của người dân. Và đó cũng chính là thước đo sinh động cho hiệu quả của chủ trương chuyển hóa đất công, đất "treo" thành mảng xanh trong hành trình xây dựng một TPHCM đáng sống hơn.

Quyết sách hợp lòng dân

Chủ trương chuyển hóa đất treo, đất bỏ hoang thành công viên, mảng xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng còn được TPHCM xác định là một giải pháp trực tiếp góp phần nâng cao "chỉ số hạnh phúc" của người dân. Tại những khu đất nhiều năm trời bị quây kín bởi rào tôn được "lột xác", trở thành nơi tập thể dục, vui chơi, gặp gỡ cho người dân. Quyết sách đúng đắn của thành phố không chỉ mang lại giá trị cảnh quan mà còn mang đến cảm giác được thụ hưởng, được sống trong một môi trường ngày được cải thiện tốt hơn. Với cách làm mới được thành phố áp dụng, hình thành các công trình công cộng từ nguồn vốn xã hội hóa vừa giúp giảm gánh nặng cho nguồn ngân sách nhà nước, vừa tạo nên sự gắn kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân.

Theo các chuyên gia trong ngành quy hoạch - kiến trúc, ở góc độ quản lý, việc ưu tiên phát triển mảng xanh, không gian sinh hoạt cộng đồng đang phản ánh sự chuyển dịch rõ nét trong tư duy điều hành của thành phố. Thay vì chỉ tập trung vào các chỉ số tăng trưởng kinh tế, TPHCM ngày càng chú trọng hơn đến những giá trị mềm như môi trường sống, sức khỏe thể chất, tinh thần và sự hài lòng của người dân. Những công viên nhỏ hình thành từ đất treo, những khoảng xanh được "đánh thức" giữa khu dân cư chính là minh chứng sinh động cho cách tiếp cận mới ấy. Từ việc "gieo mầm xanh" trên những khu đất từng bị lãng quên, TPHCM đang từng bước xây dựng một đô thị không chỉ phát triển về quy mô, mà còn sâu hơn về chất lượng sống. Khi mảng xanh trở thành trụ cột của không gian đô thị, và hạnh phúc của người dân được đặt làm thước đo, những thay đổi hôm nay sẽ là nền tảng cho một thành phố nhân văn, bền vững trong tương lai gần.

ĐỨC NAM - ANH TUẤN