Kiến tạo 'Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11' thành thương hiệu văn hóa quốc gia

Đưa di sản vào trường học, giúp thế hệ trẻ tiếp cận văn hóa thông qua trải nghiệm và thực hành - Ảnh minh họa: ITN.

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về triển khai Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định về Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” giai đoạn 2026 - 2030.

Đưa văn hóa vào đời sống, tạo thương hiệu quốc gia

Theo định hướng, 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030, các hoạt động phải được tổ chức trang trọng, thiết thực, có chiều sâu và sức lan tỏa, tạo dấu ấn mới trong tổ chức các sự kiện văn hóa có ý nghĩa quốc gia.

Mục tiêu là đưa 24/11 trở thành ngày hội của toàn dân, góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến và phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa, con người Việt Nam.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là đổi mới phương thức tổ chức, chấm dứt tình trạng hành chính hóa. Thay vì chủ yếu tập trung vào lễ kỷ niệm, hội nghị trong hội trường, các hoạt động hưởng ứng được mở rộng tới quảng trường, phố đi bộ, di tích văn hóa - lịch sử, bảo tàng, công viên, nhà văn hóa thôn, bản và các không gian cộng đồng.

Người dân, cộng đồng, văn nghệ sĩ, trí thức, doanh nghiệp và thế hệ trẻ được xác định vừa là trung tâm, vừa là chủ thể tham gia, sáng tạo và thụ hưởng các thành quả văn hóa.

Các hoạt động phải thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam, phản ánh tinh thần đổi mới, sáng tạo, hội nhập và khát vọng phát triển đất nước. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo được khuyến khích, gắn với phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch di sản và kinh tế số.

Hiệu quả hưởng thụ văn hóa của nhân dân và mức độ lan tỏa xã hội được xác định là thước đo kết quả. Mục tiêu là mỗi hoạt động tạo thành một sản phẩm văn hóa có khả năng lan tỏa; mỗi địa phương có một dấu ấn riêng, qua đó từng bước xây dựng “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” thành thương hiệu văn hóa quốc gia.

Các hoạt động văn hóa được đưa đến không gian cộng đồng, tăng sự tham gia và trải nghiệm của người dân.

Để chuẩn bị cho “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” năm 2026, Bộ VH,TT&DL được yêu cầu khẩn trương xây dựng Kế hoạch tổng thể tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11”, kèm bộ nhận diện gồm logo, khẩu hiệu, ấn phẩm và thông điệp truyền thông, sử dụng thống nhất trên toàn quốc và môi trường số.

Kế hoạch phải xác định rõ chủ đề, thông điệp, nội dung, quy mô, địa điểm và hoạt động trọng tâm; bảo đảm ngắn gọn, cô đọng, có điểm nhấn, có sản phẩm đặc trưng, tránh dàn trải.

Các hoạt động trải nghiệm văn hóa, di sản, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật truyền thống được khuyến khích gắn với sản phẩm, tuyến, điểm du lịch, tạo kết nối giữa sự kiện văn hóa với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Việc phát động sáng tác văn học, nghệ thuật được định hướng nhằm lan tỏa tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến. Cách tổ chức được nghiên cứu theo hướng có một sự kiện trọng tâm kết hợp chuỗi hoạt động hưởng ứng trên phạm vi cả nước, với nội dung hấp dẫn, dễ tiếp cận, nhất là đối với thanh thiếu niên.

Một số sản phẩm văn hóa đặc sắc có khả năng trở thành sản phẩm thương hiệu thường niên sẽ được lựa chọn để quảng bá, trong các lĩnh vực di sản, nghệ thuật, văn học, điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực, thiết kế, thủ công mỹ nghệ và các ngành công nghiệp văn hóa.

Mở rộng không gian lan tỏa văn hóa Việt

“Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” cũng được định hướng trở thành dịp tăng cường ngoại giao văn hóa và quảng bá hình ảnh Việt Nam. Các cơ quan đại diện Việt Nam và Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài đẩy mạnh giới thiệu di sản, văn hóa dân tộc, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới cộng đồng quốc tế và kiều bào trong tháng 11 hằng năm.

Trong nước, ngành giáo dục được giao tổ chức các chương trình ngoại khóa, tham quan bảo tàng, học tập lịch sử qua di sản; đưa trò chơi dân gian và thực hành di sản văn hóa vào trường học trong tuần lễ hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Đây cũng là hướng đưa văn hóa đến gần thế hệ trẻ thông qua trải nghiệm và thực hành, thay vì chỉ tiếp cận qua các hoạt động tuyên truyền hoặc biểu diễn.

Đối với địa phương, UBND các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, xác định chủ đề, thông điệp, bố trí ngân sách và huy động các nguồn lực hợp pháp.

Hoạt động giới thiệu di sản, văn hóa Việt Nam góp phần tăng cường ngoại giao văn hóa và quảng bá hình ảnh đất nước.

Mỗi tỉnh, thành phố lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm hoặc không gian văn hóa tiêu biểu, đặc trưng để giới thiệu, quảng bá trong “Ngày Văn hóa Việt Nam”, gắn với xúc tiến, kích cầu du lịch. Đó có thể là tuyến phố đi bộ, lễ hội dân gian truyền thống, không gian ẩm thực, làng nghề hoặc hình thức phù hợp với đặc trưng địa phương.

Các địa phương cũng được khuyến khích tổ chức chuỗi hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao tại bảo tàng, thư viện, di tích văn hóa - lịch sử, không gian công cộng, cơ sở giáo dục và điểm du lịch.

Song song với đó là yêu cầu bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường; xử lý tình trạng biến tướng lễ hội, mê tín dị đoan hoặc thương mại hóa quá mức các giá trị di sản.

Để tăng sức lan tỏa, các cơ quan báo chí, truyền thông được đề nghị chủ động sản xuất phóng sự chuyên đề hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11”, lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc trên nền tảng mạng xã hội, thu hút giới trẻ.

Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được đề nghị phát động các cuộc thi sáng tạo nội dung quảng bá, giới thiệu văn hóa dân tộc; vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia bảo tồn, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của Việt Nam.

Với định hướng này, “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” năm 2026 được đặt trong cách tiếp cận rộng hơn một hoạt động kỷ niệm. Trọng tâm là đưa văn hóa ra cộng đồng, mở rộng không gian trải nghiệm, tăng sự tham gia của người dân và phát huy vai trò của thế hệ trẻ.