Kiến tạo không gian phát triển bờ đông sông Hàn

Hàng loạt khách sạn cao cấp dọc tuyến ven biển Võ Nguyên Giáp làm thay đổi bộ mặt đô thị của Sơn Trà. Ảnh: H.N

Sự đổi thay ở bờ đông thể hiện quá trình đô thị hóa năng động của thành phố trong việc vượt qua thách thức, mở cửa và tận dụng thời cơ. Đó là minh chứng cho sức mạnh của ý chí, tầm nhìn chiến lược và sự đồng lòng của nhân dân.

Đô thị hóa thần tốc bờ đông

Những đổi thay ở bờ đông sông Hàn có thể làm ngạc nhiên chính người dân sở tại chứ không riêng gì người ở xa lâu ngày trở về. Phố du lịch An Thượng (phường Ngũ Hành Sơn) rộng 0,15km2 vốn là một làng chài nghèo, nay là những dãy phố khang trang đông đúc khách du lịch; những khách sạn, nhà hàng san sát nhau.

Cách đây hơn 10 năm, An Thượng là khu tái định cư, có thời điểm cả khu dân cư có đến 42 hộ nghèo. Hiện khu vực này có 7 tổ dân phố với hơn 2.000 hộ dân, thu nhập bình quân đầu người khoảng 15 triệu đồng/tháng; có hơn 860 doanh nghiệp tham gia kinh doanh du lịch - dịch vụ, thường xuyên phục vụ hơn 10.000 người nước ngoài là khách du lịch hoặc cư trú ngắn hạn.

Từ một địa phương chủ yếu sản xuất nông nghiệp năng suất thấp, sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp quy mô nhỏ, thu ngân sách hằng năm đạt thấp, Ngũ Hành Sơn trở thành đơn vị hành chính cấp quận năm 1997. Theo ông Nguyễn Hòa, Chủ tịch UBND quận và nay là phường Ngũ Hành Sơn, việc chuyển từ xã sang phường, từ nông thôn lên thành thị là cả một quá trình dài, khó khăn, thách thức nối liền nhau.

Song nhờ biết tận dụng tối đa các nguồn lực, tiềm năng về du lịch, dịch vụ, tận dụng tốt nguồn lực đầu tư, đặc biệt là sự gắn bó, đồng lòng, đoàn kết của cả hệ thống chính trị, Ngũ Hành Sơn đổi thay rõ nét. Tổng thu ngân sách giai đoạn 2015 - 2020 tăng bình quân 12,43%/năm, địa phương tự cân đối thu chi ngân sách. Thu ngân sách giai đoạn 2016 - 2019 đạt 3.111 tỷ đồng, tăng 67 lần so với giai đoạn 1997 - 2000. Năm 2019, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 1.078 tỷ đồng. Cơ sở hạ tầng trên địa bàn quận được đầu tư mạnh mẽ, bộ mặt đô thị được định hình rõ nét, kết nối liền mạch với vùng phía đông nam thành phố.

Năm 1997, quận Ba trở thành quận Sơn Trà mới. Ông Huỳnh Văn Hùng, Phó Chủ tịch UBND quận Sơn Trà (cũ) chia sẻ, trong 8 năm (từ 1997 đến 2005), Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Sơn Trà nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ, tập trung phát triển kinh tế - xã hội, di dời giải tỏa, xây dựng cơ sở hạ tầng, chuyển mình để vượt khó đi lên.

Sơn Trà đổi thay từng ngày với những khu dân cư mới, những dự án du lịch, khách sạn, chuyển mình từ một vùng đất nghèo trở thành vùng đô thị ven biển hiện đại. Sau gần 30 năm kể từ ngày thành lập quận mới, mức thu ngân sách ước tăng trên 100 lần, khi năm 2024, tổng thu ngân sách toàn quận đạt gần 1.200 tỷ đồng, tiệm cận với mức thu của quận Hải Châu (trên 1.300 tỷ đồng). Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, thu ngân sách của quận đạt gần 96% chỉ tiêu giao cả năm, với gần 1.000 tỷ đồng, cao nhất trong lịch sử 28 năm thành lập quận.

Tận dụng lợi thế có núi, sông, biển, các địa phương bờ đông sông Hàn phát triển mạnh ngành du lịch - dịch vụ. Ảnh: H.N

Động lực cho phát triển bền vững

Với thế mạnh phát triển du lịch, dịch vụ, sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, các phường phía bờ đông sông Hàn tiếp tục phát huy tiềm năng sẵn có để phát triển. Là một trong hai địa phương được chia tách từ quận Sơn Trà cũ, phường An Hải cơ bản giữ vững ổn định, duy trì đà phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực trong bối cảnh là năm đầu tiên vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao. Tận dụng lợi thế sẵn có, phường đẩy mạnh phát triển du lịch, khẳng định vai trò là địa bàn động lực của khu vực trung tâm phía đông thành phố. Năm 2025, thu ngân sách trên địa bàn đạt hơn 1.000 tỷ đồng, đạt 168% dự toán năm 2025.

Còn Ngũ Hành Sơn là địa phương có rất nhiều lợi thế vì toàn bộ diện tích, dân số của một quận được bảo lưu toàn bộ để trở thành cấp phường. Bộ máy vận hành về cơ bản xáo trộn không nhiều, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đủ năng lực, trình độ, nắm vững kiến thức, chuyên môn, nghiệp vụ, dễ dàng thích nghi và giải quyết những vấn đề mới, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Kết thúc năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn phường đạt hơn 2.193 tỷ đồng (đạt 199,2% dự toán giao), thu nhập bình quân đầu người tăng 11,4% so với cùng kỳ.

Phó Bí thư Đảng ủy phường Ngũ Hành Sơn Lê Thị Thanh Duyên chia sẻ, từ kết quả đạt được của năm trước, năm 2026 phường phấn đấu thu ngân sách đạt 100% chỉ tiêu thành phố giao, thu nhập bình quân đầu người tăng 10% so với năm 2025. Ngoài tận dụng các lợi thế về phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn như du lịch, dịch vụ, phường tiếp tục làm tốt công tác quản lý quy hoạch, trật tự đô thị, đẩy nhanh tiến độ các dự án. Bên cạnh đó địa phương quan tâm giải quyết an sinh xã hội, trong đó hoàn thành 100% tiến độ xóa nhà tạm.

“Chính quyền và nhân dân quận Ngũ Hành Sơn kế thừa và phát huy những thành quả đã đạt được, nêu cao tinh thần trách nhiệm, biến quyết tâm chính trị thành hành động cụ thể để nhận diện và vượt qua mọi khó khăn, hạn chế. Mục tiêu tiên quyết là tập trung mọi nguồn lực, nỗ lực phấn đấu nhằm hoàn thành toàn diện và đạt kết quả cao nhất các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2026”, bà Duyên nói.

HOÀNG NHUNG